KİK Kararı: 2013/UH.II-123

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/002
Gündem No : 81
Karar Tarihi : 07.01.2013
Karar No : 2013/UH.II-123
BAŞVURU SAHİBİ:
Ulus Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti., MİTHATPAŞA MAH. 12 KATLI İŞ MERKEZİ KAT . 7 NO : 84 ZONGULDAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elektrik Üretim A.Ş Genel Müdürlüğü Çatalağzı-B Termik Santralı İşletme Müdürlüğü, Santral Mevkii Tayfun Açıl Cad. Çatalağzı 67160 ZONGULDAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/136876 İhale Kayıt Numaralı "39 Kişilik Erkek (Silahlı) Özel Güvenlik Görevlisi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü Çatalağzı-B Termik Santralı İşletme Müdürlüğütarafından 13.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “39 Kişilik Erkek (Silahlı) Özel Güvenlik Görevlisi” ihalesine ilişkin olarak Ulus Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin 28.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.12.2012 tarih ve 40917 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4687 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Firmaları tarafından sunulan geçici teminat mektubunun içeriğinde “4734 sayılı Kanun ve hükümlerine göre” ifadeleri yer alması gerekirken “EÜAŞ Satın Alma ve İhale Yönetmeliği hükümlerine göre” ifadelerinin yer alması nedeniyle söz konusu belgenin standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, EÜAŞ Genel Müdürlüğü’nün 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 3’üncü maddesinin (g) bendi kapsamında yapacağı mal ve hizmet alımları hakkında Yönetmelikte adı geçen Yönetmeliğin söz konusu Kanun kapsamında düzenlendiğinin belirtilmesine karşın idarece bu hususun dikkate alınmayarak kasıtlı olarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, hali hazırda idarenin güvenlik hizmetlerini firmalarının yürüttüğü ve söz konusu hizmetlere ilişkin ihalelerde de aynı standartta geçici ve kesin teminat mektubu verdikleri

2. İdarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin 5’inci kaleminde yer alan resmi ve

dini bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü ve yılbaşı günü yapılacak çalışmalar kısmında birim fiyat sütununa gün olarak doğru, işçi sayısı sütununa 38 olarak doğru yazıldığı ancak ay/gün/saat sütununa 29 gün yazılması gerekirken 1102 gün olarak yanlış düzenlendiği ve tekliflere bu çarpanlar uygulandığında yaklaşık maliyetten de yüksek fahiş bir tutara ulaşıldığından ihaleye katılan tüm firmaların tekliflerini usule uygun vermediklerinin ve birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata yaptıklarının ortada olduğu, ihale dokümanına göre 39 güvenlik görevlisine iki yılda iki kez olmak üzere toplamda hizmet boyunca 78 adet eğitim gideri olacağı, idarece hazırlanan birim fiyat teklif cetvelinin 6’ncı kaleminde ise birim fiyat sütununa ay olarak doğru, işçi sayısı sütununa 39 olarak doğru yazıldığı ancak ay/gün/saat sütununa ise 24 olarak yanlış yazıldığı ve fazladan 22 ay eğitim ücretlendirmesi yapıldığı, bu durumu ihale günü fark ettikleri ve şikâyet hakları olmadığı için tekliflerini tereddütlü olarak verdikleri, idare tarafından isteklilerin basiretli tacir olmasından dolayı bu yanlışlığı ortadan kaldırarak teklif vermeleri gerektiği belirtilmesine karşın birim fiyat teklif cetvelinin hatalı düzenlenmesi isteklileri tereddüde düşürdüğünden ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihale, birim fiyat teklif alınmak suretiyle, kısmi teklife kapalı olarak, açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “39 kişilik erkek (silahlı) özel güvenlik görevlisi hizmeti” alımıdır.

Kamu İhale Kanununun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “ Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.

…

İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,

“Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “ Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “ İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) İstekli veya yüklenici tarafından, teminat olarak banka teminat mektubu verilmesi halinde, bu teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

…

(9) Gerek görüldüğünde teminat mektuplarının ilgili bankanın genel müdürlüğünden veya şubesinden teyidi idarelerce yapılabilir. Yapılan teyitlerde, bankanın en az iki yetkilisinin imzasının bulunması gerekir.

…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması” başlıklı 16.6’ncı maddesinde “16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,

a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,

İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer alan Standart Form- KİK024.1/H geçici teminat mektubunun ilgili bölümü “… İdarenizce ihaleye çıkarılan [işin adı] işine istekli sıfatıyla katılacak olan [isteklinin adı ve soyadı/ticaret unvanı]’nın 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu geçici teminat tutarı olan [geçici teminatın tutarı] ......’yi [bankanın adı] garanti ettiğinden, 4734 sayılı Kanun ve ihale dokümanı hükümleri çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize veya emrinize nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi [bankanın adı]‘nın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve [bankanın adı] ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz.” şeklindedir. Söz konusu standart formun ayrıca ihale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verildiği görülmektedir.

Başvuru sahibi isteklinin sunduğu geçici teminat mektubunda “… İdarenizce ihaleye çıkarılan 39 kişilik erkek (silahlı) özel güvenlik görevlisi işine istekli sıfatıyla katılacak olan ULUS GÜVENLİK HİZMETLERİ LTD.ŞTİ.’nin EÜAŞ Satınalma ve İhale Yönetmeliği ve ihale dokümanı hükümlerini yerine getirmek üzere vermek zorunda olduğu geçici teminat tutarı olan 75.000,00 TL ( Yetmişbeşbin Türk Lirası ) ŞEKERBANK T.A.Ş. garanti ettiğinden, EÜAŞ Satınalma ve İhale Yönetmeliği ve ihale dokümanı hükümleri çerçevesinde; geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve adı geçen ile idareniz arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine derhal ve gecikmeksizin idarenize veya emrinize nakden ve tamamen ve talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faiziyle birlikte ödeyeceğimizi ŞEKERBANK T.A.Ş. nın imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve ŞEKERBANK T.A.Ş. adı ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz.” ifadeleri yer almaktadır.

Başvuru sahibinin hali hazırda idarenin güvenlik hizmetlerini firmalarının yürüttüğü ve söz konusu hizmetlere ilişkin ihalelerde de aynı standartta geçici ve kesin teminat mektubu verdikleri şeklindeki beyanının, bahse konu ihalelere yönelik somut bir şikayet başvurusu niteliğini taşımaması nedeniyle ve Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde yer alan aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvurulamayacağı şeklindeki amir hüküm gereği diğer ihalelerde sunulan belgelerin şikayete konu edilen ihale kapsamında incelenme imkanı bulunmamaktadır.

Bu itibarla başvuru sahibi istekli tarafından sunulan geçici teminat mektubunun Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ekinde yer alan Standart Form- KİK024.1/H’a ve idare tarafından ihale dokümanı kapsamında verilen standart formlar arasında yer alan geçici teminat mektubuna uygun olmadığı, söz konusu belge üzerindeki belgenin hukuki dayanağını gösteren ifade bakımından mevcut aykırılığın tamamlatılabilir bir bilgi eksikliği niteliği taşımadığı anlaşıldığından, kamu ihale mevzuatının yukarıda aktarılan hüküm ve açıklamaları çerçevesinde geçersiz sayılması gereken geçici teminat mektubunun idarece uygun görülmeyerek başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine yönelik olarak 1’inci iddia kapsamında yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanun’da idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle; aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması ve başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunması gerekmektedir. Somut durumda başvuru sahibinin teklifi zaten değerlendirme dışı bırakılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunmadığı ve birim fiyat teklif cetvelinin hatalı düzenlenmesinin isteklileri tereddüte düşürmesi nedeniyle ihalenin iptal edilmesi gerektiği yönündeki iddiasına ilişkin olarak başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır. Bu gerekçelerle, başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ancak 07.01.2012 tarihli ve 2013/UH.II-122 sayılı Kurul kararı ile başvuru konusu ihalenin iptaline karar verildiğinden, başvuru sahibinin iddiaları bakımından karar verilmesine yer olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi