KİK Kararı: 2013/UH.II-1580

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/028
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 01.04.2013
Karar No : 2013/UH.II-1580
BAŞVURU SAHİBİ:
Hanifi Biçici, ÖZEL ÇAĞRI ÇOK AMAÇLI DİŞ PROTEZ LABORATUVARI İCADİYE MAH. HANLAR SOK. NO : 3/3-13 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Siirt Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezi Baştabipliği, Kooperatif Mah.Nihat Aykut Cad.7 Nolu Aile Hekimliği Merkezi Yanı Siirt Merkez 56100 SİİRT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/3811 İhale Kayıt Numaralı "Kron Köprü Döküm İşlemleri(Malzemeli)Hizmet Alımı." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Siirt Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Baştabipliğitarafından 08.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kron Köprü Döküm İşlemleri(Malzemeli)Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Hanifi Biçici’nin 20.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 05.03.2013tarih ve 8011sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/948sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’de ihale konusu işin kısmi teklife açık olduğu yönünde düzenleme yapıldığı, kısmi teklife açık olan ihalelerde birim fiyat teklif cetvelinin uygun şekilde kısımlara ayrılmış olması gerektiği; ancak söz konusu ihalede bu duruma uygun davranılmadığı; ayrıca idarenin ihale konusu işi beş ayrı kısma böldüğü halbuki 3., 4., ve 5. kısımlara ilişkin olarak Teknik Şartname’de öngörülen her kısımda bir personel çalıştırılacağına yönelik düzenleme gereğini yerine getirecek kadar gelir edilmesinin mümkün olmadığı,

2. İhalenin 3. kısmı üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeli ile ihale konusu işi gerçekleştirmesinin mümkün olmadığı, istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği,

3. Teknik Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan, kesilen dişlerin geçici kronlarının kesinlikle aynı gün içinde takılacağına ve geçici kronlar için ayrıca bedel talep edilmeyeceğine yönelik düzenlemenin uygun olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyete konu ihalenin Siirt Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Baştabipliği tarafından açık ihale usulü ile yapılan “Kron Köprü Döküm İşlemleri (Malzemeli) Hizmet Alımı” işi olduğu anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Ek” inde:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Veneer kron

adet

13.000

2

Metal bölümülü protez

adet

1.100

3

Geçici kron

adet

5.000

4

Punto tamiri

adet

100

5

Full metal kron

adet

200

Tablosu,

Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ilişkin idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Veneer Kron

adet

13.000

2

Metal Bölümülü Protez

adet

1.100

3

Geçici Kron

adet

5.000

4

Punto Tamiri

adet

100

5

Full Metal Kron

adet

200

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İncelenen ihalede, geçerli teklif olarak belirlenen isteklilerin tümünün, ihalenin bütün kısımlarına teklif verdiği, birim fiyat teklif cetvellerini de idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveline uygun olarak hazırladıkları anlaşılmıştır. Dolayısıyla şikâyetçinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı görülmektedir.

Öte yandan, istekli tarafından 29.01.2013 tarihinde ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye teklif veren başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda ihale dokümanının okunduğu ve ihale dokümanında yer alan hususların kabul edildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Şikâyet Ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinin ilk fıkrasının (c) bendinde ihaleye teklif veren isteklilerin, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemlere başvuruda bulunabileceği sınırlı sayma yoluyla belirtilerek, ihaleye teklif veren kişilerin dokümana yönelik başvuruda bulunmalarına olanak tanınmamıştır.

Başvuru sahibinin söz konusu iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu, teklif mektubunda ihale dokümanını okuyup kabul ettiğinin belirtildiği ve buna yönelik olarak tekliflerin değerlendirilmesi öncesinde herhangi bir başvuruda bulunmadığı görüldüğünden, bu aşamada ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla ihale dokümanına yönelik başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir. Ayrıca dokümana yönelik şikâyet 4734 sayılı Kanunun 55’inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği için söz konusu başvuru süre yönünden de uygun değildir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmüne göre ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği anlaşılmaktadır. Aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi ve sorgulanmasına yönelik bu genel hüküm dışında ikincil mevzuatta personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde ve yapım işi ihalelerin aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine yönelik özel düzenlemeler yapılmıştır. Kamu ihale mevzuatında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin ne şekilde belirleneceğine dair ise açık bir düzenleme bulunmamakta, ancak Kamu İhale Kurulu’nun personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış kararları bulunmaktadır.

İhalenin şikâyete konu edilen 3.kısmına ilişkin olarak, yaklaşık maliyetin piyasadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alınmak suretiyle 26.000,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

Piyasadan alınan fiyat tekliflerine kâr dâhil olması gerektiği göz önüne alındığında, idarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının, kâr dâhil maliyet olduğu kabul edilmelidir. İdarece Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, yüklenici kar oranının azami % 20 olarak belirlenebileceği dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, kâr oranına ilişkin ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareket edilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatı anlamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı niteliği taşıyan başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet tutarından idarelere tanınan azami % 20 kâr oranı düşüldüğünde 21.666,66 TL’ye ulaşılmış olup, idarece ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlenen Özel Sur Dental Çok Amaçlı Diş Laboratuvarı tarafından ihalenin 3.kısmına ilişkin olarak teklif edilen 10.000,00 TL’nin %20 oranındaki kâr tutarının indirgenmiş yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu tespit edildiğinden, Kurulun istikrar kazanmış kararları çerçevesinde kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren anılan istekliye, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi çerçevesinde teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin, Teknik Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan, kesilen dişlerin geçici kronlarının kesinlikle aynı gün içinde takılacağına ve geçici kronlar için ayrıca bedel talep edilmeyeceğine yönelik düzenlemenin uygun olmadığına yönelik iddiasına, idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusunda yer vermediği görülmüştür.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 8’inci maddesinin 10’uncu fıkrasında; şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu itibarla, söz konusu hüküm uyarınca, başvuru sahibinin idareye şikâyet başvurusunda yer vermediği iddiasının, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmıştır.

Ayrıca istekli tarafından 29.01.2013 tarihinde ihale dokümanı satın alındığı, ihaleye teklif veren başvuru sahibi tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubunda ihale dokümanının okunduğu ve ihale dokümanında yer alan hususların kabul edildiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

İncelenen başvuruda, Teknik Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan, kesilen dişlerin geçici kronlarının kesinlikle aynı gün içinde takılacağına ve geçici kronlar için ayrıca bedel talep edilmeyeceğine yönelik düzenlemenin uygun olmadığını iddia edilmektedir. Başvuru sahibinin bu iddiasının ihale dokümanına yönelik olduğu, teklif mektubunda ihale dokümanını okuyup kabul ettiğinin belirtildiği ve buna yönelik olarak tekliflerin değerlendirilmesi öncesinde herhangi bir başvuruda bulunmadığı görüldüğünden, bu aşamada ihale dokümanına yönelik itirazen şikâyet ehliyetinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla ihale dokümanına yönelik başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddi gerekmektedir. Ayrıca dokümana yönelik şikâyet 4734 sayılı Kanunun 55’inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince, ihale tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabileceği için söz konusu başvurunun süre yönünden de uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhalenin 3.kısmına teklif veren isteklilerden;

• Özel Çağrı Çok Amaçlı Diş Laboratuvarı’nın anılan kısma ilişkin teklif bedelinin 12.500,00 TL olduğu görülmüş olup, söz konusu bedelin kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla istekliye, anılan kısma ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.

• Güney Diş Laboratuvarı Porselen Diş Protez Lab. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin anılan kısma ilişkin teklif bedelinin 14.750,00 TL olduğu görülmüş olup, söz konusu bedelin kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla istekliye, anılan kısma ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Özel Sur Dental Çok Amaçlı Diş Laboratuvarı, Özel Çağrı Çok Amaçlı Diş Laboratuvarı ile Güney Diş Laboratuvarı Porselen Diş Protez Lab. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 3. kısmına ilişkin tekliflerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin 3. kısmına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. İhalenin diğer kısımlarına ilişkin olarak başvurunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi