KİK Kararı: 2013/UH.I-94

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/002
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 07.01.2013
Karar No : 2013/UH.I-94
BAŞVURU SAHİBİ:
Satem Sosyal Hizmetler San. Ve Tic. Limited Şirketi, MİMAR SİNAN CAD. CENGİZ TOPEL CAD. ÜÇYOL APT. KAT : 1 NO : 8 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Alanya Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü, Güllerpınarı Mah. İzzet Azakoglu Cad. No:58 07400 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/130397 İhale Kayıt Numaralı "Kanalizasyon Arızalarının Giderilmesi Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Alanya Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğütarafından 15.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Kanalizasyon Arızalarının Giderilmesi Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Satem Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.12.2012 tarih ve 41466 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4776 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları, ihale konusu işte çalışacak personele verilecek giyim giderinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15'inci maddesinde teklifin bu gerekçeyle reddedilmeyeceğinin düzenlendiği, düzeltici işlem tesis edilerek teklifin değerlendirmeye alınması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İhale konusu işin adı İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “ Kanalizasyon Arızalarının Giderilmesi Hizmeti Alımı**”** olarak belirlenmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25._1._Vergi(KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dahil edilecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

_25.3.1**.** İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: _

Düz İşçi pozisyonu için Asgari Ücretin %30 fazlası.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 41.maddesine göre düz (vasıfsız) işçilere 8.100 saat fazlaçalışma yaptırılacaktır. Fazla çalışma maaş bordrosunda gösterilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Düz (vasıfsız) işçilere yüklenici tarafından verilecek olan miktar ve özellikleri teknik şartnamede belirtilen kıyafetler ayni olarak verilecek ve teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir**.**

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %3 (üç) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “ Kılık Kıyafet ” başlıklı maddesinde,

“Her personel için (toplam 30 kişiye) aşağıda belirtilen cins ve miktarda kıyafet sözleşme tarihinden itibaren 60 gün içerisinde hazırlanarak personelin giymesi sağlanacaktır. Kıyafetler İdare’nin istediği özelliklerde olacak olup, verilen örneklere uygun şekilde temin edilecektir. İdare tarafından uygun görülmeyen kıyafetler idare tarafından kabul edilen özelliklerdekiler ile değiştirilecektir.

1.

Kışlık pantolon (kot kumaş)

2

Ad.

2.

Yazlık pantolon (kot kumaş)

2

Ad.

3.

Mont (kot kumaş)

1

Ad.

4.

T-Şhirt (%100 pamuklu kumaştan)

2

Ad.

5.

Şapka

2

Ad.

6.

Ayakkabı (ucu çelik korumalı)

1

Ad.

7.

Yağmurluk (vinleks kumaştan, kapşonlu - başlıklı

1

Ad.

düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhale dokümanında yer alan birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Düz İşçi (30 Kişi x 12 Ay)

İşçi x Ay

30,00

12,000

2

Fazla Mesai

İşçi x Saat

30,00

270,000

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda ihaleye 5 isteklinin teklif verdiği, idarece 16.10.2012 ve 18.10.2012 tarihli yazılarla 5 istekliden “1- Düz işçi aylık maliyetinin, (Giyim bedelinin de ne şekilde hesaplandığı, tevsik eden belgeler sunularak mevzuata uygun olarak açıklanması) 2- Fazla mesai (Düz işçi) saat maliyetinin açıklanması”nın talep edildiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi Satem Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik kalemlerini ayrı ayrı dikkate almak suretiyle hesaplama yaptığı ve hesaplama yöntemine ilişkin açıklamasına ve örnek Kurul kararına yer verdiği, Ezel Endüstriyel Ltd. Şti.nden alınan 15.10.2012 tarihli 0,39 TL tutarında proforma fatura ile giyim için öngörülen tutarın açıklandığı, proforma faturada Kışlık pantolon, Yazlık pantolon, Ayakkabı, Şapka, T-Shirt, Mont, Yağmurluk, Lastik Çizme kalemlerinin her biri için 0,001 TL birim fiyat öngörüldüğü, toplamda 390 parça giyim kalemi için 0,39 TL tutarına ulaşıldığı, proforma faturada SMMM Derya ŞEN’in beyanı ve onayı bulunduğu, açıklama kapsamında maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek. O-5) sunulduğu görülmüştür.

İhale komisyonunun 26.11.2012 tarihli gerekçeli kararında; “ … firmanın vermiş olduğu teklif asgarî maliyetin altında olduğu ve teklif etmiş oldukları kıyafet bedeli, idare tarafından tüm personele verilmek üzere hesaplanan 8.850,00 TL giyim bedelini karşılamasının mümkün olmadığı tespit edilmiştir. ” şeklinde gerekçe gösterilerek başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülen ARÇ Tem. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

… .

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Kamu İhale Kurumu internet sayfasında yer alan işçilik hesaplama modülünün isteklileri bilgilendirme amaçlı hazırlandığı ve işçilik hesaplamasında kullanma zorunluluğu bulunmadığı, ihaleye konu hizmet alımında çalışması öngörülen 30 işçi için fazla mesai maliyeti hariç kısımda gerek KİK İşçilik Hesaplama Modülü ile yapılan hesaplamada gerek elle yapılan hesaplamada 559.897,20 TL tutarına ulaşıldığı,

Aşağıdaki tabloda belirtildiği şekilde el ile yapılan hesaplama ile işçilik hesaplama modülü ile yapılan hesaplama arasında oluşan 81,00 TL tutarında farkın, 8100 saat olarak öngörülen fazla mesai için brüt saatlik ücretin 10,36 TL yerine modül ile yapılan hesaplamada 10,37 TL olarak elde edilmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

İşçilik Kaleminin adı/açıklaması

KİK İşçilik Modülü

Hesaplaması

El ile Yapılan Hesaplama

Brüt ücret, (940,50 x 1,30)

1.222,65

1.222,65

Günlük brüt ücret

40,76

40,76

Saatlik brüt ücret

5,43

5,43

Fazla Mesai için Saatlik Brüt Ücretin % 50 Fazlası(5,43 x 1,5)

8,15

8,15

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranı (A)

% 3

% 3

Malullük Yaşlılık, Ölüm Prim Oranı %11 (B)

% 11

% 11

Genel Sağlık Sig. Prim Oranı %7,5 (C)

% 7,5

% 7,5

İşsizlik Sigortası İşveren Payı %2 (D)

% 2

% 2

1 saat Fazla Mesai için İşveren Primi Toplamı

Yuvarlama (0,235)*8,15=1,92 TL

Yuvarlama(Ax8,15)+

Yuvarlama(Bx8,15)+

Yuvarlama(CX8,15)+

Yuvarlama(Dx8,15)=

1,91 TL

Saatlik ücret + işveren payı

10,07

10,06

Sözleşme ve Genel Giderler - % 3

0,30

0,30

%3 dahil 1 Saatlik Fazla Mesaî Birim Fiyatı

10,37

10,36

8100 x 1 Saatlik Fazla Mesaî Birim Fiyatı

83.997,00

83.916,00

Buna göre İdarî Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan teklif fiyata dahil giderler üzerinden elle yapılan hesaplama neticesinde, % 3 oranında sözleşme ve genel gider dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (559.897,20 TL + 83.916,00 TL = 643.813,20 TL) olduğu tespit edilmiştir.

Aktarılan tespitler ve düzenlemeler çerçevesinde başvuru sahibi Satem Sosyal Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 643.824,00 TL tutarındaki teklifinin asgarî işçilik maliyetinin üzerinde olduğu, idareye sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu görülmüş olup, idarece giyim için öngördüğü bedelin hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının Kamu İhale Genel Tebliği 79.4.2.15'inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Satem Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınmasıve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindedile getirdiği ilişkin iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, giyim gideri için öngördüğü fiyatların ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Satem Sos. Hiz. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu, bu nedenle adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınarak ihale işlemlerine devam edilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, giyim gideri için öngördüğü fiyatların ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin idarece değerlendirmedışı bırakılması işlemi Kurul çoğunluğunca uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme alınmasına karar verilen; Satem Sos. Hiz. Ltd. Şti.’ninaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 60 adet yazlık pantolon, 60 adet kışlık pantolon, 30 çift ayakkabı, 60 adet şapka, 60 adet t-şört, 30 adet mont, 30 adet yağmurluk ve 60 adet lastik çizmeden oluşan giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı 0,001 TL birim fiyat üzerinden toplamda 0,39 TL fiyat öngören Ezel Endüstriyel Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 15.10.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, giyim gideri için öngördüğü fiyatların ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifinin idarece değerlendirmedışı bırakılması işlemi Kurul çoğunluğunca uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme alınmasına karar verilen; Satem Sos. Hiz. Ltd. Şti.’ninteklifinin, bu gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi