KİK Kararı: 2013/UH.II-1168

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/017
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 25.02.2013
Karar No : 2013/UH.II-1168
BAŞVURU SAHİBİ:
Asya Eğitim Tur. Prod. Nak. İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., MİLLİ MÜDAFA CAD. NO : 10/9-10-12 KIZILAY ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara İl Sağlık Müdürlüğü, Macunköy Bağdat Cad. No: 16 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/167960 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı 62 Adet Araç Kiralama Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara İl Sağlık Müdürlüğütarafından 26.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı 62 Adet Araç Kiralama Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak Asya Eğitim Tur. Prod. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.01.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.01.2013tarih ve 3870sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/567sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının, 2013 yılı asgari ücret farklarını maliyetlerine yansıtmamaları gerekçesiyle yetersiz bulunduğu ve tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak bu kararın yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin “2013 yılı 62 Adet araç kiralama hizmeti” olarak tanımlandığı, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “25.1. KDV hariç her türlü vergi, resim, harç, sigorta (kasko, zorunlu, ferdi kaza v.b. )

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. personel maliyeti, yakıt, lastik yıpranma payı, tamir, bakım, onarım, işçilik, firma karı

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri aynı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamaları yer almaktadır.

İdarece aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 28.12.2012 tarihli yazılarda “…vermiş olduğunuz teklifinize ilişkin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38. Maddesi uyarınca her bir kalem bazında teklif bedelinin bileşenleri ile ilgili ekteki listeye uygun olarak ayrıntılı açıklamanızı… bildirmenizi, aksi halde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunu bilgilerinize rica ederim” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, yazının ekinde yer alan listede personel gideri, araç yakıt, kasko, trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, amortisman gideri/araç kiralama/araç bakım giderleri ve diğer giderlerin (lastik yıpranma payı, akaryakıt fiyat farkı gibi öngörülemeyen giderler) teklif bileşeni olarak belirtildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının ihale komisyonu kararıyla 2013 yılında meydana gelecek brüt asgari ücret farkları ile 24 saat sürekli hizmet verecek 6 adet araçta çalıştırılacak işçiler için ulusal bayram ve genel tatil günlerinde ödenecek fiyat farklarını açıklamada göstermediği gerekçesiyle uygun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda,

İhale konusu işte çalışacak 74 personel için ihale tarihinde (2012 yılının ikinci 6 ayında) geçerli olan brüt asgari ücret üzerinden işçilik maliyetinin hesaplandığı anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesinde “İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.01.2013, işi bitirme tarihinin 31.12.2013 olarak belirtildiği görülmüş, dolayısıyla 2013 yılında yapılacak olan ihaleye konu işte 2013 yılında brüt asgari ücrette meydana gelecek artışları öngörerek işçilik maliyetinin hesaplanması gerektiği anlaşılmış, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise 2013 yılında brüt asgari ücrette meydana gelecek artışlara ilişkin bir bedel öngörmediği tespit edilmiştir.

Binek taşıtlardan 6 adedinin 7 gün 24 saat kesintisiz çalıştırılacağının ihale dokümanında belirtildiği, dolayısıyla, bu araçlarda çalışacak personel için ulusal bayram ve resmi tatil günlerinde yapılacak çalışmanın maliyetinin işçilik hesaplamasına dahil edilmesi gerektiği, ancak, başvuru sahibi tarafından bu günlerde yapılacak çalışma için herhangi bir bedel öngörülmediği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, idarece başvuru sahibinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçelerle uygun bulunmamasında mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bununla birlikte, ihale konusu işte çalıştırılacak araçlar için araçların alış maliyetleri üzerinden yapılan bir hesaplamayla amortisman ayrıldığı, alış maliyetlerini tevsik etmek için ise araçların marka ve modellerinin, değerlerinin yazıldığı imzasız belgelerin sunulduğu görülmüştür. Ancak, sunulan belgelerin araçların amortisman giderlerinin hesaplanmasında esas alınan bedelleri tevsik etmede yeterli bir belge olmadığı, söz konusu araçların hangi bedelle şirketin aktifine kaydolduğu hususunun serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavir tarafından düzenlenmiş bir belge ile veya demirbaş veya amortisman defteri örnekleriyle tevsik edilebileceği anlaşılmıştır.

Yakıt bedelini tevsik etmek üzere Petrol Ofisi A.Ş.nin internet adresi üzerinden elde edilmiş çıktının konulduğu, anılan Tebliğ’in 79.4.2.3’üncü maddesindekiaçıklamalar doğrultusunda söz konusu çıktının fiyat tevsikinde kullanılabilecek bir belge niteliğinde olmadığı görülmüş, ayrıca, açıklamada % 8’lik yakıt iskontosunun kullanıldığı belirtilmiş, fakat bu durumu tevsik eden bir belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Lastik maliyetini tevsik etmek üzere proforma faturanın sunulduğu, faturanın meslek mensubu tarafından imzalandığı, ancak söz konusu proforma fatura üzerinde anılan Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesi uyarınca bulunması gereken ibarenin bulunmadığı görülmüştür.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçelerle de uygun olmadığı anlaşıldığından, idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda,

İhale konusu işte kullanılacak 21 adet binek ve 32 adet kamyonet için 100 km’de yakıt tüketiminin 4,9 lt, 2 minibüs ve 1 adet yük aracı için ortalama yakıt tüketiminin 10 lt olduğunun belirtildiği ve bu değerler üzerinden yakıt maliyetinin hesaplandığı, ancak yakıt tüketimini tevsik edici herhangi bir belgeye yer verilmediği görülmüştür.

Ayrıca, araçlar Ergem Taş. Tem. İnş. Gıd. San. tic. Ltd. Şti.nden kiralanacağı için araçların kasko, trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, amortisman giderleri, araç bakım onarım giderleri, lastik giderleri ve lastik yıpranma pay giderleri için herhangi bir bedel öngörmedikleri, bu giderler yerine araçların kiralama bedelinin hesaplamaya dahil edildiği ve kiralama sözleşmesinin açıklama kapsamında sunulduğu belirtilmiştir. Söz konusu oto kiralama sözleşmesi incelendiğinde, anılan İş Ortaklığı’nın “kiralayan”, Ergem Taş. Tem. İnş. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.nin “kiracı” olarak belirtildiği, Sözleşme’nin 2’nci maddesinde “Bu sözleşme ile KİRALAYAN, madde 4’te belirtilen aracı, bu sözleşme şartlarına uygun olarak kullanılması için KİRACI’ya teslim etmeyi, KİRACI ise söz konusu araçları işbu sözleşmeden doğan hak ve sorumlulukları doğrultusunda kullanmayı ve kullanma karşılığı sözleşmede belirtilen kira bedellerini ödemeyi kabul ve taahhüt eder.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür. Dolayısıyla, söz konusu Sözleşme’nin ihale konusu işte çalıştırılacak araçların Ergem Taş. Tem. İnş. Gıd. San. Tic. Ltd. Şti.nden kiralanmasına ilişkin değil adı geçen firmaya kiraya verilmesine ilişkin olduğu anlaşılmış, anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesindeki açıklamalar da dikkate alındığında böyle bir belgeye dayanılarak açıklama yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan Ortak Girişim tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçelerle uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, ihale komisyonu kararından aşırı düşük teklif sahibi isteklileri belirlemek üzere hesaplanan sınır değerin 1.773.569,76 TL olduğu, bu değerin altında teklif veren 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve bu istekliler tarafından sunulan açıklamalar incelenerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır. İhale işlem dosyası içerisinde yer alan belgeler incelendiğinde ise, belirlenen sınır değerin üzerinde teklif veren Tekman Otom. Tur. Nak. İnş. Tem. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve anılan isteklinin açıklamasını sunduğu görülmüştür. Ancak, anılan isteklinin teklifinin idarece belirlenen sınır değerin üzerinde olduğu, ihale komisyonu kararından idarenin iradesinin anılan isteklinin teklifini aşırı düşük teklif olarak değerlendirmeme yönünde olduğu anlaşıldığından anılan istekli tarafından sunulan açıklama incelenmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Karsel Tur. Taş. Güv. Sist. ve Hizm. Gıd. Tem. Tic. Ltd. Şti. - Aksu Grup Turizm Seyah. Taş. Org. Eğit. Tem. Hiz. Otom. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi