KİK Kararı: 2013/UH.II-1164

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/017
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 25.02.2013
Karar No : 2013/UH.II-1164
BAŞVURU SAHİBİ:
Filiz Gıda Tar. Hay. Ambar. Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto. Paz. San. Tic. Ltd. Şti., ŞARKİYE MAH. ATATÜRK BULVARI NO:140/1-1 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aydın Devlet Hastanesi Baştabipliği, Hasan Efendi Mah. Gençlik Cad. No:13 09100 AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/146775 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı 54 İşçi İle 12 Aylık Malzemeli Ve İşçilik Dahil Yemek Pişirme Dağıtım Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aydın Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 16.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı 54 İşçi İle 12 Aylık Malzemeli ve İşçilik Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Filiz Gıda Tar. Hay. Ambar. Teks. İnş. Tur. Nak. Top. Tem. Oto. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 14.12.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.12.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.12.2012tarih ve 43350sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/5155sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında teklif fiyata dahil edilen bütün giderlerin yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer verilmesi gerektiği, kârsız yaklaşık maliyetin altındaki teklifler ile ilgili aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının zorunlu olduğu, bu konuda idarenin takdir yetkisinin bulunmadığı, aşrı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun şekilde belgelendirilmesi gerektiği, aşırı düşük teklif değerlendirmesinde idarenin takdir yetkisinin kamu yararı ve piyasa koşulları ile sınırlı olduğu, isteklilerin teklif vermekle ihale dokümanında yer alan bütün koşulları ve düzenlemelerden doğan sorumluluğu kabul ettiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu et, sebze, kuru gıdaya yönelik proforma fatura birim fiyatlarının hayatın olağan akışına aykırılık teşkil ettiğini, proforma fatura ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmuşsa satış tutarının %80'inin altında olmadığı ibaresinin olup olmadığının, faturaların mevzuatta belirtilen dönemlere ait olup olmadığının, gıda ve temizlik sarf malzeme miktarı ve özelliklerinin fatura içeriğinde bulunup bulunmadığının, sorgulanabilmesi için proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağına esas teşkil eden fatura suretleri ile yevmiye kayıtlarının SMMM'den istenerek inceleme yapılmasının tartışmasız olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında elektrik ve su giderlerine yer vermediği, ilaçlama ve genel giderler kalemini öngörmediği, teklif edilen bedel ile ihale konusu işin yapılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç vb. giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Başaşçı : Brüt ücreti, Asgari ücret BRÜT tutarının % 50 fazlası,

Aşçı-Tatlıcı-Pastacı ustası, Garson, bulaşıkçı ve temizlik-ara elamanlarına ise asgari ücret ödenecektir.

1. Çalışan personele şehir içi gidiş - dönüş yol ücretleri firma tarafından ödenecek ve bu ödemeler ücret bordrolarında gösterilecektir. Yol ücreti için günlük gidiş dönüş net 3.00 TL( Üç Türk Lirası) ödenecektir.

2.Hastanemizde firma tarafından çalıştırılacak personeller ile ilk işe başlayanlara hastanelerin ilgili birimlerince, yılda 2 kez hizmet içi eğitim verilecektir.

3.Çalışan personele, iş kanunu hükümleri doğrultusunda izin kullandırılacaktır.

4.Yemek firması personelinin yemek ihtiyacı yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu işte kısa vadeli sigorta kolları Sigorta Prim Oranı % 1 dir.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “İhalenin konusu ve şekli ile işin niteliği nevi ve miktarı” başlıklı 1’inci maddesinde “Aydın Devlet Hastanesi, ve Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi 2013 yılı yemek ihtiyacı, her türlü malzeme ve işçilik dahil, her hastanenin kendi mutfaklarında pişirilmesi, dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, Mutfaklar, Yemekhaneler ve bağlı birimlerin temizliği vb.) işi, tamamen yükleniciye ait olmak üzere yapılacaktır. Yemek haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde, her hasta ve refakatçisine sabah kahvaltısı, Öğlen-Akşam yemekleri, ara öğünler; normal mesaiye gelen personele öğlen yemeği, nöbetçi personele sabah kahvaltısı, öğlen-akşam yemekleri ve gece kahvaltısı olarak verilecektir. Ayrıca diyet yemek alması uygun görülen hasta ve personele diyet yemeği ve ara öğün verilecektir.

1.1 yapılacak işin toplam miktarı :

Normal yemek miktarı : 1.007.400 öğün/yıl

Diyet yemek miktarı : 445.000 öğün/yıl

Normal kahvaltı+diyet kahvaltı : 453.000 öğün/yıl

1.1.1 yapılacak işin miktarının hastanelere göre dağılımı.

1.1.1. Aydın devlet hastanesi

Normal yemek miktarı : 686.400 öğün/yıl

Diyet yemek miktarı : 416.000 öğün/yıl

Normal kahvaltı+diyet kahvaltı : 330.000 öğün/yıl

1. Aydın kadın doğum ve çocuk hastanesi

Normal yemek miktarı : 321.000 öğün/yıl

Diyet yemek miktarı : 29.000 öğün/yıl

Normal kahvaltı+diyet kahvaltı : 123.000 öğün/yıl” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin “İşin yürütülmesi için gerekli personel ve araçlar, hizmetin ifa şekli” başlıklı bölümünün;

3’üncü maddesinde “”Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici, üstlenmiş olduğu iş için sayıları belirtilen her türlü makine, araç ve gereç ile nitelikleri belirtilen personeli sağlamak zorundadır.

Yüklenici çalıştırdığı personellerle, kullandığı makine, araç ve malzemenin idarece her an kontrol edilebilmesi için, bunların sayılarını ayrıntılı şekilde gösteren cetvelleri, aylık olarak düzenli bir şekilde Hastanelerin ilgili Kontrol Teşkilatlarına verecektir.

Yüklenici çalıştırdığı personellerin tüm haklarını, yürürlükteki iş kanunu ve SGK mevzuatına göre düzenleyecektir. Bununla ilgili doğabilecek her türlü hukuki sorumluluk, yaptırım ve müeyyidelere karşı muhatap yüklenicidir.” düzenlemesine,

4’üncü maddesinde “4.1. Hizmetin ifa yeri: Aydın Devlet Hastanesi ve Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi mutfakları, yemekhaneler ve kat ofisleridir. Hizmetin yürütülmesinde her iki hastanenin mutfağı kullanılacaktır. Ayrıca her iki hastanenin yemekhanelerine kart okuma sistemi kurulacaktır. Firmanın her iki hastanede çalışması esnasında kullanacağı elektrik, su, yakıt (tüp v.b) gibi enerji sarfiyatları hastanemiz şebekesine ara sayaçlar konularak veya yeniden tesisatlandırılarak ayrılacak ve ücreti firma tarafından karşılanacaktır.

4.2. Çalıştırılacak Personelin Nitelikleri ve sayıları

Yüklenici , üstlenmiş olduğu iş için aşağıda sayıları ve nitelikleri belirtilen personeli çalıştıracaktır.

Yüklenici Firma Toplamda;

Başaşçı : 2 kişi (Aşçılık diplomalı veya MEB onaylı

Ustalık Belgeli)

Tatlıcı-Pastacı Ustası : 2 kişi (Aşçılık diplomalı veya MEB onaylı

Ustalık Belgeli)

Aşçı : 7 kişi (Aşçılık diplomalı veya MEB onaylı

Ustalık Belgeli)

Aşçı Yardımcısı : 4 kişi

Garson : 34 kişi

Bulaşıkçı ve Temizlik ara elemanı : 5 kişi

TOPLAM : 54 KİŞİ

çalıştıracaktır. İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden, çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı, görevlerini yerine getirmekte yetersiz kanaatinde olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların ve alt yüklenicilerin, iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine 2 gün içinde uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır. Kontrol teşkilatı, uygun olmayan ekipman ve araçların işyerinden uzaklaştırılmasını talep hakkına sahiptir. Yüklenici, söz konusu ekipman ve araçları idare veya kontrol teşkilatınca kabul edilebilir olanlarla verilen süre içerisinde değiştirecektir.

4.2.1. Çalıştırılacak Personelin Hastanelere Görev Dağılımı.

4.2.1.1. Aydın Devlet Hastanesi

Başaşçı : 1 kişi (Aşçılık Diplomalı veya MEB onaylı

Ustalık Belgeli)

Tatlıcı-Pastacı Ustası : 1 kişi(Aşçılık Diplomalı veya MEB onaylı

Ustalık Belgeli)

Aşçı : 5 kişi (Aşçılık Diplomalı veya MEB onaylı

Ustalık Belgeli)

Aşçı Yardımcısı : 2 kişi

Garson : 23 kişi

Bulaşıkçı ve Temizlik ara elemanı : 3 kişi

TOPLAM : 35 KİŞİ

4.2.1.2.Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesi

Başaşçı : 1 kişi(Aşçılık Diplomalı veya MEB onaylı

Ustalık Belgeli)

Tatlıcı-Pastacı Ustası : 1 kişi (Aşçılık Diplomalı veya MEB onaylı

Ustalık Belgeli)

Aşçı : 2 kişi (Aşçılık Diplomalı veya MEB onaylı

: Ustalık Belgeli)

Aşçı Yardımcısı : 2 kişi

Garson : 11 kişi

Bulaşıkçı ve Temizlik ara elemanı : 2 kişi

TOPLAM : 19 KİŞİ

4.3. Çalıştırılacak personelin Ücretleri ve İzinleri

4.3.1. Çalışan personelin ücretleri aşağıdaki gibi olacaktır.

Başaşçı : Brüt ücreti, Asgari ücret BRÜT tutarının % 50 fazlası,

Aşçı--Tatlıcı-Pastacı ustası, Garson, bulaşıkçı ve temizlik-ara elamanlarına ise asgari ücret ödenecektir.

4.3.2. Çalışan personele şehir içi gidiş - dönüş yol ücretleri firma tarafından ödenecek ve bu ödemeler ücret bordrolarında gösterilecektir. Yol ücreti için günlük gidiş dönüş net 3.00 TL(Üç Türk Lirası) ödenecektir.

4.3.3.Hastanemizde firma tarafından çalıştırılacak personeller ile ilk işe başlayanlara hastanelerin ilgili birimlerince, yılda 2 kez hizmet içi eğitim verilecektir.

4.3.4.Çalışan personele, iş kanunu hükümleri doğrultusunda izin kullandırılacaktır.

4.3.5.Yemek firması personelinin yemek ihtiyacı yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’ nin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “…5.6. Yüklenici çalıştırdığı personelin temizliğine dikkat edecek, yemek dağıtıcıları, hastanelerin tespit ettiği renkte, yazlık ve kışlık, ikişer takım üniforma (pantolon, gömlek, yelek, papyon) ve ayakkabıları (çizme, terlik, ayakkabı) giyeceklerdir. Mutfak çalışma kıyafetleri ile servislerdeki yemek dağıtım kıyafetleri ayrı olacaktır. Yemekhanelerde Amerikan servis, perdeler ve personelin iş kıyafetleri, yırtığı veya söküğü olmayacak şekilde, ütülü ve temiz olacaktır.

…

5.39. Temizlik malzemeleri ve personelin kullanacağı kıyafetlerin tamamı firmaya ait olacaktır.

…

5.43. Mutfakta temizlikle görevli iki personele, mutfak için verilen 2 adet kıyafet dışında 1 takım kıyafet ve 1 çift çizme ilave olarak verilecektir. Böylece toplam 3 takım kıyafet olacak, 3.cü verilen kıyafet sadece tuvalet temizliğinde kullanılacaktır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Birim fiyat teklif cetveli ise aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

İhale kayıt numarası :2012/146775

A

B

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

Normal yemek

Öğün

1.007.400

2

Diyet yemek

Öğün

445.000

3

Normal kahvaltı+diyet kahvaltı

Öğün

453.000

TOPLAM

TUTAR

(K.D.V Hariç)

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden ihale konusu işin, malzeme ve işçilik dâhil toplam 1.905.400 adet normal ve diyet yemek ile normal ve diyet kahvaltı ve dağıtımı ve sonrası hizmet alımı işi olduğu, ihale konusu işte toplam 54 personelin çalıştırılacağı, personelin 2’sine asgari ücretin %50 fazlası ücret, diğerlerine ise asgari ücret üzerinden ücret ödeneceği, ve haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde çalışılacağı, ancak resmi ve dini bayramlarda kaç kişinin çalışacağına dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, personelin yemek ihtiyacının yüklenici firma tarafından karşılanacağı, ancak personele kaç kap verileceği ve verilecek yemeğin kalorisine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, çalışacak yemek dağıtıcılarına, hastanelerin tespit ettiği renkte, yazlık ve kışlık, ikişer takım üniforma (pantolon, gömlek, yelek, papyon) ve ayakkabı (çizme, terlik, ayakkabı) verileceği, mutfak çalışma kıyafetleri ile servislerdeki yemek dağıtım kıyafetlerinin ayrı olacağı belirtilmesine rağmen kıyafetlerin özelliklerine ve sayısına ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmediği, ihale konusu işin Aydın Devlet Hastanesi ile Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastanesinde görüleceği, verilecek yemek ve kahvaltının her iki hastanenin mutfağında hazırlanacağı, dolayısı ile hastaneler arasında yemek nakli yapılmayacağı anlaşılmaktadır.

İdarece yaklaşık maliyet yukarıda da belirtildiği üzere yapılan piyasa araştırması ve diğer hastanelerce yapılan ihalelerde gerçekleşmiş sözleşme fiyatları esas alınarak öğün başı birim fiyat olarak belirlenmiştir. İhale dokümanında yaklaşık maliyetin tespitinde teklif fiyata dahil giderlerin, hizmetin haftanın 7 günü verileceği dikkate alındığında hafta tatili ve resmi ve dini bayram gününde çalışılan günlerde personele ödenecek ücretin, işin görülmesi sırasında kullanılacak makine ve ekipmanın amortisman giderinin, yükleniciye ait olduğu belirtilen elektrik, su, yakıt ve ilaçlama gideri gibi maliyet bileşenlerinin dikkate alınıp alınmadığı anlaşılmamaktadır.

Diğer ayandan teknik şartnamede, et yemekleri, tavuk ve balık yemekleri, etli kuru baklagil yemekleri, etli sebze yemekleri, pilavlar, makarnalar, börekler, çorbalar, zeytinyağlı sebze yemekleri, salata ve turşular, tatlılar, meyveler, kahvaltılar, diyet yemekler, komposto hoşaflar ve sütlü tatlılar, süt ve gavaj diyeti porsiyonlarının ölçü ve miktarlarına yer verilmiş, ancak idarenin 30.01.2012 tarihli yazısında da belirttiği üzere yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında iş süresi içerisinde hangi yemekten ve kahvaltıdan ne miktarda verileceğinin tespitinin yapılabileceği haftalık aylık veya belirli bir döneme ilişkin örnek bir yemek menüsünün oluşturulmadığı, yazlık ve kışlık olmak üzere örnek aylık yemek menüsünün aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında oluşturulduğu ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59 uncu maddesinde bu hükme paralel düzenlemeler yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

İdarece ihalenin kârsız yaklaşık maliyeti 5.350.263,00 TL olarak hesaplanmıştır. Teklifi bu tutarın altında olan Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayv. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti., Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında (önemli bileşen olarak belirlenen işçilik gideri, amortisman gideri, normal ve diyet yemek üretim maliyeti, normal ve diyet kahvaltı maliyeti ve sözleşme gideri) açıklama istenilmiştir. Yazı ekinde de açıklama istenilen maliyet bileşenlerine ilişkin tabloya yer verilmiştir.

Kölemenoğlu Gıda Mad. San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayv. Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin verilen sürede açıklamada bulunmadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır. Açıklamada bulunan diğer üç isteklinin açıklaması uygun bulunmuş ve 30.11.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalen Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi üzerinde bırakılmıştır. Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiştir. Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifi ise geçerli teklif olarak belirlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptığı açıklamalar incelendiğinde;

İşçilik hesabında tatil günlerinde çalışılacak günlerde ödenecek ücreti (14,5 gün üzerinden 27 işçi için), yol giderini ve yemek giderini ve kıyafet giderini dikkate almıştır. Ayrıca iki adet gıda mühendisi için ödenecek ücreti de işçilik hesabına dahil etmiştir.

Teknik Şartname’de personele verilmesi öngörülen kıyafete ilişkin detaylı düzenlemeye yer verilmemekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli 14 çeşit kıyafet üzerinden açıklamada bulunmuş ve açıklamasında kıyafet için toplam 5.083,38 TL maliyet öngörmüştür. Ancak açıklaması kapsamında kıyafete ilişkin gideri tevsik edici (proforma fatura, fiyat teklifi vb.) herhangi bir belge eklememiştir.

İhale dokümanında ihale konusu işte çalışacak personele verilecek yemeğe ilişkin (yemek çeşidi, kalori vs.) herhangi bir düzenlemeye yer verilmemekle birlikte, işçiler için 2,20 TL birim maliyetten toplam 37.065,60 TL yemek maliyeti öngörmüş, açıklamasında bu fiyata verilecek yemeğin çeşidine veya kalorisine ilişkin herhangi bir belge ve bilgiye yer vermemiştir.

Raportör için 3.584,00 TL maliyet öngörmüştür. Ancak açıklamasında bu maliyeti destekler herhangi bir bilgi ve belgeye yer vermemiştir.

Önemli maliyet bileşeni olarak açıklanması istenilen elektronik kart ve kart okuma cihazı gideri için herhangi bir gider öngörmemiştir.

İşçilere verilecek kıyafet, yemek yapılmasında kullanılacak malzeme, makine ekipman, laboratuvar analizi için sunduğu proforma faturaların bir kısmının ihale konusu işin yapılacağı Aydın ili dışında faaliyet gösteren (Trabzon) firmalardan alındığı halde, malzemelerin Aydın’a nakline, ulaşımına ve nakliye ve ulaşım giderinin yemek fiyatlarına yansıtıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmemiştir.

Yemek maliyeti, teknik şartnamede oluşturulan her bir yemek tarifine uygun şekilde proforma faturalarda belirtilen fiyatlar üzerinden ayrı ayrı hesaplanmıştır. Ayrıca yemek maliyetine teklifi oluşturan diğer önemli maliyet bileşenlerinin etkisi ayrı ayrı hesaplanıp eklenmiştir. Yemek fiyatının hesaplanması kapsamında kullanılan malzemelere ilişkin proforma faturalar sunulmuştur. Proforma faturalar Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde meslek mensubu tarafından onaylanmıştır.

Yukarıda tespit edilen aykırılıklar nedeniyle Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan; yukarıda da açıklandığı üzere, ihale dokümanında toplam 54 personelin çalıştırılacağı, haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde çalışılacağı düzenlemesine yer verilmekle birlikte resmi ve dini bayramlarda kaç kişinin çalışacağına dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesi, personelin yemek ihtiyacının yüklenici firma tarafından karşılanacağı düzenlemesine yer verilmekle birlikte personele kaç kap yemek verileceğine veya verilecek yemeğin kalorisine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesi, çalışacak yemek dağıtıcılarına, hastanelerin tespit ettiği renkte, yazlık ve kışlık, ikişer takım üniforma (pantolon, gömlek, yelek, papyon) ve ayakkabı (çizme, terlik, ayakkabı) verileceği, mutfak çalışma kıyafetleri ile servislerdeki yemek dağıtım kıyafetlerinin ayrı olacağı belirtilmesine rağmen kıyafetlerin özelliklerine ve sayısına ilişkin açık bir düzenlemeye yer verilmemesi, ihale dokümanında yemek ve kahvaltının bileşenlerine ilişkin düzenlemeye yer verilmekle birlikte teklifin hazırlanmasında asıl belirleyici olan örnek haftalık, aylık veya belirli bir döneme ilişkin yemek menüsüne yer verilmemesi, menünün aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında düzenlenip sadece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere verilmesi, yazımız üzerine gönderilen aşırı düşük açıklamasında önemli teklif bileşenlerine ilişkin oluşturulan tablo ile aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere açıklama istem yazısı ekinde verilen önemli teklif bileşenlerine ilişkin oluşturulan tablonun birbirinden farklı olması, gerek isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmalarına, gerekse aşırı düşük açıklamalarını sağlıklı bir şekilde yapmalarına, ihale komisyonunun da isteklilerin tekliflerini ve aşırı düşük açıklamalarını sağlıklı bir şekilde değerlendirmesine, ayrıca idarenin şikâyeti, Kurumun ise itirazen şikâyeti sağlıklı bir şekilde sonuçlandırmasına engel teşkil edecektir.

Belirtilen belirsizlikler nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama yapan isteklilerin açıklamaları da önemli farklılıklar göstermiştir. Şöyle ki;

- Resmi ve dini bayramlarda kaç kişinin çalışacağına dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmediğinden açıklamada bulunan bütün isteklilerin resmi ve dini bayram günlerinde çalışılacak günlerin birbirinden farklı olduğu,

- Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi çalışacak personel için giyim gideri ve yemek gideri öngörmesine rağmen Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin personel için herhangi bir giyim gideri ve yemek gideri öngörmediği,

Teknik şartnamenin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “5.15. Yüklenici firma çalışan personelin sağlık kontrolleri (gaita, boğaz kültürü 6 ayda bir, akciğer grafisi, hepatit yılda bir, hastane idaresince istenecek diğer tahliller) ücreti yüklenici tarafından karşılanmak koşulu ile ilgili halk sağlığı laboratuvarları, verem savaş dispanserleri ve devlet hastanelerinde yaptıracak ve sonuçları o dönem ki ödeme evrakları dosyasına konulacaktır.” düzenlemesine istinaden Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi raportör gideri öngördüğü halde Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin raportör için herhangi bir gider öngörmediği,

Teknik şartnamenin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “5.39. Temizlik malzemeleri ve personelin kullanacağı kıyafetlerin tamamı firmaya ait olacaktır.” düzenlemesine istinaden Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi temizlik malzemesi gideri öngördüğü halde Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin temizlik malzemesi için herhangi bir gideri öngörmediği,

Teknik şartnamenin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel ve Araçlar, Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 4’üncü maddesi ile İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “…Ayrıca her iki hastanenin yemekhanelerine kart okuma sistemi kurulacaktır…” düzenlemesine istinaden Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin elektronik kart ve kart okuma cihazı gideri öngördüğü halde Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin elektronik kart ve kart okuma cihazı için herhangi bir gideri öngörmediği,

Teknik şartnamenin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde “5.13. Hastane yemekhanesi ve mutfak ile bağlı birimlerde haşere ve vektörlerle mücadelede, elektronik ve ultrasonik haşere kovucular yanında, Sağlık Bakanlığı veya İl Sağlık Müdürlüklerinden ruhsatlı kişi veya kurumlarca, Halk Sağlığı Alanında Haşerelere karşı İlaçlama Usul ve esasları hakkında yönetmelik hükümlerine uygun olarak en az ayda 2 kez ilaçlama yapılması sağlanacaktır. Yetersiz kalması durumunda İlaçlama daha sık olarak yapılacaktır.” düzenlemesine istinaden Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Ferah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ile Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ilaçlama gideri öngördüğü halde Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin ilaçlama için herhangi bir gideri öngörmediği,

Teknik şartnamenin “İşin Yürütülmesi İçin Gerekli Personel ve Araçlar, Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 4’üncü maddesi ile İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “…Firmanın her iki hastanede çalışması esnasında kullanacağı elektrik, su, yakıt (tüp v.b) gibi enerji sarfiyatları hastanemiz şebekesine ara sayaçlar konularak veya yeniden tesisatlandırılarak ayrılacak ve ücreti firma tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesine yer verilmiş olup yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında ortalama elektrik, su ve yakıt sarf miktarlarına ilişkin bir belirleme yapmadığı, ihale dokümanında isteklilerin tekliflerini oluşturmaları sırasında istifade etmelerine sağlamaya yönelik olarak herhangi bir düzenlemeye yer vermediği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmesine rağmen açıklama istem yazısında ortalama sarf miktarlarına yer vermediği, bu haliyle ihale dokümanın belirsiz olduğu, idarenin bu konuda miktar belirlemesi yapmamasının isteklilerin tekliflerini hazırlamalarını ve yaptıkları açıklama kapsamında öngördükleri miktarın kıyaslanmasını imkânsız kıldığı, tablo incelendiğinde aşırı düşük açıklamasında bulunan isteklilerin işin görülmesinde kullanılacak elektrik, su ve yakıt için öngördükleri miktarların makul kabul edilemeyecek düzeyde farklı olmasına rağmen idarenin bu konuda kıyaslama yapmaksızın açıklamayı kabul etmesinin bu hususun değerlendirmede dikkate alınmadığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından ihale dokümanında haftalık aylık veya belirli bir döneme ilişkin örnek bir yemek menüsü oluşturulmadığından, her bir yemek ve kahvaltı için ölçü ve miktarlarına yer verilmekle birlikte işin süresi içerisinde hangisinden ne kadar verileceği tespit edilemeyeceğinden, bu hususun tekliflerin verilmesini doğrudan etkilediği ve sağlıklı bir teklif oluşturulmasına engel olacağı, tekliflerin hazırlanmasında isteklilerin tereddüde düşmelerine neden olacağı, ayrıca yaklaşık maliyetin belirlenmesi aşamasında ise aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında önemli maliyet bileşeni olarak belirlenen işçilik, amortisman giderleri, elektrik, su ve yakıt giderleri, ilaçlama, elektronik kart ve kart okuma cihazı giderleri, makine ve ekipmanın temizlik giderleri gibi giderlere yer verilmediği dikkate alındığında sağlıklı bir aşırı düşük teklif açıklaması ve yapılan açıklamanın sağlıklı bir şekilde değerlendirilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1 ) Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin açıklamalarına ilişkin olarak;

İşçilik hesabında, tatil günlerinde çalışılacak günlerde ödenecek ücreti, yol giderini ve yemek giderini ve kıyafet giderini dikkate almıştır.

Teknik Şartname’de personele verilmesi öngörülen kıyafete ilişkin detaylı düzenlemeye yer verilmemekle birlikte kişi başı 100,00 maliyet öngörmüştür. Ancak açıklaması kapsamında kıyafete ilişkin gideri tevsik edici (proforma fatura, fiyat teklifi vb.) herhangi bir belge eklememiştir.

İhale dokümanında ihale konusu işte çalışacak personele verilecek yemeğe ilişkin (yemek çeşidi, kalori vs.) herhangi bir düzenlemeye yer verilmemekle birlikte, işçiler için kişi başı aylık 81,90TL yemek maliyeti öngörmüş, açıklamasında verilecek yemeğin çeşidine veya kalorisine ilişkin herhangi bir belge ve bilgiye yer vermemiştir.

Raportör için 3.240,00 TL maliyet öngörmüştür. Ancak açıklamasında bu maliyeti destekler herhangi bir bilgi ve belgeye yer vermemiştir.

İşçilere verilecek kıyafet, yemek yapılmasında kullanılacak malzeme, makine ekipman, laboratuvar analizi için sunduğu proforma faturaların bir kısmının ihale konusu işin yapılacağı Aydın ili dışında faaliyet gösteren (Trabzon, Ankara, İstanbul) firmalardan alındığı halde, malzemelerin Aydın’a nakline, ulaşımına ve nakliye ve ulaşım giderinin yemek fiyatlarına yansıtıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmemiştir.

Yemek maliyeti, teknik şartnamede oluşturulan her bir yemek tarifine uygun şekilde proforma faturalarda belirtilen fiyatlar üzerinden ayrı ayrı hesaplanmıştır. Ancak yemek malzemesi dışında diğer maliyet unsurlarının yemek fiyatına ne kadar yansıdığına dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Yemek fiyatının hesaplanması kapsamında kullanılan malzemelere ilişkin proforma faturalar sunulmuştur. Proforma faturalar Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde meslek mensubu tarafından onaylanmıştır.

Tespit edilen aykırılıklar nedeniyle Yükselen Yem. Fab. İsmail Kansız – Bircan Tem. ve Yem. Hiz. Tur. İnş. Nak. Hayv. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Açıklaması geçerli kabul edilen Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin açıklamalarına ilişkin olarak;

İşçilik hesabında tatil günlerinde çalışılacak günlerde ödenecek ücret (14,5 gün üzerinden 28 işçi için), yol giderini ve yemek giderini ve kıyafet giderini dikkate almıştır. Ancak işçilik hesabında iki farklı ücret ödeneceğine ilişkin düzenleme yer almakla birlikte istekli işçilik maliyetini dört farklı ücret üzerinden hesaplamıştır.

Teknik Şartname’de personele verilmesi öngörülen kıyafete ilişkin detaylı düzenlemeye yer verilmemiş, istekli de açıklamasında personel için giyim gideri öngörmemiştir. Buna bağlı olarak da açıklaması kapsamında kıyafete ilişkin (proforma fatura, fiyat teklifi vb.) herhangi bir belge eklememiştir.

İhale dokümanında ihale konusu işte çalışacak personele verilecek yemeğe ilişkin (yemek çeşidi, kalori vs.) herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiş, istekli de açıklamasında personel için yemek maliyeti öngörmemiştir. Buna bağlı olarak da açıklaması kapsamında yemeğe ilişkin (proforma fatura, fiyat teklifi vb.) herhangi bir belge eklememiştir.

Önemli maliyet bileşeni olarak açıklanması istenilen raportör gideri için herhangi bir gider öngörmemiştir.

İşçilere verilecek kıyafet, yemek yapılmasında kullanılacak malzeme, makine ekipman, laboratuvar analizi için sunduğu proforma faturaların bir kısmının ihale konusu işin yapılacağı Aydın ili dışında faaliyet gösteren (Adana, Malatya) firmalardan alındığı halde, malzemelerin Aydın’a nakline, ulaşımına ve nakliye ve ulaşım giderinin yemek fiyatlarına yansıtıldığına ilişkin herhangi bir bilgi ve belgeye yer verilmemiştir.

Diğer yandan Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin birim fiyat teklif cetvelinde diyet yemek birim fiyatı 2,90 TL olarak teklif edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamasında ise ortalama maliyeti 2,9339 TL olarak açıklanmıştır. Bu fiyata işçilik elektrik, su, yakıt makine ekipman ve diğer maliyet kalemleri eklendiğinde bu fiyatın daha da yükseleceği açıktır.

Yemek maliyeti, teknik şartnamede oluşturulan her bir yemek tarifine uygun şekilde proforma faturalarda belirtilen fiyatlar üzerinden ayrı ayrı hesaplanmıştır. Ancak yemek malzemesi dışında diğer maliyet unsurlarının yemek fiyatına ne kadar yansıdığına dair herhangi bir bilgiye yer verilmemiştir. Yemek fiyatının hesaplanması kapsamında kullanılan malzemelere ilişkin proforma faturalar sunulmuştur. Proforma faturalar Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun şekilde meslek mensubu tarafından onaylanmıştır.

Tespit edilen aykırılıklar nedeniyle Tuğra Yem. Gıda Tem. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. - Tuğra Haf. Taş. Nak. İnş. Yapı Taah. Tem. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı ve bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi