KİK Kararı: 2013/UH.I-863

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/012
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 07.02.2013
Karar No : 2013/UH.I-863
BAŞVURU SAHİBİ:
Raif İnşaat Gıda Taşımacılık Otomasyon Sayaç Okuma Madikal Temizlik Tarım Tekstil Tic Ve San Ltd Şti, YILDIZ TEPE RADYOLİK YOLU 2. ARA NO : 32 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Doğanşehir Devlet Hastanesi, Esentepe Mahallesi Hastane Caddesi 14 44500 MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/137349 İhale Kayıt Numaralı "3 İşçili Malzemeli Yemek Hizmet Alımı (2013 )" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Doğanşehir Devlet HastanesiBaştabipliği tarafından 01.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “3 İşçili Malzemeli Yemek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Raif İnş. Gıda Taş. Oto. Sayaç Oku. Med. Tem. Tar. Tek. Tic ve San Ltd. Şti.nin 05.12.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.12.2012tarih ve 41893sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4852sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde kalan Alihan Gıda Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu proforma fatura ve ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 2012 yılı defterleri esas alınarak düzenlenmesi ve bu belgelerin son geçici vergi beyanname dönemi veya bir önceki vergi beyanname dönemine ait olması gerektiği, ihale komisyonunun verdiği kararın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden, teklifin önemli bileşenleriyle ilgili, hizmetin teklif fiyatıyla yapılmasına imkan veren yönteme, seçilen teknik çözümlere ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin kullanacağı avantajlı koşullara ve teklif edilen hizmetin özgünlüğüne ilişkin belgelere dayalı açıklama isteyeceği, isteklilerce yapılan açıklamaları değerlendirerek yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Teknik Şartname’de normal yemek, normal kahvaltı ve diyet kahvaltı için birer listeye yer verildiği, diyet yemek için ayrı bir liste hazırlanmamakla birlikte diyet yemeklerin normal yemek listesinde bulunan yemeklerin tuzsuz hali olduğunun belirtildiği görülmüştür. Anılan Şartname’de ayrıca her öğün için birer haftalık örnek menünün bulunduğu belirlenmiştir.

Yapılan incelemede idarece ihaleye katılan her iki isteklinin teklifinin de aşırı düşük olduğu tespit edilerek aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “verilen teklif fiyatının reddedilmemesi ve işin maliyetiyle ilgili oluşan soru işaretlerinin giderilmesi için teklife konu işlerle ilgili ayrıntıları ve belgeleri” sunmalarının istendiği, isteklilerce sunulan açıklamaların kabul edilerek ihalenin Alihan Gıda Tur. İnş. Tem. Tek. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Raif İnş. Gıda Taş. Oto. Sayaç Oku. Med. Tem. Tar. Tek. Tic ve San Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

Anılan Kanun hükmünde idarelerce teklifi aşırı düşük olan isteklilerden teklifin önemli bileşenleriyle ilgili açıklama isteneceği hüküm altına alınmış olup başvuruya konu ihalede idare tarafından teklifteki önemli bileşenler belirlenmeden açıklama istendiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla idare tarafından Teknik Şartname’de yer alan örnek menü esas alınarak ve teklifin diğer önemli maliyet bileşenleri belirtilerek teklifinin aşırı düşük olduğu belirlenen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Alihan Gıda Tur. İnş. Tem. Tek. Tic. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Raif İnş. Gıda Taş. Oto. Sayaç Oku. Med. Tem. Tar. Tek. Tic ve San Ltd. Şti.nden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde kalan Alihan Gıda Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu proforma fatura ve ekindeki maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 2012 yılı defterleri esas alınarak düzenlenmesi ve bu belgelerin son geçici vergi beyanname dönemi veya bir önceki vergi beyanname dönemine ait olması gerektiği, ihale komisyonunun verdiği kararın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesine aykırı olduğu ” şeklinde dile getirdiği iddiası kapsamında Kurulca, önemli bileşenler belirlenerekaşırı düşük sorgulamanın tekrar yapılması gerektiği hususunda“ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Doğanşehir Devlet Hastanesi tarafından gerçekleştirilen “ 3 İşçili Malzemeli Yemek Hizmet Alımı (2013) Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin yapılan piyasa araştırması esas alınarak aşağıda tabloda verilen bileşenler üzerinden,

Yaklaşık Maliyet Bileşenleri

Miktar

Birim Fiyat

TL

Normal Yemek

50.000 öğün

4,9250

246.250,00

Diyet Yemek

2.400 öğün

4,6875

11.250,00

Normal Kahvaltı

20.000 öğün

2,9250

58.500,00

Diyet Kahvaltı

1.200 öğün

2,6750

3.210,00

toplam 319.210,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (3) adet ihale dokümanı satın alındığı, 01.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, 2 teklifin degeçerli teklif olarak kabul edildiği , bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Alihan Gıda Tur. İnş. Tem. Tek. Tic. Ltd. Şti.

228.420,00

Raif İnş. Gıda Taş. Oto. Sayaç Oku. Med. Tem. Tar. Tek. Tic ve San Ltd. Şti.

236.356,00

Şeklinde verildiği, idarece ihaleye katılan her iki isteklinin teklifinin de aşırı düşük olduğu tespit edilerek aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “ verilen teklif fiyatının reddedilmemesi ve işin maliyetiyle ilgili oluşan soru işaretlerinin giderilmesi için teklife konu işlerle ilgili ayrıntıları ve belgeleri ” sunmalarının istendiği, isteklilerce sunulan açıklamaların kabul edilerek ihalenin Alihan Gıda Tur. İnş. Tem. Tek. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Raif İnş. Gıda Taş. Oto. Sayaç Oku. Med. Tem. Tar. Tek. Tic ve San Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenerek sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi