KİK Kararı: 2013/UH.II-1644

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 1
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UH.II-1644
BAŞVURU SAHİBİ:
A.G.A Yemekçilik Gıda İnşaat Tah.Turz. San. Ve Tic .Ltd. Şti., KUZEYKENT MAH. YENİ KÜÇÜK SANAYİ SİTESİ 10. ADA NO:1 KASTAMONU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kastamonu Kamu Hastane Birliği, Honsalar Mh. Honsalar Cd.No:21 37100 KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/10890 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Pişirme (Malzeme Dahil) Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kastamonu Kamu Hastane Birliğitarafından 28.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yemek Pişirme (Malzeme Dahil) Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak A.G.A Yemekçilik Gıda İnşaat Tah. Turz. San. ve Tic .Ltd. Şti.nin 06.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.03.2013tarih ve 9815sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1115sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye teklif veren isteklilerden Hasan Bakır (Bakır Ticaret) ve Emmioğlu Tem. Hiz. Day. Tük. Mal. San. Tic. Ltd. Şti.'nin teklif ettiği fiyatların aşırı düşük olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaları gerektiği, istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararlarına göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında kalan tekliflerin aşırı düşük olarak kabul edildiği, yaklaşık maliyet hesabında idarece kâr oranı belirlenmemiş olması halinde bu oranın Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında belirtilen azami yüklenici kâr oranı olan % 20 olarak kabul edilmesi gerektiği, sözkonusu isteklilerin tekliflerinin ise kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işin Araç Devlet Hastanesi ve Cide Devlet Hastanesinde malzeme dahil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmet alımı olduğu, ihalenin kısmi teklife açık olarak yapıldığı, başvuru sahibi istekli tarafından ihalenin her iki kısmına da teklif verildiği anlaşılmıştır

Başvuru sahibi istekli tarafından ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Emmioğlu Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. ile ihalenin 2’nci kısmı üzerinde bırakılan Hasan Bakır (Hasan Ticaret) tarafından teklif edilen tutarların kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu nedenle bu isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiğinin iddia edilmektedir.

Başvuru konusu ihale malzeme dâhil yemek hazırlama ve dağıtım ihalesi olduğundan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3 maddesine göre personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olarak değerlendirilmemektedir.

Aynı Tebliğ’in 79.4 numaralı maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği ve dolayısıyla da kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceği açıklanmakla birlikte, mezkûr Tebliğ’de, malzeme dâhil yemek hazırlama ve dağıtımı ihalesi gibi personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir ihalede aşırı düşük tekliflerin nasıl tespit edileceği hususunda açık bir belirleme yapılmamıştır.

Ancak istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararlarına göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde de kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında kalan teklifler, aşırı düşük teklif olarak kabul edilmekte ve yaklaşık maliyet hesabında idarece kâr oranı belirlenmemiş olması hâlinde bu oran, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında belirtilen azami yüklenici kârı oranı olan %20 olarak kabul edilmektedir.

İdarenin yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde yüklenici kârına ilişkin olarak oran veya parasal tutar olarak herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası doğrultusunda incelendiğinde; ihalenin 1’inci Kısmına (Araç Devlet Hastanesi) ilişkin yaklaşık maliyet tutarının 152.925,75 TL olduğu, % 20 oranındaki azami yüklenici kâr oranı hariç tutarının ise 127.438,13 TL olduğu, ihalenin 1’inci Kısmı üzerinde bırakılan Emmioğlu Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen bedelin (126.310,00 TL) bu tutarın altında kaldığı,

İhalenin 2’nci Kısmına (Cide Devlet Hastanesi) ilişkin yaklaşık maliyet tutarının 180.344,40 TL olduğu, % 20 oranındaki azami yüklenici kâr oranı hariç tutarının ise 150.287,00 TL olduğu, ihalenin 2’nci Kısmı üzerinde bırakılan Hasan Bakır (Bakır Ticaret) tarafından teklif edilen bedelin (145.815,00 TL) ve bu kısım için ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Emmioğlu Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen bedelin (148.000,00) bu tutarın altında kaldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen açıklamalar doğrultusunda, teklif ettikleri bedel kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kaldığı görüldüğünden, ihalenin 1’inci kısmı için Emmioğlu Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’den, 2’nci kısmı için ise Hasan Bakır (Bakır Ticaret) ve Emmioğlu Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin 1’inci kısmı için Emmioğlu Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’den, 2’nci kısmı için ise Hasan Bakır (Bakır Ticaret) ve Emmioğlu Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “ ihaleye teklif veren isteklilerden Haşan Bakır (Bakır Ticaret) ve Emmioğlu Tem. Hiz. Day Tük. Mal. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklif ettiği fiyatların aşırı düşük olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaları gerektiği, istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararlarına göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında kalan tekliflerin aşırı düşük olarak kabul edildiği, yaklaşık maliyet hesabında idarece kâr oranı belirlenmemiş olması halinde bu oranın Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında belirtilen azami yüklenici kâr oranı olan % 20 olarak kabul edilmesi gerektiği, söz konusu isteklilerin tekliflerinin ise kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu ” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihalenin 1 inci kısmı için Emmioğlu Tem Hiz San. Tic Ltd. Şti.’den, 2 nci kısmı için ise Hasan Bakır (Bakır Ticaret) ve Emmioğlu Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’den 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesihususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine**”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kastamonu Kamu Hastane Birliği tarafından gerçekleştirilen “ Yemek Pişirme (Malzeme Dahil) Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasada faaliyet gösteren 3 firmadan alınan fiyat teklifleri ile Safranbolu Devlet Hastanesi ve Kastamonuil Sağlık Müdürlüğünün ihalelerinde oluşan birim fiyatlar esas alınarak, ihalenin birinci kısmı olan Araç Devlet Hastanesi için 152.925,75 TL ve 2 nci kısmı olan Cide Devlet Hastanesi için 180.344,40 TL olmak üzere toplam 333.270,15 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 8 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.02.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, ihalenin her iki kısmına da verilen tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

1 nci kısım:

Araç Devlet Hastanesi

2 nci kısım:

Cide Devlet Hastanesi

Toplam Teklif Bedeli (TL)

Emmioğlu Tem. Hiz San. Tic. Ltd. Şti

126.310,00

148.000,00

274.310,00

Hasan Bakır (Bakır Ticaret)

145.815,00

145.815,00

A.G.A Yemekçilik

151.990,00

177.598,00

329.588,00

Öz Or-Sa Turz. Şti.

155.420,00

191.828,00

347.248,00

Şeklinde verildiği, idarece geçerli teklifler üzerinde “ Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3 maddesinde malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtımı ihalelerinin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olarak değerlendirilmediği, yine aynı tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir ihalede aşırı düşük teklif sorgusu hakkında net bir metod belirlenmediği ” gerekçesine dayanılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin her iki kısmının da sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalenin her iki kısmına verilen tüm teklif bedellerinden biri hariç olmak üzere diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin her iki kısmına yönelik karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalenin her iki kısmında da, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi