KİK Kararı: 2013/UH.II-1205

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/019
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 04.03.2013
Karar No : 2013/UH.II-1205
BAŞVURU SAHİBİ:
Şükürcan Grup Otomasyon Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek İnşaat Medikal Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, KALE MAH. KAPTANAĞA SOK. MECİT TURAN İŞ MERKEZİ NO: 2 K : 4 D : 67 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Samsun B.B. Fen İşleri Daire Başkanlığı, Pazar Mah. Necipbey Cad. No:35 55020 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/192316 İhale Kayıt Numaralı "Belediye Hudutları Dahilindeki Yol Ve Kıyı Yapılarında Çalıştırılmak Üzere İş Makinesi Operatörü, Damperli Kamyon Sürücüsü Ve Düz İşçi Çalıştırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı tarafından 18.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Belediye Hudutları Dahilindeki Yol ve Kıyı Yapılarında Çalıştırılmak Üzere İş Makinesi Operatörü, Damperli Kamyon Sürücüsü ve Düz İşçi Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Şükürcan Grup Otomasyon Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek İnşaat Medikal Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 30.01.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.02.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.02.2013 tarih ve 5711 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/739 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında yer alan İdari Şartname'nin 25'inci maddesine ve birim fiyat teklif cetveli standart formuna göre hazırlayıp verdikleri tekliflerinin, kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Belediye Hudutları Dahilindeki Yol Ve Kıyı Yapılarında Çalıştırılmak Üzere İş Makinesi Operatörü, Damperli Kamyon Sürücüsü Ve Düz İşçi Çalıştırılması” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

OPERATÖR (AYLIK ÜCRET + AYLIK ÜCRETİN %53 Ü)

Ay

12,00

11

2

SÜRÜCÜ (AYLIK ÜCRET + AYLIK ÜCRETİN %40 I)

Ay

14,00

11

3

DÜZ İŞÇİ (AYLIK ÜCRET + AYLIK ÜCRETİN %20 Sİ)

Ay

4,00

11

şeklinde yer verildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim, harç ve diğer giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a-Asgari Ücret: İhale tarihinden sonra asgari ücretin artması halinde; idare tarafından yükleniciye asgari ücret farkı ödenecektir

b-İşsizlik Sigorta Primi İşveren Payı :İşçilere; Asgari ücret+prime tabi yemek bedeli varsa Ulusal bayram ve tatil günleri ücreti, fazla mesai ücreti ve ilave ücretler toplamı üzerinden hesap edilerek ödenmeyecektir Asgari ücretin artması halinde İşsizlik Sigortası Primi İşveren Payı farkı ayrıca ödenecektir.

c- SSK primi işveren payı: İşçilere; Asgari ücret+prime tabi yemek bedeli varsa Ulusal bayram ve tatil günleri ücreti, fazla mesai ücreti ve ilave ücretler toplamı üzerinden hesap edilerek ödenecektir. Asgari ücretin artması halinde SSK primi işveren payı farkı ayrıca ödenecektir.

d-Ulusal Bayram ve Genel Tatil Ücreti: Bordroda göstermek kaydı ile ödenecektir. İhtiyaç halinde idarenin onayı alınmak şartıyla Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde işçi çalıştırılması halinde; Hizmetin tamamına ayda toplam 120 gün Ulusal Bayram ve Genel Tatil günü ücreti ödenecektir. Bu ücret her gün için ilave 1 günlük yevmiye (günlük asgari ücret + varsa günlük ilave ücret toplamı) üzerinden ödenecektir. Asgari ücretin arttırılması halinde Ulusal Bayram ve Genel Tatil ücretleri aynı oranda artırılarak yükleniciye ödenecektir.

e- Fazla çalışma ücreti: Bordroda göstermek kaydı ile ödenecektir. İhtiyaç halinde idarenin onayı alınmak şartıyla haftalık çalışma 45 saati aşan sürelerde işçi çalıştırılması halinde; Hizmetin tamamına ayda 1800 saat fazla mesai ücreti ödenecektir. Bu ücret (günlük asgari ücret + varsa günlük ilave ücret toplamının 7,5 saate bölünmesi ) % 50 zamlı olarak ödenecektir. Asgari ücretin arttırılması halinde fazla çalışma ücretleri aynı oranda artırılarak yükleniciye ödenecektir. Fazla çalışma yaptırılmaması ve Ulusal Bayram ve Genel Tatil günlerinde çalışma yaptırılmaması halinde bu ücretler yükleniciye ödenmeyecektir.

f- Operatör (12 Adet) : Asgari ücret + Asgari ücretin % 53’ü

g- Sürücü (14 Adet) : Asgari ücret + Asgari ücretin % 40’ı

h- Düz İşçi (4 Adet) : Asgari ücret + Asgari ücretin % 20’si

_Asgari ücretin artması halinde meydana gelecek farklar için yükleniciye ödenecektir. (Sözleşme tarihindeki ilave ücret miktarı değiştirilemeyecektir asgari ücretin artırılması durumunda dahi f, g ve h fıkralarında belirtilen ilave ücretlerin miktarı artırılmayacaktır.) Ödenecek ücret; Asgari Ücret + Yemek Bedeli + SSK ve İşsizlik Sigorta Primi İşveren payı +Ulusal Bayram ve Genel Tatil ücreti + Fazla Çalışma Ücreti + İlave Ücret şeklinde olacaktır. İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;
1 ) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,
2 ) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,
3 ) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark, toplamı (1), (2) ve (3) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir. (Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerindeki değişiklikten kaynaklanan fark (Değişik: 07.05.2004- 25455/ 3 md.)*) _

i- Asgari ücretin artması halinde meydana gelecek farklar için yükleniciye müteahhitlik karı ödenmeyecektir. Bu ücretler teklif edilecek fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Kişi başına aylık yemek bedeli: 26 gün üzerinden 01/02/2013 - 31/12/2013 tarihleri arasında aylık 156,00 TL brüt olarak bordroda göstermek kaydı ile ödenecektir. Fiyat farkı verilmeyecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sigorta prim oranı %2,5 tir.” düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.02.2013, işin bitiş tarihinin ise 31.12.2013 olarak belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanunun anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4 İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Bahse konu Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyetinin ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret, idarece öngörülmüşse ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler, idarece öngörülmüş nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli ve işveren sigorta prim tutarından oluştuğu, bu tür ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, son olarak teklifi asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinin (d) ve (e) bentlerinde her ne kadar sırasıyla “… ayda toplam 120 gün Ulusal Bayram ve Genel Tatil günü ücreti ödenecektir” ve “ ayda 1800 saat fazla mesai ücreti ödenecektir.” ifadeleri bulunsa da, aynı bentlerde bahse konu çalışmaların ihtiyaç duyulması halinde ve idarenin onayıyla yapılacağının belirtildiği, yani bahse konu çalışmaların yapılacağına dair net bir ifadenin bulunmadığı, ayrıca, ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması ve fazla mesai sürelerinin farklı ücret alması öngörülen işçi sınıfları bazında belirtilmediği hususları birlikte dikkate alındığında, ihale konusu iş kapsamında sadece normal çalışma yaptırılacağı sonucuna varılmıştır. Zaten, ihale dokümanı kapsamında bulunan ve aşağıda yer verilen Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu daihale konusu iş kapsamında sadece normal çalışma yapılacağını teyit etmektedir.

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Operatör (Aylık Ücret + Aylık Ücretin %53 ü)

Ay

12

11

2

Sürücü (Aylık Ücret + Aylık Ücretin %40 ı)

Ay

14

11

3

Düz İşçi (Aylık Ücret + Aylık Ücretin %20 si)

Ay

4

11

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdari Şartname’de yer alan düzenlemeler ile yukarıda yer verilen Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu birlikte dikkate alındığında, inceleme konusu ihalede %3 sözleşme ve genel gideri ve yemek bedeli dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 644.383,30 TL olarak hesaplanmıştır. Ayrıca, bahse konu tutar aynı zamanda inceleme konusu ihalenin kârsız yaklaşık maliyet tutarıdır.

Yapılan incelemede, idarece İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinin (d) ve (e) bentlerinde yer alan eksik ve muğlak düzenlemeye dayanılarak idarece ihale konusu iş kapsamında ulusal bayram ve genel tatil günü çalışmaları ile fazla mesainin yaptırılacağının öngörüldüğü, bu bağlamda yaklaşık maliyet hesaplamasında operatörler (toplam 528 gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması + toplam 7920 saat fazla mesai), sürücüler (toplam 616 gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması + toplam 9240 saat fazla mesai) ve düz işçiler (toplam 176 gün ulusal bayram ve genel tatil günü çalışması + toplam 2640 saat fazla mesai) için gider hesaplamasının yapıldığı ve kârsız yaklaşık maliyetin 893.926,98 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. Diğer taraftan, inceleme konusu ihalede 670.831,70 TL fiyat teklif eden başvuru sahibi Şükürcan Grup Otomasyon Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek İnşaat Medikal Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi ile 699.600,00 TL fiyat teklif eden Hasan Cula’nın tekliflerinin, bahse konu teklif bedellerinin işçilik modülüne göre hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetten (893.926,98 TL) daha düşük olduğu gerekçesiyle, değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin 947.544,87 TL fiyat teklif eden Samsun Anakent İmar İnşaat Madencilik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi uhdesinde bırakıldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile yapılan açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda; başvuru sahibinin 670.831,70 TL tutarındaki teklifinin %3 sözleşme ve genel gider ile yemek bedeli dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (aynı zamanda kârsız yaklaşık maliyet) (644.383,30 TL) altında olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmuştur.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kararın (A) bölümünde yer alan tespit ve açıklamalar ile hukuki değerlendirme doğrultusunda, teklif bedeli işçilik modülüne göre hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetten daha düşük olduğu gerekçesiyle idarece teklifi değerlendirme dışı bırakılan Hasan Cula’nın 699.600,00 TL tutarındaki teklifinin %3 sözleşme ve genel gider ile yemek bedeli dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (aynı zamanda kârsız yaklaşık maliyet) (644.383,30 TL) altında olmadığı anlaşıldığından, bu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Şükürcan Grup Otomasyon Temizlik Hizmetleri Gıda Yemek İnşaat Medikal Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Hasan Cula’ya ait tekliflerin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi