KİK Kararı: 2013/UH.II-110

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/002
Gündem No : 69
Karar Tarihi : 07.01.2013
Karar No : 2013/UH.II-110 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Beltur Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda Ürünleri Temizlik Hizmetleri İletişim San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., HALKALI İSTAYON MAH. 1421 SOK. DİVAN RESİDENCE F1 BLOK D:1 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Korkuteli Belediye Başkanlığı (Fen İşleri Müdürlüğü), Kiremitli Mah. Belediye Cad. No:1 07800 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/157700 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılında Fen İşleri Müdürlüğü Bünyesinde Çalıştırılmak Üzere Süreli Personel Temini" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Korkuteli Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 28.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Yılında Fen İşleri Müdürlüğü Bünyesinde Çalıştırılmak Üzere Süreli Personel Temini” ihalesine ilişkin olarak Beltur Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda Ürünleri Temizlik Hizmetleri İletişim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 13.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.12.2012 tarih ve 42410 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4958 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak, tekliflerinin reddedilmeden önce aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki hüküm gereğince işyerlerinde %3 özürlü işçi çalıştırılmasının zorunlu olduğu, ayrıca çalıştırılan özürlü işçiler bakımından işveren prim payının hazinece karşılanacağı, bu nedenle işçilik hesaplamalarının bu doğrultuda yapıldığı ve tekliflerinin asgari işçilik maliyetini karşıladığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde işin miktarının “3 adet İş makinesi operatörü, 7 adet şoför, 2 adet elektrik ustası, 4 adet inşaat ustası, 3 adet kaynak ustası, 2 adet Su tesisat ustası, 1 adet teknikeri, 1 adet teknisyeni, 1 adet laborant, 1 adet büro elemanı ve 63 adet vasıfsız işçi” olarak belirtildiği, 8’inci maddesinde “Çalışacak tüm personel İş Kanunu hükümlerine göre istihdam edilecektir.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

26.05.2008 tarihli ve 26887 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5763 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 2’nci maddesinde yer alan “4857 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi başlığı ile birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu

MADDE 30 – İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

….

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi özürlü sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu ihale mevzuatında işverenlerin özürlü istihdamı nedeniyle yararlanacakları sigorta primi teşviklerinin teklif fiyatın oluşturulmasında göz önünde bulundurulup bulundurulamayacağına ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Ancak Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde sayılan eşitlik ve rekabet ilkeleri gereği istekliler arasında yapılacak olan fiyat rekabetinin eşit şekilde yapılması ve tekliflerin hazırlanması aşamasında tüm isteklilerin eşit şekilde yarışabilmesi için söz konusu kesintilerin sözleşmenin yürütülmesi sürecine bırakılması ve isteklilerin tekliflerini yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği düzenlemeleri doğrultusunda oluşturmaları, bu çerçevede tekliflerin hazırlanması aşamasında Hazinece karşılanacak işveren priminin dikkate alınmaması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinin “25.1. Her türlü vergi,sigorta,ulaşım,resim ve harç

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Çalıştırılacak personele ücretlendirme için teklif edilecek ücret hesabında vasıfsız işçilere verilecek olan brüt asgari ücretin; İş makinesi operatörü için %100 fazlası, Şoför için %70 fazlası, Ustalar için %70 fazlası, Tekniker %100 fazlası, Teknisyen %70 fazlası, Laborant %50 fazlası ve Büro İşçisi için %50 fazlası oranında ödeme yapılacaktır.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

3,5” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.5.2.1’inci maddesinde “İşçilik ücreti, yol ve yemek bedeli ile bunlar üzerinden alınan prim tutarları gibi işçilik kalemlerini oluşturan maliyet unsurlarına ilişkin hesaplama yöntemi, sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kanunla ve idari düzenlemelerle belirlenmiş olup, bu çerçevede 1 TL (Bir Türk Lirası)’nin altındaki tutarlar iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılmaktadır. Sosyal güvenlik mevzuatındaki düzenlemelerin emredici nitelikte olması nedeniyle isteklilerin ilgili mevzuatı gereğince yapacakları işçilik hesaplamalarında da anılan yöntemin uygulanması zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sebeple, hizmet alımı ihalelerinde birim fiyat teklif cetvelinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınan işçilik kalemlerinin birim fiyatları ile birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarları, virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılacaktır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanacak; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmayacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.6. Tekliflerin hazırlanmasında ve asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında, ihale tarihinde yürürlükte bulunan asgari ücret dikkate alınacaktır.

78.7. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 28 md.) Yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyeti; çalıştırılacak personel sayısı ile brüt asgari ücret tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak hesaplanacaktır. . İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmayacaktır. İdarelerce yaptırılacak işin niteliği dikkate alınarak brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak ücret belirlenebilecek, ancak brüt asgari ücretin işverene maliyetinin (%) fazlası olarak belirleme yapılmayacaktır.” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. …

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Ayrıca, işveren prim hesabının nasıl yapılması gerektiği, özellikle de yuvarlamanın hangi aşamalarda yapılması gerektiği hususlarında Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünden görüş istenilmiş, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen 03.12.2012 tarih ve 20518196 sayılı yazı ile belirlenen prime esas kazanç tutarı üzerinden, gerek işveren gerekse sigortalı hisselerinin 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinde belirtilen her bir sigorta koluna ait prim oranına göre ayrı ayrı hesaplanması gerektiği ve yuvarlamanın her bir işlem sonucunda bulunan rakam üzerinden yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanındaki düzenlemeler doğrultusunda yapılan hesaplama sonucunda ihale konusu işe ilişkin asgari işçilik maliyetinin 1.532.269,56 TL olduğu tespit edilmiştir.

Anılan Tebliğ açıklamaları uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği anlaşılmaktadır.

İdarece KİK işçilik modülü kullanılarak bulunan % 3 sözleşme gideri dâhil asgari işçilik maliyetinin (1.532.261,28 TL) üzerine % 20 oranında firma kârı (306.452,25 TL) eklenerek yaklaşık maliyetin 1.838.713,53TL olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin 1.525.260,00 TL, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin 1.532.261,28 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklifinin 1.532.261,28 TL, teklifi geçerli diğer istekli Rem Müth. Tem. İlaçl. Taşım. Gıd. İnş. Taah. Peyz. Elekt. Elektr. Kuyum. Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti. - Adonis Müth. İnş. Taah. Tur. Yem. Gıd. Nak. Petr. Ürünl. Tem. Sağl. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklifinin ise 1.532.269,56 TL olduğu görülmüştür.

İdarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, asgari işçilik maliyetinin KİK işçilik modülü kullanılarak 1.532.261,28 TL olarak bulunduğu, tarafımızca yapılan ve yukarıda yer verilen hesaplama sonucunda ise asgari işçilik maliyetinin 1.532.269,56 TL olarak bulunduğu, aradaki farkın KİK işçilik modülünün prime tabi ücretler üzerinden hesaplanan işveren payını oluşturan primlerin (genel sağlık sigortası, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası, işsizlik sigortası ile risk primi) ayrı ayrı değil toplam olarak hesaba alınması sonucu oluştuğu, hâlbuki tarafımızca yapılan hesaplamada da gösterildiği gibi söz konusu primlerin ayrı ayrı hesaplanarak yuvarlama işlemi yapıldıktan sonra işveren payının bulunması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan işçilik hesaplama modülünün bilgilendirme amaçlı olduğu hususu da dikkate alındığında, şikâyete konu ihalede % 3 sözleşme gideri dahil asgari işçilik maliyetinin, dolayısıyla kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının tarafımızca yapılan hesaplama sonucunda ulaşılan 1.532.269,56 TL olarak esas alınması gerektiği, başvuru sahibinin teklifinin (1.525.260,00 TL) bu tutarın altında olduğu anlaşılmıştır. Bu itibarla anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği ve anılan Tebliğin 79.5’inci maddesindeki açıklama uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, teklif bedeli, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte ise de, usul ekonomisi açısından teklif bedeli asgari işçilik maliyeti ile % 3 oranındaki sözleşme giderlerini karşılamadığı anlaşılan başvuru sahibindenaşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kararın (A) bölümünde yapılan değerlendirmeler sonucunda, şikâyete konu ihalede % 3 sözleşme gideri dahil asgari işçilik maliyetinin, dolayısıyla kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının tarafımızca yapılan hesaplama sonucunda ulaşılan 1.532.269,56 TL olarak esas alınması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin tekliflerinin (1.532.261,28 TL) bu tutarın altında olduğu, bu itibarla anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği ve anılan Tebliğin 79.5’inci maddesindeki açıklama uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, teklif bedeli, asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmekte ise de, usul ekonomisi açısından teklif bedeli asgari işçilik maliyeti ile % 3 oranındaki sözleşme giderlerini karşılamadığı anlaşılan ihale üzerinde bırakılan istekli Necimbey İnşaat Temizlik Turizm Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti.den ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli M.N.A Tabld. Tem. Hizm. İnş. Bilg. Otom. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. - Arç Temz. İnş. Güv. Nak. Yem. Üret. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Necimbey İnşaat Temizlik Turizm Gıda Tic. ve San. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli M.N.A Tabld. Tem. Hizm. İnş. Bilg. Otom. Tur. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. - Arç Temz. İnş. Güv. Nak. Yem. Üret. Hiz. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi