KİK Kararı: 2013/UH.I-96

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/002
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 07.01.2013
Karar No : 2013/UH.I-96
BAŞVURU SAHİBİ:
Bora Kurumsal Hiz.İnş. Tur. Gıda Mob.Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., MACUN MAH. S.S. ÖZANKARA GIDA İHTİYAÇ VE TOPTAN İŞYERLERİ SİTESİ (3.BLOK) NO : 116/2 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Trabzon Kanuni Numune Hastanesi Baştabipliği, Yavuzselim Mah.Kaşüstü 61040 TRABZON

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/139002 İhale Kayıt Numaralı "Bilgisayar Sistem.Kullanmaya Yönelik Ve Hasta,Hasta Ziyaretçilerini Yönlendirme Hizmet Alımı(261 Kişi İle 12 Ay)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Trabzon Kanuni Numune Hastanesi Baştabipliğitarafından 02.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Bilgisayar Sistem. Kullanmaya Yönelik ve Hasta, Hasta Ziyaretçilerini Yönlendirme Hizmet Alımı(261 Kişi İle 12 Ay)” ihalesine ilişkin olarak Bora Kurumsal Hiz .İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 28.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarece reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2012 tarih ve 41283 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4748 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında Kamu İhale Kurumu işçilik modülünün esas alınması gerektiği ve söz konusu modül üzerinden yapılan hesaplamada asgari işçilik maliyetinin 3.744.864,56 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli Atlılar Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Sümerler Tekstil Konf. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Tic. Ltd. Şti.nin giyim için öngördüğü 2,28 TL ile ihale dokümanında yer alan giyim eşyasının karşılanmasının mümkün olmadığı, söz konusu isteklilerin açıklamalarında özürlü işçiler için uygulanacak indirimi gerekçe göstererek teklif fiyatlarını oluşturduklarını, oysa ihale dokümanında ihale konusu işte 261 sayılı personel çalıştırılacağı düzenlemesi yapıldığı ancak kaç adet özürlü personel çalıştırılacağına ilişkin düzenleme yer almadığı, ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurusu olmadığı ve idarece zeyilname ile dokümanda değişiklik yapılmadığından ihale dokümanının kesinleştiği ve isteklilerin tekliflerini dokümanda öngörülen düzenlemeleri esas alarak vermeleri gerektiği, ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu’nun Özürlü, Eski Hükümlü ve Terör Mağduru Çalıştırma Zorunluluğu başlıklı 30’uncu maddesinin altıncı fıkrasında yer alan ; “…prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır.” hüküm doğrultusunda kontenjan fazlası özürlü işçi çalıştırılmasına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığı, örnek olarak 60 personelin çalıştırılmasının öngörüldüğü bir ihalede en az iki en çok 60 özürlü personel çalıştırılacağı öngörülerek isteklilerce teklif fiyatlarının oluşturulabileceği, bu durumun da ihalede rekabeti, saydamlığı ve eşit muamele ilkesini ihlâl edeceği, Kamu İhale Kurulu’nun yerleşik kararlarında da isteklilerin teklif fiyatlarını oluştururken özürlü personel için Hazine tarafından karşılanacak işveren sigorta primi tutarının dikkate alınamayacağının belirtildiği, açıklanan nedenlerle aşırı düşük teklif açıklamasını mevzuata uygun tevsik etmeyen söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait idari şartnamenin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının; “Bilgisayar Sistem Kullanmaya Yönelik ve Hasta, Hasta Ziyaretçilerini Yönlendirme Hizmet Alımı (261 Kişi İle 12 Ay)” şeklinde belirtildiği,

Anılan şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

_“25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Bilgisayar Sistemlerini Kull.Yönelik Personel (Sorumlusu Asgari Ücretin % 30 Fazlası ) pozisyonu için Asgari Ücreten %30 fazlası.Hasta ve Ziyaretçilerini Yönl.Personeli Sorumlusu (Asgari Ücretin % 30 Fazlası) pozisyonu için Asgari Ücreten %30 fazlası.
2013 Resmi Tatil Toplam Gün 14,5 olup,Bilgisayar Kullnıcılarından 80 kişi, Hasta ve Ziyaretçilerini yönlendirme personelinden 8 kişi çalışacaktır. Fazla mesai öngörülmemiştir.

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Yol Ücreti: Kurumumuzca servis hizmeti verileceğinden yol ücreti ödenmeyecektir.
Yemek Ücreti: Hizmet karşılığı kurumumuz yemekhanesinden karşılanacaktır. Pantalon,Gömlek,Kravat/Fular Hasta/Ziyaret Yön.personeli İş Önlüğü ise Bilgisayar Kullanıcıları için 2 şer adet verilecektir. Aşağıda sunulmuştur.
Giyim Olarak Cinsi Birim Miktar Toplam
Pantolon Adet 20 40
Gömlek Adet 20 40
Kravat/FularAdet 20 40
İş Önlüğü Adet 241 482

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1 (bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin,

Sözleşme tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9 uncu maddesinde ise; “İşe başlama tarihi 01.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013 ” düzenlemesinin yer aldığı,

Başvuruya konu ihalede, ihale konusu işte çalıştırılacak personelin giyim giderinin yüklenici tarafından karşılanması öngörülmüş, giyim eşyasının niteliği ve sayısı Teknik Şartname’nin “Personelle ilgili yüklenicinin yükümlülükleri” başlıklı 7 inci maddesinin 30 uncu alt maddesinde; “Kıyafetler % 100 pamuklu kumaştan olacaktır. Firma elemanlarına 241 kişiye 2 (iki) adet iş önlüğü verilecektir. HZYH grubunda çalışan firma elemanlar ise (20 kişi) ye ise iki takım elbise verilecektir. Takım elbiselerden bir takımında, bir adet pantolon, bir adet kısa kol gömlek, bir adet erkeklere kravat bayanlara ise flardan oluşmaktadır.” şeklinde düzenlenmiştir.

İdarece başvuruya konu ihaleye ilişkin düzenlenen birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir.

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Hasta ve Ziyaretçileri Yön.Pers. (19 Kişi)

İşçi x Ay

19

12

2

Hasta Ziyaret.Yönlen. Sorumlu Personeli (Asgari Ücretin %30 Fazlası 1 Kişi)

İşçi x Ay

1

12

3

Bilgisayar Sistemlerini Kullanmaya Yönelik Hizmet Alımı (240 kişi )

İşçi x Ay

240

12

4

Bilgisayar Sistemlerini Kullanmaya Yönelik Hizmet Alımı (1 Kişi Asgari Ücret.%30 Fazlası )

İşçi x Ay

1

12

5

Resmi Tatil Günleri Çalışacak Kişi Sayısı(Bilgisayar Kullanıcıları İçin)

İşçi x Gün

80

14,5

6

Resmi Tatil Günlerinde Çalışacak Kişi Sayısı(Hasta ve Ziy.Yönlendirme )

İşçi x Gün

8

14,5

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda; başvuruya konu ihaleye 7 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda teklifi aşırı düşük olarak kabul edilen Atlılar Müh. Tem. Org. Turz. Sey. Acen. İnş. Elek. Taah. İth. İhr. Tic. ve Ltd. Şti., Sümerler Sağ. Hiz. Tem. Gıd. Bilg. İşlem Otom. Turz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti., Avrasya Sosyal Hizm. Tic. Ltd. Şti. & Gürfem Temizlik Gıda İnş. Yem. Bilg. ve Yazılım Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Arslan Metal İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Bora Kurumsal Hizm. Tic. Ltd. Şti.ne gönderilen yazılar ile önemli teklif bileşeni olarak belirlenen giyim maliyeti konusunda yazılı açıklama yapmalarının istenildiği, Avrasya Sosyal Hizm. Tic. Ltd. Şti. & Gürfem Temizlik Gıda İnş. Yem. Bilg. ve Yazılım Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin süresi içinde açıklama sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer isteklilerin açıklamaları yeterli görülerek 14.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Atlılar Müh. Tem. Org. Turz. Sey. Acen. İnş. Elek. Taah. İth. İhr. Tic. ve Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin yukarıda anılan 25 inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil masraflar esas alınarak, Kamu İhale Kurumunun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada; 19 hasta ve ziyaretçileri yönlendirme personelinin brüt asgari ücret (940,50 TL) üzerinden hesaplanan asgari maliyet toplamının (resmi tatil çalışması ve % 3 sözleşme giderleri dahil, giyim hariç olmak üzere) 272.904,40 TL olduğu, 1 hasta ve ziyaretçileri yönlendirme sorumlu personelinin brüt asgari ücretin %30 fazlası ücret (1.222,65 TL) üzerinden hesaplanan asgari maliyet toplamının (giyim hariç, % 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 18.361,08 TL olduğu, 240 bilgisayar sistemlerini kullanmaya yönelik personelin brüt asgari ücret (940,50 TL) üzerinden hesaplanan asgari maliyet toplamının (resmi tatil çalışması ve % 3 sözleşme giderleri dahil, giyim hariç olmak üzere) 3.435.238,00 TL olduğu, 1 bilgisayar sistemlerini kullanmaya yönelik sorumlu personelin brüt asgari ücretin %30 fazlası ücret (1.222,65 TL) üzerinden hesaplanan asgari maliyet toplamının (giyim hariç, % 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 18.361,08 TL olduğu, isteklilerce teklif edilmesi gereken asgari maliyet toplamının bu tutarların toplamı olan 3.744.864,56 TL’ye karşılık geldiği anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyetin KİK İşçilik Hesaplama Modülünü esas alınarak % 5 yüklenici kârı dahil 3.939.876,19 TL olarak belirlendiği ve kârsız yaklaşık maliyet tutarı olan 3.752.263,04 TL’nin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşılmıştır.

KİK İşçilik Hesaplama Modülünde yuvarlamadan ve elle hesaplamadan kaynaklı olarak çıkan tutarlarda farklılıklar bulunduğunun görülmesi üzerine daha önce yapılan itirazen şikayet başvuruları kapsamında 20.11.2012 tarih ve 19599 sayılı yazı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünden asgari işçilik maliyet hesabında işveren sigorta prim oranı içerisinde yer alan her bir sigorta koluna ait prim oranının nasıl hesaplanması gerektiği hususunda görüş istenilmiş, anılan Genel Müdürlükten gelen 03.12.2012 tarih ve M-20518196 sayılı yazıda “…yuvarlamanın her bir işlem sonucunda bulunan rakam üzerinden yapılması gerekmektedir. Öte yandan, Kurumumuza ödenecek sigorta prim tahakkuku oluşturulurken, belirlenen prime esas kazanç tutarı üzerinden, gerek işveren gerekse sigortalı hisseleri 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde belirtilen her bir sigorta koluna ait prim oranına göre ayrı ayrı hesaplanması gerekmektedir… ” denilmiştir

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun “Prim oranları ve devlet katkısı” başlıklı 81 inci maddesinde;

“ Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 11'i işveren hissesidir.

b) Bu Kanunda belirtilen fiilî hizmet zammı uygulanan işlerde çalışan sigortalılar için uygulanacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, (a) bendinde belirtilen % 20 oranının, her yıl için 40 ıncı maddeye göre eklenen fiilî hizmet gün sayısının 360'a bölümü sonucu bulunacak oranda artırılması suretiyle belirlenir. Bu şekilde bulunan oran ile (a) bendinde belirtilen % 20 oranı arasındaki farka ait primin tamamı işveren tarafından ödenir.

c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder.

d) 5 inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen öğrenciler ile (e) bendinde belirtilen kursiyerler için prim oranı prime esas kazançlarının % 1'idir. Kursiyerlerin prime esas günlük kazançlarının hesaplanmasında prime esas günlük kazanç alt sınırı dikkate alınır. Aday çırak, çırak ve meslekî eğitim gören öğrencilerin prime esas kazancı ilgili kanunlarında belirtilen şekilde uygulanır.

e) Yaşlılık aylığı almakta iken bu Kanuna tâbi bir işte çalışanlara uygulanacak sosyal güvenlik destek primi oranı (a), (c) ve (f) bentlerinde belirtilen prim oranlarının toplamı kadardır. Sigortalı ve işveren hissesi bu bentlerde belirtilen oranlardadır.

f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5'idir. Bu primin % 5'i sigortalı, % 7,5'i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanların genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın % 12'sidir.

g) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılar (a), (c) ve (f) bentlerindeki prim oranlarının toplamı üzerinden, şayet sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle çalışıyorlar ise (e) bendinde belirtilen prim oranlarının toplamı üzerinden primlerini öderler.

Devlet, sigortalının prime esas kazancı esas alınarak; malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları için % 5 oranında; genel sağlık sigortası için ise % 3 oranında katkı yapar. Devlet katkısı, Kurumun ay itibarıyla tahsil ettiği malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları ile genel sağlık sigortası priminin dörtte biri olarak hesaplanır. Devlet katkısının ödenmesine ilişkin usûl ve esaslar, Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Ayrıca 4447 sayılı Kanun’un “İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49 uncu maddesinde; “İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82 nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır…” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükümleri ve SGK’nın bahse konu yazıları çerçevesinde üzerine asgari işçilik maliyetinin hesaplanmasında işveren tarafından ödenmesi gereken %11 malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primi, %7,5 genel sağlık sigortası primi, %2 işsizlik sigortası primi ve ihale konusu iş için belirlenmiş olan %2,5 iş kazaları meslek hastalıkları sigorta risk prim oranlarının ayrı ayrı hesaplanıp her aşamada yuvarlama yapılarak asgari işçilik maliyeti yeniden hesaplanmıştır. Mevcut bilgi ve belgeler ışığında yapılan hesaplamada;

Hasta ve Ziyaretçileri Yönlendirme Personelinin (Asgari Ücret) asgari işçilik maliyeti

Hasta ve Ziyaretçileri Yönlendirme Personelinin ücretinin hesaplanması

Yuvarlanmış hali

Aylık brüt asgari ücret 940,50 TL

940,50

940,50

I

Prime esas kazanç aylık kazanç

(Aylık ücret ) 940,50

940,50

940,50

a-Malullük, yaşlılık ölüm sigortası (%11)

(940,50x %11)

103,455

103,46

b-Genel sağlık sigortası (%7,5)

(940,50 %7,5)

70,5375

70,54

c-İşsizlik sigortası (%2)

(940,50 x %2)

18,81

18,81

d-Sigorta risk primi (%1)

(940,50 x %
1 )

9,405

9,41

II

İşveren prim maliyeti

(a+b+c+d)=202,22

202,22

III

1 Aylık asgari işçilik maliyeti %3 sözleşme gideri dahil

(I+II++%3 sözleşme ve genel giderler)

940,50+202,22+%3 sözleşme giderleri=1.177,00

1.177.001

1.177,00

I

Bayram ve hafta tatili çalışması (940,50/30 gün=31,35)

31,35

31,35

a-Malullük, yaşlılık ölüm sigortası (%11)

(31,35 x %11)

3,448

3,45

b-Genel sağlık sigortası (%7,5)

(31,35 x %7,5)

2,351

2,35

c-İşsizlik sigortası (%2)

(31,35 x %2)

0,627

0,63

d-Sigorta risk primi (%1)

(31,35 x%1)

0,313

0,31

II

İşveren prim maliyeti

(a+b+c+d)

6,74

III

Bayram çalışması maliyeti %3 sözleşme gideri dahil

(I+II+%3 sözleşme ve genel giderler)

31,35+6,74 +%3 sözleşme giderleri=39,23

39,232

39,23

Mevcut hesaplamalar doğrultusunda 1 Hasta ve Ziyaretçileri Yönlendirme Personelinin aylık asgari işçilik maliyeti 1.177,00 TL, 1 günlük bayram çalışması asgari işçilik maliyeti 39,23 TL’dir.

Bu bağlamda 19 Hasta ve Ziyaretçileri Yönlendirme Personelinin;

-12 ay süreyle asgari işçilik maliyeti 268.356,00 TL,

-116 gün dini ve milli bayram çalışması asgari işçilik maliyeti 4.550,68 TL’dir.

Bu çerçevede SGK mevzuatına göre yapılan hesaplamada söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 3.744.895,64 TL olduğu, bu tutara idarece yaklaşık maliyet cetvelinde yer verilen giyim ve % 3 sözleşme gideri toplamı 7.398,08 TL eklendiğinde bulunan tutar olan 3.752.293,72 TL’nin aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine dayanak teşkil eden sınır değer olarak kabul edilen karsız yaklaşık maliyet tutarı olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78 inci maddesinde;

“78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde;_“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…79.5 Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması,

Bulunmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamaları incelendiğinde;

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Atlılar Mühendislik Tem. Org. Turz. Seyahat Acentesi İnş. Elek. Taah. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Sümerler Sağlık Hizmetleri Temizlik Gıda Bilgi İşlem Otomasyon Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ihalede geçerli teklif sahibi istekli olarak belirlenen Çağ Yapı İnşaat Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin teklif bedelleri ile söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken giyim hariç asgari işçilik maliyeti olan 3.744.895,64 TL’nin karşılanmadığı,

Arslan Metal İnş. Nak. Otom. Mal. Hizm. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 3.744.895,88 TL teklif bedeli ile giyim hariç asgari işçilik maliyetinin karşılandığı, giyim için 28,50 TL öngörüldüğü, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 29,36 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür. Bu itibarla söz konusu isteklinin teklifi ile giyim giderinin karşılanmadığı anlaşılmıştır.

Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 3.744.895,88 TL teklif bedeli ile giyim hariç asgari işçilik maliyetinin karşılandığı, giyim için 6.02 TL öngörüldüğü, giyim giderine % 3 oranında sözleşme gideri eklenmesi halinde bu tutarın 6.2 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür. Bu itibarla söz konusu isteklinin teklifi ile giyim giderinin karşılanmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan tespitler uyarınca açıklamasını Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak tevsik edemediği anlaşılan Atlılar Mühendislik Tem. Org. Turz. Seyahat Acentesi İnş. Elek. Taah. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., Sümerler Sağlık Hizmetleri Temizlik Gıda Bilgi İşlem Otomasyon Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnşaat Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti., Arslan Metal İnş. Nak. Otom. Mal. Hizm. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden Atlılar Mühendislik Tem. Org. Turz. Seyahat Acentesi İnş. Elek. Taah. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., Sümerler Sağlık Hizmetleri Temizlik Gıda Bilgi İşlem Otomasyon Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnşaat Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti., Arslan Metal İnş. Nak. Otom. Mal. Hizm. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindedile getirdiği ilişkin iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik Kurulca verilen karar ile, aşırı düşük açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak tevsik etmediği anlaşılan isteklilerden, Atlılar Mühendislik Tem. Org. Turz. Seyahat Acentesi İnş. Elek. Taah. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti., Sümerler Sağlık Hizmetleri Temizlik Gıda Bilgi İşlem Otomasyon Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti., Çağ Yapı İnşaat Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti., Arslan Metal İnş. Nak. Otom. Mal. Hizm. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması hususlarında verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki Kurul kararı gerekçesine katılmakla beraber,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

İhalede aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak geçerli teklif sahibi istekli olarak belirlenen, ancak Kurulca, “ teklif bedelleri ile söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken giyim hariç asgari işçilik maliyetini karşılanmadığı ” gerekçesiyle teklifleri Kurulca değerlendirme dışı bırakılması uygun görülen Çağ Yapı İnşaat Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti.,Arslan Metal İnş. Nak. Otom. Mal. Hizm. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.ninaşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

İstekliÇağ Yapı İnşaat Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 40 adet yazlık ve kışlık pantolon için 0,01 TL, 40 adet yazlık ve kışlık gömlek için 0,01 TL, 40 adet kravat için 0,01 TL ve 482 adet yazlık ve kışlık iş önlüğü için 0,01 TL birim fiyatlar üzerinden toplamda 6,02 TL fiyat öngören Kahraman Temizlik Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 01.11.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İstekli, Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 40 adet yazlık ve kışlık pantolon için 0,01 TL, 40 adet yazlık ve kışlık gömlek için 0,01 TL, 40 adet kravat için 0,01 TL ve 482 adet yazlık ve kışlık iş önlüğü için 0,01 TL birim fiyatlar üzerinden toplamda 6,02 TL fiyat öngören Kahraman Temizlik Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 01.11.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesine göre eşit muamele açısından yapılan inceleme uyarınca, aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülerek geçerli teklif olarak belirlenen ancak “ t eklif bedelleri ile söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken giyim hariç asgari işçilik maliyetini karşılanmadığı ” gerekçesiyle teklifleri Kurulca değerlendirme dışı bırakılması uygun görülenArslan Metal İnş. Nak. Otom. Mal. Hizm. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki giyim malzemelerinin tevsiki açısından idarece yukarıda aktarılan değerlendirmeye paralel yapılacak inceleme sonucuna göre tekrar karar verilmesi gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla beraber,başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, Çağ Yapı İnşaat Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve San. Ltd. Şti. ile Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nintekliflerinin, bu gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği, diğer yandan, Kurulca değerlendirme dışı bırakılması uygun görülenArslan Metal İnş. Nak. Otom. Mal. Hizm. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki giyim malzemelerinin tevsiki açısından idarece yukarıda aktarılan değerlendirmeye paralel yapılacak inceleme sonucuna göre tekrar karar verilmesi gerektiği ve bu gerekçenin de Kurul kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karar gerekçesine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi