KİK Kararı: 2013/UH.II-101

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/002
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 07.01.2013
Karar No : 2013/UH.II-101
BAŞVURU SAHİBİ:
Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hiz San. Ve Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ, K BLOK NO : 1 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Denizli Devlet Hastanesi , Muratdede Mahallesı Sehıt Albay Karaoglanoglu Caddesı 1 20100 DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/142718 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Denizli Devlet Hastanesitarafından 06.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Yılı Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 16.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2012 tarih ve 41355 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4772 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle idarenin yaklaşık maliyeti bir önceki yılda yapılan ihalede ilan edilen 3.714.620,00 TL yaklaşık maliyeti güncelleyerek belirlediği ve ilk oturumda yaklaşık maliyetin 3.838.803,00 TL olarak duyurulduğu, her iki ihalede de işin konusunun ve miktarının aynı olduğu, 2011 yıl sonu enflasyon oranı üretici fiyatları ile %13,33 olarak gerçekleştiği halde yaklaşık maliyetin sadece %3,34 oranında artırılması ile yaklaşık maliyetin olması gerekenden %10 eksik belirlendiği, tekliflerini Türkiye İstatistik Kurumunun açıkladığı enflasyon oranına göre belirledikleri, esasen güncellenen yaklaşık maliyetin 4.350.515,44 TL olması gerektiği, bu tutardan idarece açıklanan %5 kâr oranı düşüldüğünde kârsız yaklaşık maliyetin 4.143.348,038 TL olması gerektiği, buna göre 8 isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu ve bu isteklilerin teklifi ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, ancak yaklaşık maliyetin hatalı hesaplanmasından dolayı aşırı düşük tekliflerin belirlenmesinin imkansız hale geldiği, yaklaşık maliyetin mevzuata uygun şekilde yeniden güncellenerek sonucuna göre tekliflerin yeniden değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin;

“Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8 inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde ise “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında bulunan belgeler incelendiğinde, ihale onayının 03.10.2012 tarihinde alındığı, ihale ilanının 09.10.2012 tarihinde, ihalenin ise 06.11.2012 tarihinde yapıldığı tespit edilmiştir.

İhale onay belgesi eki 27.09.2012 tarihli yaklaşık maliyet hesap cetveli ve ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, ihale onayının alınmasından önce 2012 yılı Ağustos-Eylül ayı içerisinde yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında yemek verilecek her bir gün için yemek menüsünün oluşturulduğu, menüde yer alan her bir çeşit için bileşenlerinin gramajlarının belirlendiği, belirlenen gramajlara göre toplam kuru gıda, dondurulmuş gıda, ekmek, süt, yoğurt, taze sebze, meyve, et, balık, tavuk, sarf malzeme miktarlarının tespit edildiği, Denizli Belediye Başkanlığı’ndan bir kişilik şehir içi yol ücretinin, Denizli SGK İl Müdürlüğünden aylık brüt ve net asgari ücret ile risk prim oranlarının bildirilmesinin istendiği, ihale konusu işte kullanılacak bütün malzemeler, elektrik, su, doğalgaz, ilaçlama, işçilerin giyecek gideri için başvuru sahibi dahil gerçek ve tüzel kişiler ile Denizli Ticaret Odasından, Denizli Kasaplar Esnaf Odasından, Et ve Balık Kurumu Genel Müdürlüğü’nden fiyat alındığı, KİK İşçilik Hesaplama Modülünden ihale konusu işte çalıştırılacak personelin işçilik maliyetinin hesaplandığı, elde edilen verilere göre birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen kalemler için yemek maliyet hesabının yapıldığı, Denizli Ticaret Odasından Denizli Lokantacılar Odasından, Antalya Atatürk Devlet Hastanesinden, Isparta Devlet Hastanesinden, Aydın Devlet Hastanesinden, Servergazi Devlet Hastanesinden birim fiyat teklif cetveline uygun şekilde fiyat alındığı, ayrıca bir önceki yılda gerçekleştirilen ihalede gerçekleşen fiyatın güncellenen fiyatının belirlendiği, elde edilen verilerden Denizli Ticaret Odasının, Denizli Lokantacılar Odasının ve Aydın Devlet Hastanesinin bildirdiği fiyatın yaklaşık maliyetin hesabında dikkate alınmadığı, elde edilen diğer verilere göre yukarıda anılan mevzuat hükümlerine uygun olarak kullanılabilecek birçok veri kullanılarak yaklaşık maliyetin 3.788.276,66 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyeti etkileyen elektrik, su, doğalgaz, ilaçlama, işçilik, işçilerin giyecek, sarf malzemeleri, demirbaş amortisman, ekmek giderinin öğün başına düşen maliyetinin de ayrıca belirlendiği görülmüştür.

İhale onay belgesi eki 02.11.2012 tarihli yaklaşık maliyet hesap cetveli ve ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, Denizli Ticaret Odasından Denizli Lokantacılar Odasından, Antalya Atatürk Devlet Hastanesinden, Isparta Devlet Hastanesinden, Aydın Devlet Hastanesinden, Servergazi Devlet Hastanesinden alınan birim fiyatlara yer verildiği, Denizli Ticaret Odasının, Denizli Lokantacılar Odasının ve Aydın Devlet Hastanesinin bildirdiği fiyatın yaklaşık maliyetin hesabında dikkate alınmadığı, idarece tespit edilen birim yaklaşık maliyetin güncellendiği, 27.09.2012 tarihli yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yer alan diğer verilerin aynı şekilde yaklaşık maliyet hesap cetveline aktarıldığı ve değerlendirmeye esas yaklaşık maliyetin Antalya Atatürk Devlet Hastanesinden, Isparta Devlet Hastanesinden, Servergazi Devlet Hastanesinden alınan birim fiyatın, bir önceki yılda gerçekleştirilen ihalede gerçekleşen fiyatın güncellenen tutarının ve 27.09.2012 tarihli yaklaşık maliyet hesap cetvelinde idarece tespit edilen birim fiyatların güncellenmiş tutarları dikkate alınarak 3.838.803,33 TL olarak yeniden belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi her ne kadar yaklaşık maliyetin bir önceki yılda yapılan ihalede tespit edilen yaklaşık maliyet olan 3.714.620,00 TL’nin mevzuata uygun bir şekilde güncelleme yapılmadan hatalı şekilde 3.838.803,33 TL olarak tespit edildiğini iddia etmekteyse de yukarıda yapılan tespitlerde de görüldüğü üzere idarenin mevzuata uygun şekilde bir önceki yılda gerçekleşen 3.413.600,00 TL tutarlı sözleşmedeki birim fiyatların güncellendiği ve güncellenen bu tutarın yaklaşık maliyetin belirlenmesinde tek veri olarak kullanılmadığı, yaklaşık maliyetin belirlenmesinde kullanılan verilerden sadece birisi olduğu anlaşılmıştır.

Diğer yandan, yaklaşık maliyet sadece bir önceki yılda gerçekleşen sözleşme birim fiyatlarının güncellenmesiyle belirlenmiş olsaydı idarenin şikâyete verdiği cevapta da belirtildiği üzere 3.515.091,47 TL olarak hesaplanması gerekirdi. Kaldı ki idare yaklaşık maliyetin güncelliğini kaybettiğini düşünerek 27.09.2012 tarihli 3.788.276,66 TL tutarlı yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kendi hesapladığı yaklaşık maliyeti güncelleyerek 02.11.2012 tarihli yaklaşık maliyet hesap cetveli ile yaklaşık maliyeti 3.838.803,33 TL olarak yeniden belirlemiş ve değerlendirmesini bu yaklaşık maliyete göre yapmıştır. Bu nedenle idarenin yaklaşık maliyeti ihale mevzuatına uygun bir şekilde tespit ettiği sonucuna varılmıştır.

Yukarıda da belirtildiği üzere ihalenin yaklaşık maliyeti 3.838.803,33 TL olarak belirlenmiştir. İhale onay belgesi eki belgeler incelendiğinde ayrıca herhangi bir firma kârı öngörülmemiştir. Bu durumda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesi gereği yaklaşık maliyet tutarından öngörülebilecek azami %20 firma kârı düşüldüğünde kârsız yaklaşık maliyet 3.199.002,78 TL olarak hesaplanmıştır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihaleye 3.656.400,00 TL teklifte bulunduğu dikkate alındığında teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu anlaşılmıştır. Ayrıca yaklaşık maliyetin 3.838.803,33 TL olduğu dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi yaklaşık maliyetin yaklaşık %94’üne tekabül etmektedir. Buna göre de idarenin verilen teklifleri aşırı düşük bulmayarak ihaleyi sonuçlandırmasında ihale mevzuatına aykırılık bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi