KİK Kararı: 2013/UH.II-1195

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/019
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 04.03.2013
Karar No : 2013/UH.II-1195
BAŞVURU SAHİBİ:
Ortem Temizlik İnş.Taah. Hafriyat Nakliye Mühendislik Müşavirlik Turizm Madencilik Tic. Ve San. A.Ş., ÜÇEVLER MAH. TANAY CAD. ESRA SOK. NO:12/5 BURSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Marmaris Çevre Koruma Altyapı Tesisleri Yapma Ve İşletme Birliği (Mariç-Belbir), Cıldır Mah. Ataturk Cad. No:38 48700 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/172072 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Yılı Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi Ve Eski Çöp Sahası İşletilmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Marmaris Çevre Koruma Altyapı Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (Mariç-Belbir) tarafından 20.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013-2014 Yılı Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi ve Eski Çöp Sahası İşletilmesi İşi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ortem Tem. İnş. Taah. Hafr. Nak. Müh. Müş. Tur. Mad. Tic. ve San. A.Ş.nin 04.01.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.01.2013 tarih ve 2984 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.01.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/457 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedel ile ihale konusu işi yapamayacağı, aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İŞ MAKİNESİ OPERATÖRÜ ÇALIŞTIRILMASI İş makinesi ehliyeti veya bonservisine sahip, loader, ekskavatör ve dozer kullanabilecek, 1 iş makinesi operatörü için, ayda 26 gün ödenmek üzere günlük nakdi brüt 5.00 TL yol bedeli ve ayda 26 gün ödenmek üzere günlük nakdi brüt 9.00 TL yemek parası ödenmesi gereği ve aylık brüt asgari ücretin en az %70 fazlası ödenmesi gereği ve 2013 yılı ve 2014 yılının ilk 9 ayını kapsayan 23 gün resmi tatil ücreti teklif fiyata dahildir.

DÜZ İŞÇİ ÇALIŞTIRILMASI: Ayda 26 gün ödenmek üzere günlük nakdi brüt 5,00 TL yol bedeli ve ayda 26 gün ödenmek üzere günlük nakdi brüt 9,00 TL yemek parası ödenmesi gereği ve aylık brüt asgari ücretin en az %25 fazlası ödenmesi gereği ve 2013 yılı ve 2014 yılının ilk 9 ayını kapsayan 23 gün resmi tatil ücreti teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

İŞ MAKİNESİ OPERATÖRÜ ÇALIŞTIRILMASI -İş makinesi ehliyeti veya bonservisine sahip, loader, ekskavatör ve dozer kullanabilecek, 1 iş makinesi operatörü için, ayda 26 gün ödenmek üzere günlük nakdi brüt 5.00 TL yol bedeli ve ayda 26 gün ödenmek üzere günlük nakdi brüt 9.00 TL yemek parası ödenmesi gereği

DÜZ İŞÇİ ÇALIŞTIRILMASI: Ayda 26 gün ödenmek üzere günlük nakdi brüt 5,00 TL yol bedeli ve ayda 26 gün ödenmek üzere günlük nakdi brüt 9,00 TL yemek parası ödenmesi gereği

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

1,5” düzenlemesine yer verilmiştir.

Marmaris Çevre Koruma Altyapı Tesisleri Yapma ve İşletme Birliği (Mariç-Belbir) tarafından 22.11.2012 tarihinde yapılan “2013-2014 Yılı Katı Atık Düzenli Depolama Tesisi ve Eski Çöp Sahası İşletilmesi İşi” ihalesine 3 istekli teklif vermiştir. İsteklilerden Şahinoğulları İnş. Taah. Harf. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifi teklif mektubunun uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Atık Çevre Teknolojileri İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Ortem Tem. İnş. Taah. Hafr. Nak. Müh. Müş. Tur. Mad. Tic. ve San. A.Ş.nin teklifi ise geçerli teklif olarak kabul edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmüne yer verilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde de bu hükme paralel düzenleme yapılmıştır.

Anılan Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek: 16/7/2011-27996 R.G./1 md.) Yüklenici için öngörülen kâr tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

İhale konusu işin yaklaşık maliyeti idarece 1.776.403,66 TL olarak belirlenmiştir. İhaleyeAtık Çevre Teknolojileri İnş. San. ve Tic. A.Ş. 1.418.166,60 TL, Ortem Tem. İnş. Taah. Hafr. Nak. Müh. Müş. Tur. Mad. Tic. ve San. A.Ş. ise 1.586.746,50 TL teklifte bulunmuştur. İhale komisyonu yaptığı değerlendirmede mevzuat gereği kârsız yaklaşık maliyeti 1.480.336,38 TL olarak belirlemiş ve teklifi bu tutarın altında kalan Atık Çevre Teknolojileri İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifini aşırı düşük teklif olarak belirlemiştir. Bu kapsamda adı geçen istekliden anılan mevzuat hükümleri gereği teklifini aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklamasını istemiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.(Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale konusu işin yaklaşık maliyeti idarece yukarıda da açıklandığı üzere 1.776.403,66 TL olarak belirlenmiştir. Yaklaşık maliyet hesap cetveli ve eki belgeler incelendiğinde yaklaşık maliyetin içinde firma kârına ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı anlaşılmıştır. İhale komisyonu yaptığı değerlendirmede Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyetten %20 firma kârı düşmüş ve kârsız yaklaşık maliyeti 1.480.336,38 TL olarak belirlemiştir. Buna göre de teklifi bu tutarın altında olan ihale üzerinde bırakılan istekliden yukarıda anılan mevzuat hükmü gereği aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istemiştir.

Birim fiyat teklif cetveli ikisi işçilik kalemi olmak üzere toplam sekiz kalemden oluşturulmuştur. Birim fiyat teklif cetvelinden ihale konusu işte 3 adet iş makinesi operatörü ve 4 adet düz işçi çalıştırılacağı anlaşılmaktadır. İdari Şartname’de teklif fiyata dâhil giderlere ilişkin düzenlemelere istinaden asgari işçilik gideri 325.429,97 TL hesaplanmıştır. İhale üzerinde bırakılan istekli teklif cetvelinde işçilik için toplam 331.800,00 TL teklifte bulunmuştur. Açıklamasında ise işçilik için 327.590,34 TL öngördüğünü beyan etmiştir. Bu durumda ihale üzerinde bırakılan istekli işçilik için teklif ettiği tutarı mevzuata uygun şekilde açıklamıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli “Çamurun serilmesi ve gömülmesi ile hafriyat atığının gömülmesi için makine çalıştırılması” ile “Ekskavatör çalışması” için Zorlu Makine San. Tic. Ltd. Şti.’nden aldığı fiyat teklifini, fiyat teklifinin dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağını (Ek.O.5), fiyat teklifini düzenleyen Mehmet Zorlu’ya ait imza sirkülerini, maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgesini sunduğu, sunulan fiyat teklifi incelendiğinde, üzerinde anılan Tebliğ gereği mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifi üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” veya “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanmadığı ve iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle kaşelenmediği ve mühürlenmediği, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında dönemin 2012 olarak belirtildiği, ancak 2012 yılının hangi dönemine ilişkin ait olduğuna dair bir bilginin yer almadığı, ayrıca tutanak ekinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile Zorlu Makine San. Tic. Ltd. Şti. arasında 28.01.2011 tarihinde imzalanan ve teslim tarihinden itibaren 23 aylık dönemi kapsayan ekskavatör makinesi kiralama sözleşmesinin, sözleşmeye bağlı olarak 13.01.2012-01.10.2012 tarihleri arasında düzenlenen 9 adet faturanın sunulduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bu faturalar baz alınarak düzenlendiği, tutanağın bu şekilde düzenlenmiş olmasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, bu haliyle “Çamurun serilmesi ve gömülmesi ile hafriyat atığının gömülmesi için makine çalıştırılması” ile “Ekskavatör çalışması” için yapılan açıklamanın anılan Tebliğe uygun olmadığı,

İhale üzerinde bırakılan istekli “Akaryakıt gideri” için Mantıkoğlu Tur. Tic. San. Ltd. Şti.nin kayıtlarına ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağını (Ek.O.5), Mantıkoğlu Tur. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli adına 06.01.2012-23.10.2012 tarihleri arasında düzenlenen ve 10 aylık dönemi kapsayan 18 adet faturayı, faturayı düzenleyen Ethem Sayar’a ait imza sirkülerini, maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgesini sunduğu, sunulan faturaların fiyat teklifi veya proforma fatura niteliğinde olmayıp doğrudan alıma ilişkin olduğu, açıklamanın faturaların aritmetik ortalaması üzerinden yapıldığı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında dönemin 2012 olarak belirtildiği, 3’üncü döneme ilişkin olduğuna dair bilgi eklendiği, ancak eklenen bu bilginin kimin tarafından eklendiğine dair teyit edici bilgiye yer verilmediği, tutanağın bu şekilde düzenlenmiş olmasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, bu haliyle “Akaryakıt gideri” için yapılan açıklamanın anılan Tebliğe uygun olmadığı,

“Elektrik gideri” için EPDK’nın 30.09.2012 tarihli kararının, karar eki tarife tablolarının, 2012/02-2012/09 arasında 8 aylık dönemi kapsayan 8 adet elektrik faturasının sunulduğu, açıklamanın tarife ve birim fiyatlar yerine faturaların aritmetik ortalaması üzerinden yapıldığı, elektrik giderinin bu şekilde açıklanmasının anılan Tebliğe uygun olmadığı,

“Çamurun nakli” için HNT Yapı&Lojistik-Hüseyin Tel’den alınan fiyat teklifini, fiyat teklifine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağını (Ek.O.5), fiyat teklifini düzenleyen Hüseyin Tel’e ait imza sirkülerini, maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgesini, çamur nakline ilişkin SS 41 Nolu Marmaris Kamyoncular Motorlu Taşıtlar Kooperatifi ile aralarında 24.01.2011 tarihinde imzalanan ve 31.12.2012 tarihine kadar geçerli olan çamur nakli, saha içi nakliye, 320 Loader makine çalıştırılması ve Beko Loader makine çalıştırılmasına ilişkin sözleşmeyi, bu sözleşme kapsamında çamur nakliyesi ve Beko Loader iş makinesi çalıştırılmasına ilişkin SS 41 Nolu Marmaris Kamyoncular Motorlu Taşıtlar Kooperatifi tarafından adına düzenlenen 31.01.2012- 31.10.2012 tarihleri arasındaki 9 aylık dönemi kapsayan 10 adet faturayı sunduğu, düzenlenen fiyat teklifi incelendiğinde, üzerinde anılan Tebliğ gereği mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifi üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” veya “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanmadığı ve iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle kaşelenmediği ve mühürlenmediği, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında dönemin 2012 olarak belirtildiği, ancak 2012 yılının hangi dönemine ilişkin ait olduğuna dair bir bilginin yer almadığı, ayrıca fiyat teklifinde belirtilen birim fiyat ile tutanakta belirtilen ortalama birim satış tutarının uyumlu olmadığı, arıtma çamurun nakli ve çamurun serilmesi, kurutulması ve gömülmesi ve eski çöp sahasına kamyon ve traktörle gelen atığın serilmesi için makine çalıştırılması işinin maliyetinin SS 41 Nolu Marmaris Kamyoncular Motorlu Taşıtlar Kooperatifi tarafından çamur nakliyesi ve Beko Loader iş makinesi çalıştırılmasına ilişkin düzenlenen fatura tutarının aritmetik ortalaması alınarak belirlendiği, bu haliyle “Çamurun nakli” ve “Arıtma çamurun nakli ve çamurun serilmesi, kurutulması ve gömülmesi ve eski çöp sahasına kamyon ve traktörle gelen atığın serilmesi için makine çalıştırılması” için yapılan açıklamanın anılan Tebliğe uygun olmadığı,

“Çakıl temini ve nakli” için Apeks Madencilik Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nden aldığı fiyat teklifini, maliyet/satış tutarı tespit tutanağını (Ek.O.5), fiyat teklifini düzenleyen Erdoğan Özel’e ait imza sirkülerini, maliyet/satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen meslek mensubunun faaliyet belgesini sunduğu, düzenlenen fiyat teklifi incelendiğinde, üzerinde anılan Tebliğ gereği mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” veya “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalanmadığı ve iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle kaşelenmediği ve mühürlenmediği, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında döneminin 2012 olarak belirtildiği, ancak 2012 yılının hangi dönemine ilişkin olduğuna dair bir bilginin yer almadığı, tutanakta yer alan bilgilerden tutanağın 22-36’lık mıcırın temini ve nakline ait olduğunun açıkça anlaşılamadığı, ayrıca “22-36’lık mıcır temini ve nakli” için Ayhanlar Yol Asfaltlama San. ve Tic. A.Ş.den aldığı fiyat teklifini ve teklifi ekinde 14.04.2012 tarihinde düzenlenen 3 adet faturayı sunduğu, bu haliyle “Çakıl temini ve nakli” için yapılan açıklamanın anılan Tebliğe uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen nedenlerle başvuru sahibinin iddiası uygun bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Atık Çevre Teknolojileri İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin açıklaması Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığından açıklamasının uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi