KİK Kararı: 2013/UH.II-1559

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/028
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 01.04.2013
Karar No : 2013/UH.II-1559
BAŞVURU SAHİBİ:
Fesleğen Temizlik Bilgisayar Yemek Gıda Organizasyon Turizm San. Tic. Ltd. Şti., ÖZ ANKARA GIDA SİTESİ 8.BLOK NO:260 MACUNKÖY/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tavşanlı Doç. Dr. Mustafa Kalemli Devlet Hastanesi Baştabipliği, Kavaklı Mahallesi Hacı Ahmet Kırı Mevkii No:1 43300 KÜTAHYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/117609 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme Servis, Dağıtım Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tavşanlı Doç. Dr. Mustafa Kalemli Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 16.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme Servis, Dağıtım ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Fesleğen Temizlik Bilgisayar Yemek Gıda Organizasyon Turizm San. Tic. Ltd. Şti.nin 11.02.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.02.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.03.2013 tarih ve 7931 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/945 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca uygun görülmüş olmasının mevzuata aykırı olduğu bu kapsamda;

Yüklenici tarafından karşılanması öngörülen temizlik malzemeleri için maliyet hesabının yapılmadığı,

İhale dokümanında belirlenen limitler dahilinde yaptırılması zorunlu olan sigorta gideri için belgelendirme yapılmadığı,

Sözleşme ve karar pulu için maliyet öngörülmediği

Çalıştırılacak personele ödenecek ücretlerin yol, giyim ve resmi tatil günleri çalışması da dahil edilerek hesaplanmadığı,

Tek kullanımlık tabak, çatal, bıçak, kaşık vb. malzemeler için öngörülen tüketim miktarlarının yeterli olmadığı,

Yapılan belgelendirmenin mevzuata aykırı olduğu

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

22.10.2012 tarihli ihale komisyon kararı üzerine Fesleğen Tem. Bilg. Yemek Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve 12.12.2012 tarihli ve 2012/UH.II-4700 sayılı Kurul kararı ile;

“Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklif bedeli kârsız yaklaşık maliyetin altında olan geçerli tekliflere ilişkin, teklifte önemli bileşenler tespit edilerek, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” yönünde düzeltici işlem kararı verilmiştir. Anılan kararın idareye tebliğini müteakip idarece gerekli işlemler tesis edilmiş, teklifi idarece belirlenen yaklaşık maliyetin %20 kârsız bedelinin altında olan 2 istekliden tekliflerine ilişkin yazılı açıklama istenilmiş, bir istekli açıklama sunmamış, diğer isteklinin sunmuş olduğu açıklamalar uygun görülerek 29.01.2013 tarihli kararla ihale sonuçlanmıştır.

Ancak, idarenin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden tekliflerine ilişkin açıklama isteme yazısında, önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüş olup bu durumda teklifin her bir unsurunun ayrı ayrı belirtilmesi ve ayrı ayrı belgelendirilmesi gerektiği sonucu doğmuştur.

Teklifine ilişkin sunmuş olduğu açıklamalar idarece uygun görülerek ihale üzerinde bırakılmasına karar verilen isteklinin yapmış olduğu açıklamalar 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatında yer alan hükümler ve başvuru konusu alıma ilişkin düzenlenen ihale dokümanı kapsamında incelenmiştir.

Buna göre;

Başvuru konusu ihalede, çiğ girdi maliyetlerinin yanı sıra, personel, yemek nakli, ilaçlama, sigorta, hizmetin ifası aşmasında kullanılacak araç ve gereçler ile temizlik malzemeleri vb. diğer gider kalemlerinin de teklif bileşeni olarak açıklama kapsamında sunulacak maliyet/hesap cetvelinde yer alması ve bu bileşenler için teklif edilen tutarların ayrı ayrı belgelendirilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin maliyet bileşenleri içerisinde, şikâyete de konu edilen temizlik malzemeleri giderlerine yer vermediği, Teknik Şartname’nin “İstenilen Araç-Gereç ve Sayıları” başlıklı 11’inci maddesinde belirtilen araç ve gereçler için maliyet öngörmediği anlaşılmıştır.

Ayrıca,

Araç yakıt gideri kalemi altında işin süresi boyunca 4.620,90.-TL tutarında bir maliyet öngörülmüş, ancak yakıt tüketimi ve yakıt bedeline ilişkin herhangi bir belgelendirme yapılmamış, yemeklerin naklinde kullanılacak aracın maliyetine ilave edilmesi gereken diğer unsurlar dikkate alınmamıştır.

Yangın ve gıda zehirlenmelerine karşı yaptırılması öngörülen sigorta gideri için toplamda 431,31.-TL tutarında fiyat verilmiş olmasına karşın, bu bedele ilişkin belgelendirme yapılmamıştır.

Personele ödenecek ücretlerin hesabında 2013 yılı ilk yarısı için ödenmesi gereken brüt asgari ücret dikkate alınmış, 2013 yılı ikinci yarısı için asgari ücrete gelecek artış dikkate alınmamıştır.

Dolayısıyla yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının bu haliyle kabulünün uygun olmadığı ve teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifine ilişkin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının ihale komisyonunca uygun görülmüş olmasının mevzuata aykırı olduğu bu kapsamda; yüklenici tarafından karşılanması öngörülen temizlik malzemeleri için maliyet hesabının yapılmadığı, ihale dokümanında belirlenen limitler dahilinde yaptırılması zorunlu olan sigorta gideri için belgelendirme yapılmadığı, sözleşme ve karar pulu için maliyet öngörülmediği, çalıştırılacak personele ödenecek ücretlerin yol, giyim ve resmi tatil günleri çalışması da dahil edilerek hesaplanmadığı, tek kullanımlık tabak, çatal, bıçak, kaşık vb. malzemeler için öngörülen tüketim miktarlarının yeterli olmadığı, yapılan belgelendirmenin mevzuata aykırı olduğu ” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin “ aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesihususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine**”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Doç. Dr. Mustafa Kalemli Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından gerçekleştirilen “ Malzemeli Yemek Pişirme Servis, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin aynı idare ve çevre hastanelerinin halen yürütmekte olduğu benzer nitelikli yemek ihalelerinde imzalanan sözleşme fiyatlarının güncellenmesi sonucu elde edilen fiyatlar ve piyasa araştırması yapılmak suretiyle temin edilen fiyatların aritmetik ortalaması alınarak; 250.000 öğün normal yemek için 4,38 TL birim fiyat üzerinden 1.095.000,00 TL; 90.000 öğün normal kahvaltı için 2,68 TL birim fiyat üzerinden 241.200,00 TL; diyet yemeği için 3,82 TL birim fiyat üzerinden 152.800,00 TL ve diyet kahvaltı için 2,19 TL birim fiyat üzerinden 43.800,00 TL şeklindeki bileşenler üzerinden toplam 1.532.800,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 23 adet ihale dokümanı satın alındığı, 16.10.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak belirlendiği, geçerli teklif olarak belirlenen teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Doyuran Turizm Nakl. Gıda Sosy. Hizm.r İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Egeli Sosy. Hizm. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

1.250.600,00

Yeşilyurt Ocakbaşı Lokantası Timur Koparan- Dileray Gıda ve Tem. Hizm. Tur. Tarım Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

1.251.500,00

Yeni Bayram Gıda İnş Hazır Yem. Pet. Ürn. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.

1.277.600,00

Fesleğen Tem. Bilg. Yemek Gıda Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

1.460.000,00

Caner Sosy. Hizm. İnş. Taah. Tur. Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.492.600,00

Kanaat Yemek Fab. İsmail Kocabaş- Merkez Tabldot Gıda tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

1.794.300,00

Şeklinde verildiği, idarece geçerli teklifler üzerinde 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı, “ ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu ” iddiasıyla Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine, Kamu İhale Kurulu tarafından “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğinde 12.12.2012 tarih ve 2012/UH.II-4700 sayılı kararın verildiği, anılan Kurul kararı sonrasında belirtilen Kurul kararının uygulanmasına yönelik ihale komisyonu tarafından alınan 29.01.2013 tarihli karar ile, ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Yeşilyurt Ocakbaşı Lokantası Timur Koparan- Dileray Gıda ve Tem. Hizm. Tur. Tarım Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinden biri hariç olmak üzere diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi