KİK Kararı: 2013/UH.II-130

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/002
Gündem No : 89
Karar Tarihi : 07.01.2013
Karar No : 2013/UH.II-130
BAŞVURU SAHİBİ:
Akgün Turizm Nakliye Otomotiv Temizlik Gıda Tarım Ve Hayvancılık İmalat İthalat İhracat Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi, ESKİKALE MAH. ELİF SOK. BURHAN ASLAN İŞ MERKEZİ KAT: 1 NO :1 SİVAS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Tcdd) Sivas Beton Travers Fabrika Müdürlüğü, Ankara Karayolu 7. Km 58190 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/133749 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Tcdd Sivas Beton Travers Fabrikası Müdürlüğü Personel Taşıma" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) Sivas Beton Travers Fabrika Müdürlüğütarafından 18.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Yılı Tcdd Sivas Beton Travers Fabrikası Müdürlüğü Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 10.12.2012 tarih ve 40517 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4624 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve esas inceleme raporu incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin makul düzeyde olmadığı ve ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilerin mesai ücretleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapacakları çalışma karşılığı ücretin teklife yansıtılıp yansıtılmadığı, asgari ücrete gelen zamların dikkate alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihale, TCDD Sivas Beton Fabrikası Personelinin 01/01/2013 - 31/12/2013 tarihleri arasında 12 ay süreyle yaklaşık olarak 9600 seferle Sivas-Fabrika-Sivas arasında taşınması hizmeti alınması işine ilişkindir. 06.11.2012 tarihinde düzenlenen ilk ihale komisyonu kararından, ihaleye 3 isteklinin katıldığı, bir isteklinin yeterlik kriterlerini karşılayamadığından değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçerli iki teklifin değerlendirilmesi sonucunda, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Sivas İpekyolu Turizm Taşıma ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 07.11.2012 tarihinde ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararına yönelik olarak idareye yaptığı ilk şikâyet başvurusu, ihale üzerinde bırakılan isteklininaşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönündedir. İdarece şikâyet başvurusu uygun görülerek, Sivas İpekyolu Turizm Taşıma ve San. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur. Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülerek, 29.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yine Sivas İpekyolu Turizm Taşıma ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin incelemeye konu itirazen şikâyet başvurusu, 29.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi işlemine yöneliktir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.

Şikâyet ve itirazen şikâyet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller… ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “ (1) Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi… ” hükmü ile “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ıncı maddesinde ise “Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “ …(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi "soyut" ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir. ” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçelerinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de aynı hükme yer verilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında, anılan Yönetmelik hükmü gereğince, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği yönünde açıklama yapılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde,

“…çalıştırılacak işçilerin mesai ve tatil mesaileri ile dini ve resmi tatil çalışmalarından kaynaklanan mesai ücretleri işçilik modülünde yansıtılıp yansıtılmadığı, ayrıca 2013 yılı için asgari ücrete gelen zamların düşük bedel sorgulaması cevabında gösterilip gösterilmediğinin incelenmesi

…

İdareniz tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan SİVAS/İpekyolu Turizm Taşıma ve San. Ltd. Şti. vermiş olduğu açıklamanın yukarıdaki tebliğin ilgili maddelerine uygun hazırlanmadığı kanaatinde olduğumdan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. Maddesi gereğince uygunluğunun tekrar incelenmesini ve kararın yeniden değerlendirilmesini saygılarımızla arz ederiz.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bu çerçevede itirazen şikâyete konu edilen iddiaların dayandığı deliller ile birlikte, hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece aşırı düşük teklif açıklamasının tekrar incelenmesi yönünde bir talep içeren itirazen şikâyet dilekçesinin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idareden sonra bir kez de Kamu İhale Kurumunca değerlendirilmesi gerektiği anlamına geldiğinden, bu iddianın yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde istenilen şekil şartlarını taşımadığı görülmüştür.

Kaldı ki, ihale konusu personel taşıma işi personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı ve ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılacağına ilişkin ihale dokümanında bir düzenleme bulunmadığı da göz önüne alındığında, net bilgi veya somut bir iddia olmaksızın genel ifadelere yer verilen itirazen şikâyet başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “ İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin makul düzeyde olmadığı ve ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilerin mesai ücretleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapacakları çalışma karşılığı ücretin teklife yansıtılıp yansıtılmadığı, asgari ücrete gelen zamların dikkate alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiği ” iddialarına yer verildiği anlaşılmış olup, anılan iddialara yönelik Kurul çoğunluğunca alınan karar ile,4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesine ilişkin “** başvurunun reddi** ” yönünde karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde dile getirdiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56. maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik yapmış olduğu açıklamaların içeriği bilinemeyeceğinden) , itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen iddiasına ilişkin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Bu nedenle, bu iddianın esas yönünden yapılan incelenmesi sonucunda;

Başvuruya konu ihale, TCDD Sivas Beton Fabrikası Personelinin 01/01/2013 - 31/12/2013 tarihleri arasında 12 ay süreyle Yaklaşık olarak 9600 seferle Sivas-Fabrika-Sivas arasında taşınması hizmeti satın alınması işine ilişkindir. 06.11.2012 tarihinde düzenlenen ilk ihale komisyonu kararından, ihaleye 3 isteklinin katıldığı, bir isteklinin yeterlik kriterlerini karşılayamadığından değerlendirme dışı bırakıldığı ve geçerli iki teklifin değerlendirilmesi sonucunda, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Sivas İpekyolu Turizm Taşıma ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 07.11.2012 tarihinde ihale yetkilisince onaylanan ihale komisyonu kararına yönelik olarak idareye yaptığı ilk şikâyet başvurusu, ihale üzerinde bırakılan isteklininaşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönündedir. İdarece şikâyet başvurusu uygun görülerek, ihale üzerinde bırakılan istekli aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur. Sivas İpekyolu Turizm Taşıma ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülerek, 29.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yine Sivas İpekyolu Turizm Taşıma ve San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin incelemeye konu itirazen şikâyet başvurusu, 29.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararında, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi işlemine yöneliktir.

İdare tarafından İpekyolu Tur. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.’ne hitaben yazılan yazıda,

“İhalede sunmuş olduğunuz teklif fiyat ile ihale konusu işi nasıl gerçekleştireceğinizi; personel taşıma işinde teknik şartnamede belirtilen cins, kapasite, modeldeki araçların Gidiş-Dönüş 1 sefer olmak üzere yaklaşık 15 durak ve 20 Km.de yakacağı akaryakıt sarfiyatının TL/Km. olarak belirlenmesi, araçlarda çalışacak şoförler için öngörülen işçilik maliyeti, araçlar için amortisman giderleri, her türlü sigorta giderleri, ayrıca İdari şartnamede belirtilen sözleşme giderleri için icmal yapılarak açıklanması gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek, teklif fiyatın açıklanması talep edilmiştir.

İdari Şartname’nin teklif fiyata dahil giderler başlıklı 25’inci maddesinde sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinin teklif edilecek fiyata dahil edileceği belirtilmekle yetinilmiş, ihale konusu iş kapsamında yer alan maliyet bileşenlerine ayrıntılı olarak yer verilmemiştir. Teknik Şartname’nin “Araçlara ait bilgiler” başlıklı 2.1.1’inci maddesinde,

“Yüklenici, organizasyon yapısına ve ihale konusu hizmeti yerine getirmek için 2005 model ve üzeri 8 (sekiz) adet 23–29 kişilik otobüs ve 8 (sekiz) personel ile hizmetin yürütülmesini sağlayacaktır.” düzenlemesi, “İhale konusu hizmete ait bilgiler” başlıklı 4’üncü maddesinde,

“4.1.0. TCDD İşletmesi Sivas Beton Travers Fabrikası personelinin Sivas İl merkezinden fabrikaya, fabrikadan Sivas ili merkezine aşağıda açıklanan güzergâhlar ve ekli çizelge doğrultusunda 23–29 kişilik üç otobüsle taşınmasından ibarettir.

4.1.1. Fiziki Miktarı ve Türü: Toplam 9600 sefer (Seferdeki maksat bir otobüsün Sivas il merkezinden fabrikaya gidip gelmesidir)

Sivas-Fabrika-Sivas arasında:

Mesai günlerinde 25 ila 30 sefer

Cumartesi günlerinde 19 ila 22 sefer

Tatil ve Pazar günlerinde 5 ila 8 sefer yapılacaktır.

Tespit edilen azami sefer sayısını artırmaya veya düşürmeye idare yetkilidir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında maliyet bileşenlerine ilişkin olarak ayrıntılı bir düzenlemeye yer verilmediği görülerek, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında maliyet bileşenleri olarak belirtilen; akaryakıt, işçilik, amortisman, sigorta ve sözleşme gideri dikkate alınarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelenecektir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak 8 araçtan ikisinin kendi malı olduğu, 6 aracın ise kiralama yoluyla edinileceği belirtilmiştir.

Anılan isteklinin kendi malı olan araçlara ilişkin olarak yapmış olduğu açıklama incelendiğinde, sürücüler için işçilik maliyetinin, ihale tarihi itibariyle yürürlükte olan asgari ücret üzerinden hesaplanarak aylık 1.142,10.-TL olarak tespit edildiği görülmüştür. İşçilik maliyetini tevsik etmek üzere, prim oran ve tutarlarını gösteren Sosyal Sigortalar Genel Müdürlüğü tahakkuk fişi ile ücret bordrosu sunulmuştur. Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet dilekçesinde, aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilerin mesai ücretleri ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapacakları çalışma karşılığı ücretin teklife yansıtılıp yansıtılmadığı, asgari ücrete gelen zamların dikkate alınıp alınmadığının incelenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3 maddesinde yer alan, “… personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklama da göstermektedir ki, şikâyete konu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı değildir. İdari Şartname’nin “ Teklif fiyata dahil giderler ” başlıklı 25’inci maddesinde işçilik giderine veya ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışmaya ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş olup, yalnızca teknik şartnamede 8 aracın sürücülü olarak temin edilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca ihale dokümanında, personelin çalışma saatlerinin tamamını idare bünyesinde geçireceğine ilişkin bir düzenlemede yer almamaktadır.

İdari Şartname’nin “ Fiyat farkı ” başlıklı 46’ncı maddesinde,

46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1.Bu ihalede fiyat farkı hesaplanacaktır.

Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

Devletçe yapılan zamlar yürürlülükteki fiyat farkı esaslarına göre ve aşağıda belirtilen fiyat farkı hesabı formülüne göre hesaplanacak ve otuz günde bir yapılacak hak edişlere ilave edilecektir. Bunun haricinde hiçbir şekilde fiyat farkı ödenmeyecektir.

Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır;

F = An x B x ( Pn –1)…” düzenlemeleri yer almaktadır. Söz konusu düzenleme dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin asgari ücrette meydana gelecek artışları karşılamak üzere fiyat farkı ödeneceğini dikkate alarak, yürürlükteki asgari ücret üzerinden hesaplama yapmasının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

Ancak Teknik Şartname’nin “ Fiyat farkı ” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan,

“8.1.0. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.

Eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark, sosyal sigorta primleri artışından kaynaklanan fark, işsizlik sigortası artışından kaynaklanan fark, v.b, farklara ilişkin her hangi bir fiyat farkı ödemesi yapılmayacaktır.

8.2.0. Devletçe yapılan zamlar yürürlülükteki fiyat farkı esaslarına göre ve aşağıda belirtilen fiyat farkı hesabı formülüne göre hesaplanacak ve otuz günde bir yapılacak hak edişlere ilave edilecektir. Bunun haricinde hiçbir şekilde fiyat farkı ödenmeyecektir…” düzenlemesi ile idari şartname ile çelişir şekilde, asgari ücrette meydana gelebilecek zamlar için fiyat farkı ödemesi yapılmayacağı belirtilmiştir.

İhale dokümanının bir parçası olan Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde ise,

“Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir. İhale dokümanındaki söz konusu çelişki nedeniyle ihalenin iptal edilebileceği değerlendirilmişse de, itirazen şikayet başvurusunun tekliflerin değerlendirilmesi aşamasına ilişkin olduğu, ihale dokümanının mevcut haliyle kesinleştiği görüldüğünden, Sözleşme Tasarısı’nın 8.2’nci maddesinde yer alan,

“ İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:

1) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi,

2) İdari Şartname,

3) Sözleşme Tasarısı,

4) Birim fiyat tarifleri (varsa),

5) Özel Teknik Şartname (varsa),

6) Teknik Şartname,

7) Açıklamalar (varsa),” düzenlemesi dikkate alınarak, bir çözüm belirlenmesi gerektiği kanaatine ulaşılmıştır. Dolayısıyla, İdari Şartname ile Sözleşme Tasarısı’nda yer alan fiyat farkı ödeneceği yönündeki düzenlemelerin, Teknik Şartname’ye göre önceliğe sahip olduğu göz önünde bulundurulmalıdır.

Araçların zorunlu mali sorumluluk sigortası ve zorunlu koltuk sigortası maliyetini tevsik etmek üzere Şadi Kotan Sigorta Acenteliği’nden alınan bir yazının sunulduğu, söz konusu yazıda araçların zorunlu trafik sigortası giderinin 246,77.-TL, zorunlu koltuk sigortası giderlerinin ise, bir araç için 403,40.-TL, diğer araç için 417,30.-TL olduğu belirtilmiştir. Ayrıca yazı ekinde ödenen prim tutarların, üst yazıda belirtilen tutarlarla uyumlu olduğunu gösterir sigorta poliçelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olan araçlara ilişkin yıllık genel giderleri, “muayene ücreti, egzoz pulu, MTV, 10.000 km yağ bakımı (ihale süresince 3 kez yapılacağı öngörülmüştür.), kışlık lastik” başlıkları altında sınıflandırdığı, kışlık lastik ve 10.000 km bakım bedelini proforma fatura sunarak açıkladığı, motorlu taşıtlar vergisi bedelini internet vergi dairesi üzerinden 2012 yılı için ödenen vergi tutarına ilişkin çıktılar sunarak açıkladığı,

T.C. Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan, 19 Aralık 2011 tarih ve B.11.0.KUG.0.15.00.00-20205 sayılı Genelgeye istinaden, 2012 yılı için belirlenen KDV’li otobüs muayene fiyatı olan 199,42.-TL’nin maliyete dahil edildiği,

2007 model araç için 65.254,24.-TL amortisman değerinin %20’si oranında 13.050,84.-TL tükenme payı hesaplandığı, ve bu tutarın maliyete dahil edildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olan diğer araç 2006 model olduğundan, bu araç için amortisman payı ayrılmadığı, kiralık araçlar için ise isteklinin kendi demirbaşı olmadığından amortisman değeri ayrılmadığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük açıklama isteme yazısından, ihale konusu iş kapsamında gerçekleştirilecek 9600 seferden, her birinde 20 kilometre mesafe kat edileceği anlaşılmaktadır. 9600 sefer 8 araçla gerçekleştirileceğinden, her bir araç için 1200 sefer x 20 km =24.000 km yol kat edileceği dikkate alınarak, akaryakıt maliyeti hesaplaması yapılması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında,

Sivas Şoförler ve Otomobilciler Odası’ndan aldığı yazıda otobüslerin şehir içi duraklarda durup kalkacakları hususu da göz önünde bulundurularak, 1 km için yakıt sarfiyatının ortalama 0,85 – 0,95 TL olacağına ilişkin yazısı,

Hayat Oto – Hayati Yaşın tarafından düzenlenen, 25-29 kişilik otobüslerin şehir içinde duraklı servis yapmak kaydı ile 1 km için 0,90 TL yakıt tüketimi yapacağı bilgisini içeren yazı,

Doğusan Oto – Selçuk Çetin tarafından düzenlenen, 25-29 kişilik küçük otobüslerin şehir içinde 15 duraklı servis yapmak kaydı ile 1 km için 0,90 TL yakıt tüketimi yapacağı bilgisini içeren yazı sunulmuştur.

Ayrıca, İzmirli Otomotiv ve Akaryakıt Tic. San. A. Ş.’den alınan, “…prodizel perakende satış fiyatı KDV dahil 4.16 TL dir. Sivas İpekyolu Turizm Ltd. Şti.nin öz malı ve kiralık araçlarına % 4,5 iskonto uygulanarak KDV dahil 3,97 TL ye yakıt verilmektedir.” ifadelerini içeren yazı, bahse konu yazı ekinde Petrol Ofisi A. Ş. tavsiye edilen mahalli akaryakıt perakende satış fiyatlarını gösterir internet çıktısı liste ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin % 4,50 iskontolu akaryakıt aldığına ilişkin bir alış faturasının sunulduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde proforma fatura sunulmak suretiyle yapılan açıklamaya ilişkin olarak,

“79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.”

açıklaması ile aynı Tebliğ’in 79.4.2.16’ncı maddesinde “İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliğinin yukarıya aktarılan açıklamaları ışığında, İzmirli Otomotiv ve Akaryakıt Tic. San. A. Ş.’den alınan akaryakıtın birim fiyatını tevsik etmek üzere sunulan yazının proforma fatura olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ancak, söz konusu yazıda yalnızca SMMM onayı bulunduğu, “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer almadığı, alış faturası ile yapılan açıklamanın ise Tebliğin 79.4.2.16’ncı maddesi gereği geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, Sivas Şoförler ve Otomobilciler Odası, Hayat Oto ve Doğusan Oto tarafından 1 km için verilen fiyat tekliflerinin ortalamasını alarak, birim fiyata ulaştığı, bu tutar üzerinden İzmirli Otomotiv A.Ş.’nin kendisine uygulamayı taahhüt ettiği % 4,50 oranındaki iskontoyu düşerek ulaştığı nihai birim fiyat ile bir aracın ihale süresince katedeceği 24.000 km’yi çarparak, bir araç için yakıt sarfiyatı maliyetini hesapladığı görülmüştür. Şoförler ve Otomobilciler Odası, Hayat oto ve Doğusan oto olmak üzere alınan üç teklif ortalamasına (2,75/3=0,92), % 4,5 iskonto uygulandığında (0,92x%4,5=0,04) ve yaklaşık yakıt sarfiyatı 0,88-0,90 olarak alındığında, bir araç için toplam maliyetin 0.90x24.000 = 21.600,00.-TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin akaryakıt maliyetine ilişkin yapmış olduğu açıklama incelendiğinde, hesaplama yönteminin hatalı olduğu, şoförler odası ile diğer iki firmadan alınan fiyat tekliflerinin ortalaması alınarak elde edilen fiyata, bir diğer firma tarafından taahhüt edilen indirim oranının uygulanmasının mümkün olmadığı görülmüştür. Kaldı ki akaryakıt birim fiyatının, ihale konusu işte kullanılacak araçların 1 km de tüketeceği yakıt miktarından bağımsız olarak belirlenmesi daha sağlıklı sonuç verecektir. Nitekim, Şoförler Odası veya Hayat Oto-Otokar Yetkili Servisi ile Doğusan Oto- Isuzu yetkili servisinin akaryakıt tedarikçisi olmadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında amacın piyasa araştırması yapılarak ortalama veya yaklaşık maliyetin tespit edilmesi olmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapıldığı şekilde, piyasadan elde edilen fiyatların aritmetik ortalamasını alarak birim fiyat tespit etmek gibi bir yöntemin kamu ihale mevzuatında karşılığının bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde, Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği belirtilerek,

“İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)” açıklamasına yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yakıt tüketimine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde sayılan belgelere dayanılarak açıklama yapılmadığı görüldüğünden, idarece anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi yönünde tesis edilen işlemin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, aşırı düşük teklif açıklamasında ihale üzerinde bırakılan isteklinin kendi malı olmayan 6 araca ilişkin olarak kira sözleşmelerinin sunulduğu, her bir sözleşmede “…kiralanan aracın her türlü ceza, sürücü yakıt ve araç giderleri araç sahibi tarafından karşılanacaktır.” koşulunun yer aldığı, aylık kira bedelinin 3.525,00.-TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Söz konusu kira sözleşmelerinde götürü olarak belirlenen fiyat içerisinde, maliyet bileşenlerinin hangi oranda bulunduğu bilgisine ulaşılmasının mümkün olmadığı, ilgili uygulama yönetmeliğinde belirtildiği şekliyle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ”teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında” belgelere dayalı olarak açıklama sunulmadığı, yalnızca tüm giderlerin kira sözleşmesinin karşı âkiti tarafından karşılanacağı belirtilerek, gider kalemlerinin ayrıntılı açıklanmadığı görüldüğünden, yapılan açıklamanın kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, İdari Şartname’nin “Alt yükleniciler” başlıklı 18’inci maddesinde,

“ İhale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmı, alt yüklenicilere yaptırılamaz.” düzenlemesi yer almakta olup, bu düzenleme uyarınca ihale konusu işin bir kısmının tamamen üçüncü bir kişiye yaptırılması ihale dokümanında engellenmiştir.

Tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yakıt tüketimine ilişkin yapmış olduğu açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, ayrıca ihale konusu hizmetin sunumunda kullanılacak 8 araçtan 6 adedinin kiralama yoluyla edinildiği, sürücü, akaryakıt ve benzeri tüm giderlerin kiralayan tarafından karşılanacağı belirtilerek, maliyet bileşenlerine ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmamasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği anlaşıldığından, idarece anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmesi yönünde tesis edilen işlemin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesi ve içeriğinde, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmadığı ve dilekçe ve içeriğinin, 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının içeriğini bilemeyecek durumda bulunduğu ve bu nedenle başvuruya konu iddiaları ile ilgili detaylı deliller sunmasının mümkün olamayacağı (başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik yapmış olduğu açıklamaların içeriği bilinemeyeceğinden) hususu dikkate alındığında, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddialarının, yukarıda yer verilen mevzuatın öngördüğü şekil şartlarını taşıdığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin iddialarının somut olarak ele alınarak, belirtilen iddiaların esastan incelenmesi gerektiği, bu yönde yapılan inceleme uyarınca, Sivas İpekyolu Turizm Taşıma ve San. Ltd. Şti.’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ başvurunun reddine ” niteliğindeki Kurul kararına katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi Kurul Üyesi