KİK Kararı: 2013/UH.II-112

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/002
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 07.01.2013
Karar No : 2013/UH.II-112
BAŞVURU SAHİBİ:
Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi, ÖRNEK SANAYİ SİTESİ 2. SOK. NO : 21 SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Makina Ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Mke Silah Fabrikası Müdürlüğü-Ticaret Müdürlüğü, Kızılırmak Mahallesı Yahsıhan Yolu 4.Km 71300 KIRIKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/150291 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Yapım Ve Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Silah Fabrikası Müdürlüğü Ticaret Müdürlüğütarafından 14.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yemek Yapım ve Dağıtım” ihalesine ilişkin olarak Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin 13.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.12.2012 tarih ve 41590 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4812 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle başvuruya konu ihalede idare tarafından 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilerek söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak idarenin açıklama talep yazısında açıklama sunulması gereken teklif bileşenlerinin belirlenmediği, ayrıca Teknik Şartname’de örnek menü belirtilmemesi nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yemeklerde kullanılan malzemelerin gramajlarının yanlış belirlendiği, malzemelerin bir kısmına ilişkin proforma fatura sunulmadığı, sunulan proforma faturaların ise mevzuata uygun olmadığı, yemek hazırlanmasında kullanılacak malzemelerin TSE ve ISO belgelerine sahip olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan hesaplama tablosunda yer verilen birim fiyatlar ile sunulan proforma faturalardaki birim fiyatların uyumlu olmadığı, işçilik gideri için öngörülen tutarın yeterli olmadığı, portör giderinin, sözleşme giderlerinin ve sigorta giderlerinin teklif fiyata dahil edilmediği, yemek pişirmede kullanılacak doğalgaz ve/veya LPG miktarının eksik hesaplandığı, yemek hizmetlerini yürüten firmanın fabrika içerisinde acil işlerini yerine getirecek aracın amortisman ve yakıt giderinin hesaplanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Yemek Yapım ve Dağıtım ”ihalesi şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Yüklenici Yemek Yapım ve Dağıtımı Hizmetleri işini asgari 15 işçi ile yürütecek olup işçilik giderleri, Hizmetin yerine getirilmesi için yüklenici tarafından çalıştırılacak işçilerin yemeği, İhale konusu işin yapılması sırasında İşçilerin işe uygun giyim malzemeleri, işçilerin işe geliş ve akşam gidiş ücretleri, Yemek Yapım ve Dağıtımı Hizmetleri Teknik Şartnamesinde belirtilen; İçme suyu tanklarının 6 aylık periyotlardaki temizliği, Yemek Yapım malzemeleri, LPG, doğalgaz, temizlik malzemeleri, sarf malzemeleri, bulaşık makinesinin bakım onarımı (Bulaşık makinesi deterjanı, tuzu ve parlatıcısı hariç) İşçilerin Teknik Şartnamede belirtilen ilki işe başlamadan önce, olmak üzere her 3 ayda bir, yılda 4 defa portör yaptırılacak olup teklif fiyata dahildir. Ayrıca; Çevre ve Orman Bakanlığı(Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği) gereğince; Yüklenici yemek yapımından çıkan atık yağları uygun kaplarda toplayacak, bu iş için yetkili olan toplayıcı firmalardan biriyle sözleşme yapacak ve bu yağların sözleşmeli firma tarafından periyodik olarak alınmasını temin edecektir. Ayrıca toplayıcı firma ile yapacağı sözleşmenin bir suretini İdareye teslim edecek ve ilgili Yönetmeliğin şartlarını yerine getirecek olup, teklif fiyata dahildir.” düzenlemesine yer verildiği,

Teknik Şartname’nin “Yapılacak işler” başlıklı 10’uncu maddesinde “ Aylık çıkacak yemek çeşitleri idarece tespit edilecek olup yemek çeşitlerinin listesi bir önceki ayın sonunda yükleniciye verilir veya yüklenicinin merkezine fakslanır.

İdarenin muvafakati alınmadan kesinlikle yemek listesinde değişiklik yapılmayacaktır.

Olağanüstü mücbir sebepler sel, yangın, yolların kapanması ve deprem gibi hallerde erzak temini olanaksız olursa idarenin müsaadesi altında değişiklik yapılır.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, söz konusu ihaleye 10 teklif verildiği, Yesa İnşaat Turizm Grafik Tasarım Reklam Organizasyon Matbaa Madencilik Mühendislik Müşavirlik Gıda Tarım Emlak İş Makinaları İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti., Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ve Asa Yemek Üretim Taahhüt Gıda Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak nitelendirilerek, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,

İdarenin 16.11.2012 tarihli ve 1885 sayılı aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında “…Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi gereği, teklif fiyatınızın bileşenlerini (yemek, yapım malzemeleri, işçilik giderleri, yol, doğalgaz, portör muayeneleri, vb.) en geç 29.11.2012 günü saat 17:00’ye kadar idaremiz Haberleşme Arşiv Şefliği ’ne yazılı olarak teslim etmenizi rica ederiz.” ifadelerine yer verildiği,

Yesa İnşaat Turizm Grafik Tasarım Reklam Organizasyon Matbaa Madencilik Mühendislik Müşavirlik Gıda Tarım Emlak İş Makinaları İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ve Asa Yemek Üretim Taahhüt Gıda Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin ise açıklaması yeterli bulunarak, ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname incelendiğinde, hafta içi üç gün parça et yemeği (mevsimine göre tavuk, balık, karışık ızgara gibi yemek çeşitlerinden biri), bir gün kıymalı, bir gün sebze veya bakliyat yemeği verilmesinin, hafta sonu ise iş durumuna göre bir gün kıymalı yemek veya et yemeği, bir gün sebze yemeği ya da bakliyat yemeği verilmesinin öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Buna karşın anılan Şartname’de günlük ya da haftalık yemek menüsüne yer verilmemiş olup, bunun yerine aylık çıkacak yemek çeşitlerinin idarece tespit edileceği ve yemek listesinin bir önceki ayın sonunda yükleniciye fakslanacağı belirtilmiştir.

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan ihale konusu işte sunulacak yemeklere ilişkin gramaj listesine ise yalnızca ana yemek malzemelerinin gramajlarına yer verildiği (örneğin pilav üstü tavuk yemeğinde yalnızca tavuk etinin miktarı bulunmaktadır.), yemek yapımında kullanılacak diğer malzemelerin çeşitlerinin ve miktarlarının belirtilmediği görülmüştür.

Ayrıca idarenin 16.11.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının ekinde de örnek yemek listesinin bulunmadığı, genel bir ifade ile “yemek yapım malzemeleri”nin açıklanmasının istenildiği belirlenmiştir.

Diğer yandan ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda, söz konusu isteklinin incelemeye konu ihale gerçekleştirilmeden önce yürütülmekte bulunan yemek hizmetinde kullanılan idarenin “2012 yılı ekim ayı yemek listesi”ni esas alarak açıklama sunduğu tespit edilmiştir.

Bu çerçevede ihale dokümanında yemek malzemelerinin çeşitleri ve miktarları konusunda belirsizlik bulunduğu, idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında teklifte önemli olan bileşenlerin açıkça belirtilmediği, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi kriterlere göre yapılacağının belli olmadığı göz önüne alındığında isteklilerce sunulan açıklamaların 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “eşit muamele” ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ başvuruya konu ihalede idare tarafından 3 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak nitelendirilerek söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak idarenin açıklama talep yazısında açıklama sunulması gereken teklif bileşenlerinin belirlenmediği, ayrıca Teknik Şartname’de örnek menü belirtilmemesi nedeniyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında yemeklerde kullanılan malzemelerin gramajlarının yanlış belirlendiği, malzemelerin bir kısmına ilişkin proforma fatura sunulmadığı, sunulan proforma faturaların ise mevzuata uygun olmadığı, yemek hazırlanmasında kullanılacak malzemelerin TSE ve ISO belgelerine sahip olmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan hesaplama tablosunda yer verilen birim fiyatlar ile sunulan proforma faturalardaki birim fiyatların uyumlu olmadığı, işçilik gideri için öngörülen tutarın yeterli olmadığı, portör giderinin, sözleşme giderlerinin ve sigorta giderlerinin teklif fiyata dahil edilmediği, yemek pişirmede kullanılacak doğalgaz ve/veya LPG miktarının eksik hesaplandığı, yemek hizmetlerini yürüten firmanın fabrika içerisinde acil işlerini yerine getirecek aracın amortisman ve yakıt giderinin hesaplanmadığı ” şeklinde dile getirilen iddiası kapsamında Kurulca “ ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına yönelik yapılan incelemede;

Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Silah Fabrikası Müdürlüğü Ticaret Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Yemek Yapım ve Dağıtım Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasada ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat teklifleri esas alınarak, 120.000 adet yemek için 7,03 TL ortalama birim fiyat üzerinden toplam 843.600,00 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 15 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, geçerli teklif olarak belirlenen teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Yesa İnş. Turz. Grafik Tas. Rek. Org. Mat. Mad. Müh. Müş.Gıda Tarım Emlak İş Makinaları İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti.

664.800,00

Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Ot. Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

687.600,00

Asa Yemek Üretim Taahhüt Gıda Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.

696.000,00

Er Yemek Temiz. Gıd. İnş. Turz. Mad. İml. San. Tic. Ltd. Şti

703.200,00

Mümine Can Yemek Üretim Gıda Hayvancılık Nakliye Taahhüt Temizlik İnşaat Petrol Ürünleri Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.

708.000,00

Seç-San Yemek Hizmetleri Otomasyon İletişim Otomotiv Gıda Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

732.000,00

Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomasyon Tarım Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

768.000,00

Seferoğlu Yemek ve Gıda Sanayi İnşaat Turizm Nakliyat Servis ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti

795.600,00

Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti

840.000,00

Tortamışlar Nakliyat San. ve Ticaret. Ltd. Şti.

842.400,00

Şeklinde verildiği, idarece,Yesa İnşaat Turizm Grafik Tasarım Reklam Organizasyon Matbaa Madencilik Mühendislik Müşavirlik Gıda Tarım Emlak İş Makinaları İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti., Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti. ve Asa Yemek Üretim Taahhüt Gıda Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak nitelendirilerek, anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Yesa İnşaat Turizm Grafik Tasarım Reklam Organizasyon Matbaa Madencilik Mühendislik Müşavirlik Gıda Tarım Emlak İş Makinaları İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. ve Asa Yemek Üretim Taahhüt Gıda Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin ise açıklaması yeterli bulunarak, ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi