KİK Kararı: 2013/UH.II-1524

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/025
Gündem No : 65
Karar Tarihi : 25.03.2013
Karar No : 2013/UH.II-1524
BAŞVURU SAHİBİ:
Emmioğlu Temizlik Hizmetleri Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti., CEMAL CAYMAZ MAH. ASLANLAR CAD. NO:68 KARABÜK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yücel Huzurevi Müdürlüğü, Yenısehır Mahallesı Çamlık Caddesı 9 78200 KARABÜK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/15229 İhale Kayıt Numaralı "Karabük Yücel Huzurevi Müdürlüğünün Kuruluş Mutfağında Malzeme Dahil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servis Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yücel Huzurevi Müdürlüğütarafından 07.02.2013 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Karabük Yücel Huzurevi Müdürlüğünün Kuruluş Mutfağında Malzeme Dahil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Emmioğlu Temizlik Hizmetleri Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.02.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.02.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.02.2013 tarih ve 7171 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/876 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede yaklaşık maliyetin tespitinin gereklerinin yerine getirilmediği, ihale tarihinde açıklanan yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre belirlenmediği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılamayacağıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihale, pazarlık (21/b) usulü ile birim fiyat teklif almak suretiyle kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen “Karabük Yücel Huzurevi Müdürlüğünün Kuruluş Mutfağında Malzeme Dahil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri” ihalesidir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

6.445 adet sabah kahvaltısı, 8.326 adet öğle yemeği, 6.240 akşam yemeği olmak üzere toplam :21.011adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir. (Karabük Güleç Sevgi Evleri Müdürlüğünün, kadrolu 14 (ondört) personeline mesai günlerinde yerinde teslim edilerek verilecek olan, öğle yemeği öğünleri yukarıda yazılı toplam:21.011adet/öğün miktarına dahildir)

25.3.2. Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık 26 (yirmialtı) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

(2) aşçı,

(2) aşçı yardımcısı,

(5) servis elemanı,

(4) bulaşıkçı personelin,

işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri,yemek,yol) teklif fiyata dâhildir.

Kuruluş mutfağı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 4,00-TL (Dört Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir. Teklif fiyata dahildir.

25.3.3. Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı ?Özel Gün Menüsü? (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen standart formlar arasında yer alan ve idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetveli,

“İhale kayıt numarası:2013/15229

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

13 + Yaş Kahvaltı

Öğün

6.240

2

13 + Yaş Öğle Yemeği

Öğün

7.260

3

13 + Yaş Akşam Yemeği

Öğün

6.240

4

Özel Hizmet Alımı Personeli Kahvaltı

Öğün

205

5

Özel Hizmet Alımı Personeli Ana Öğün (Öğle ve Akşam Yemeği)

Öğün

1.066

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

” şeklindedir.

Teknik Şartname’nin “Satın alma” başlıklı B bölümünde “Kahvaltı, ara öğünler ile öğle ve akşam yemekleri, ekmek ve içecekler, normal ve diyet yemeklerinin yiyecek malzemeleri, firma tarafından satın alınacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “”Pişirme” başlıklı C bölümünde “1-Kahvaltı ve yemeklerin pişirilmesi, firma veya tercihen kuruluş mutfaklarında gerçekleştirilecektir….” düzenlemesi yer almaktadır.

Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

İdarenin yaklaşık maliyetin tespiti amacıyla, Karabük Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı, Karabük Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı ve Karabük Belediye Başkanlığına hitaben yazdığı 01.11.2012 tarihli ve 779, 780 ve 781 sayılı “yol ücreti” konulu yazılarda “…özel hizmet alımında çalıştırılacak firma personeline ödenecek yol bedeli için aylık yaklaşık maliyet bedelinin tespitine esas olmak üzere 1 (bir) kişinin Karabük şehir içi yol bedelinin bildirilmesi…” nin istenildiği, söz konusu kurum ve kuruluşların talebe binaen yol bedeline ilişkin fiyat bildirdikleri,

Mamul yemek alımına ilişkin 30.01.2013 tarihli ve 114 sayılı yazı ile piyasadan fiyat teklifi alındığı, bahse konu yazıda “…piyasa araştırmasına esas olmak üzere, cinsi, özelliği ve miktarı aşağıdaki tabloda belirtilen mamul yemek alımı, KDV hariç 1 adet birim fiyatlarının toplam tutarı..” nın bildirilmesi istenilmiş olup söz konusu yazıda yer alan tabloda malın cinsi olarak “sabah kahvaltsı 3 çeşit tabldot” , “ana öğün yemek (öğle yemeği) etli yemek 3 çeşit tabldot” ve “ana öğün yemek (akşam yemeği) sebzeli yemek 3 çeşit tabldot” ; miktarı/ölçü birimi olarak “1 öğün” ibaresinin yer aldığı**,**

Sürmen Gıda Hazır Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti., Derya Hazır Yemek Gıda Tur. San. ve tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Emmioğlu Temizlik Hiz. Dayanıklı Tüketim Malları Gıda Turizm İnş. Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin talebe binaen birim fiyat bildirdikleri**,**

Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, piyasa araştırması sonucu bulunan fiyatların ortalaması olan normal kahvaltı için 2,23 TL’nin 2,30 TL’ye, normal ana öğün için bulunan 4,27 TL’nin 4,40 TL’ye yükseltildiği, bu tutarların öğün miktarı ile çarpılarak yaklaşık maliyetin 78.913,90 TL olarak belirlendiği görülmektedir**.**

Yaklaşık maliyetin hesabına ilişkin belgeler ile İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde yere alan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesi sonucunda 14.03.2013 tarihli ve 658 sayılı yazı ile idareden “…
1 ) Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde piyasa araştırması sonucu bulunan birim fiyatlardan yüksek olduğu görülen KDV hariç komisyon tahmini bedellerinin nasıl belirlendiği,

2) Yaklaşık maliyet hesabına işçilik giderinin dahil edilip edilmediği,…” hususlarında bilgi ve belge talep edilmiştir**.**

İdarenin 18.03.2013 tarihli ve 330 sayılı cevabi yazısında “… yaklaşık maliyeti;

Kuruluşumuzun aynı işinin işçilik teklif fiyata dahil olmak üzere sözleşmesi imzalanan 01.02.2013-11.02.2013 tarihleri arası doğrudan temin alımına teklif veren isteklilerin

• Sürmen Gıda Hazır Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti.
• Derya Hazır Yemek Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.
• Emmioğlu Tem. Hiz. Day. Tük. Mal. Gıda Tur. İnş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. vermiş oldukları tekliflerdeki birim fiyatlarının ortalaması alınarak yapılmıştır. (doğrudan temin alımında Güleç Sevgi Evleri Müdürlüğü’nün 14 (ondört) personeline mesai günleri dahilinde öğle yemeği verilmesi sözleşmede yoktur. Verilmemiştir.)

Sabah kahvaltısı birim fiyatı:

1,90 TL+2,30 TL+2,50=6;70 TL/3=2,23 TL ortalama bulunmuştur.

Komisyonumuz sabah kahvaltısı birim fiyatının tahmini bedelini yaklaşık 2,30 TL olarak takdir etmiştir.

Ana öğün (öğle ve akşam yemekleri) birim fiyatları:

(3,70 TL+3,70 TL)=7,40 TL

(4,60 TL+4,60 TL)=9,20 TL

(4,50 TL+4,50 TL)=9,00 TL

7,40 TL+9.20 TL+9,00 TL=25,60 TL=4,27 TL ortalama bulunmuştur.

Kuruluşumuza yaklaşık 5 km. uzaklıkta bulunan Güleç Sevgi Evleri Müdürlüğünden 14(ondört) personeline mesai günleri dahilinde verilecek olan olan öğle yemeğinin nakil gideri de göz önünde bulundurularak; ana öğün birim fiyatının tahmini bedelini:4,40 TL olarak takdir etmiştir.

Buna göre; birim fiyatların tahmini bedeli belirlendikten sonra birim fiyatların öğün adedi ile çarpımı sonucu toplam öğün maliyetleri bulunmuştur.

Toplam öğün maliyetlerinin toplanması sonucunda da genel toplam maliyeti maliyeti bulunmuştur.

İdari Şartnamenin 25.3.2 maddesinde belirtildiği gibi işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol) teklif fiyata dahildir.” ifadeleri yer almaktadır**.**

Konuyla ilgili olarak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

…

78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.

78.7. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 28. md.) Yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyeti; çalıştırılacak personel sayısı ile brüt asgari ücret tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmayacaktır. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak ücret belirlenebilecek, ancak brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.

78.8. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi, fazla çalışmalar için ise aynı Kanunun 41 inci maddesi uyarınca hesaplanacak ücret, brüt asgari ücret üzerinden; idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası öngörülmüş ise bu tutar üzerinden hesaplanacaktır. Bu durumda, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca belirlenecek ücretin hesaplanabilmesi açısından çalışılacak gün ve personel sayısı ile fazla çalışma yapılacak hallerde toplam fazla çalışma saati ihale dokümanında belirtilecektir.

belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacaklardır.

…

78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır.

78.22.(Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 3. md.) Birim fiyat teklif cetvellerinde işçilik maliyeti, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde (ulusal bayram, resmi ve dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü ve yılbaşı günü) yapılacak çalışmalar ve malzeme gideri ile brüt asgari ücretin üzerinde ücret öngörülen personel varsa bunlara ilişkin maliyetlerin ayrı ayrı iş kalemleri şeklinde düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasına göre işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesinin birim fiyat teklif cetvelinde, bu iş kalemi/kalemleri kapsamındaki işlerde çalıştırılmak üzere ihale dokümanında asgari sayısı belirtilen personele ilişkin maliyetlere işçilik kaleminde değil, ait olduğu iş kalemi içerisinde yer verilecek ve istekliler de tekliflerini buna göre sunacaklardır.

Bununla birlikte, söz konusu personelin fazla çalışma yapması ve/veya ulusal bayram ve/veya genel tatil günlerinde çalıştırılması öngörülüyor ise, 78.8. maddesine göre çalışılacak gün ve personel sayısı ile toplam fazla çalışma saati belirlenirken, bu personel de dikkate alınmak suretiyle maliyet hesaplaması yapılarak ulusal bayram ve genel tatil günleri iş kalemi ile fazla çalışma iş kalemine dahil edilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde yer alan maliyet bileşenleri ile idarece yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan maliyet bileşenlerinin örtüşmediği, her ne kadar idarenin 18.03.2013 tarihli ve 330 sayılı yazısında yaklaşık maliyetin işçilik giderini içerdiği bilgisi yer alsa da İdari Şartname’nin söz konusu maddesinde yer alan aylık 26 gün üzerinden 13 personelin işçilik maliyetine ilişkin bir tutar öngörülmediği,

Kaldı ki İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan, yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık 26 (yirmialtı) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli 2 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 5 servis elemanı, 4 bulaşıkçı personelin işçilik giderlerinin (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol) teklif fiyata dâhil olacağı şeklindekidüzenlemenin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerektiği şeklindeki açıklama karşısında, teklif fiyatlara ve yaklaşık maliyet hesabına işçilik giderinin dahil edilmesi gerekip gerekmediği noktasında isteklileri tereddüde düşürebilecek ve ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu,

Benzer bir şekilde İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen özel gün menüsünün yaklaşık maliyet hesabında yer almadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin kamu ihale mevzuatına uygun olarak belirlenmediği yönündeki iddiasının yerinde olduğu anlaşılmış olup, başvuru konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler.. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “(1) İtirazen şikayet başvuruları;

…

b) İhale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’ nci maddesinde ise “ …

(2)… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hüküm ve açıklamaları gereğince idareye şikâyet başvurusu konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye şikâyet başvurusunda konu edilmeyen hususlar dikkate alınmamakta ve esas incelemesine geçilmemektedir.

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılamayacağı şeklindeki ikinci iddiasının yalnızca 26.02.2013 tarihli Kuruma itirazen şikâyet başvurusu dilekçesinde yer aldığı**,** buna karşın 12.02.2013 tarihli idareye şikâyet başvurusu dilekçesindeyer almadığı görülmüştür.

Bu bakımdan, yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları gereği, söz konusu iddianın Kurum tarafından incelenmesi imkânı bulunmadığından, bu iddia konusu ile ilgili olmak üzere başvurunun reddi gerekmektedir.

Kaldı ki başvuru sahibinin 1’inci iddiası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ihalenin iptalinin gerektiği tespit edildiğinden söz konusu iddia konusuz kalmaktadır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “ İhalede yaklaşık maliyetin tespitinin gereklerinin yerine getirilmediği, ihale tarihinde açıklanan yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre belirlenmediği ” şeklindeifade edilen birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca verilen kararda “ İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan, yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık 26 (yirmialtı) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli 2 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 5 servis elemanı, 4 bulaşıkçı personelin işçilik giderlerinin (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol) teklif fiyata dâhil olacağı şeklindekidüzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerektiği şeklindeki açıklama karşısında teklif fiyatlara ve yaklaşık maliyet hesabına işçilik giderinin dahil edilmesi gerekip gerekmediği noktasında isteklileri tereddüde düşürebilecek ve ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu,

Benzer bir şekilde İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen özel gün menüsünün yaklaşık maliyet hesabında yer almadığı görüldüğünden ” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak “** ihalenin iptaline** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yücel Huzurevi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Karabük Yücel Huzurevi Müdürlüğünün Kuruluş Mutfağında Malzeme Dahil Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonucu bulunan birim fiyatlar esas alınarak, yaşlılar ve personel için kahvaltı, öğle ve akşam yemeği için 73.752,00TL ve Hizmet alımı personeli için kahvaltı, öğle ve akşam yemeği için 5.161,90 TL olarak belirlenen bileşenler üzerinden toplam 78.913,90 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 3 adet ihale dokümanı satın alındığı, 07.02.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, iki teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Sürmen … Ltd. Şti.

67.450,64

Emmioğlu …Ltd. Şti.

96.870,00

Şeklinde verildiği, idarece aşırı düşük sorgulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinden biri hariç olmak üzere diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi