KİK Kararı: 2013/UH.I-738

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/011
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 04.02.2013
Karar No : 2013/UH.I-738
BAŞVURU SAHİBİ:
Nihat Satıcı Turizm İnşaat Gıda Nakliyat İthalat İhr. San. Ve Tic.Ltd. Şti., GÖLBAŞI MAH. NAMIK KEMAL CAD. NO:29 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Çermik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Tepe Mahallesi Diyarbakır Caddesi 1 21600 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/89946 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Eğitim-Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Kumanya İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çermik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 10.08.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2012-2013 Eğitim-Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Kumanya” ihalesine ilişkin olarak Nihat Satıcı Turizm İnşaat Gıda Nakliyat İthalat İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2012 tarih ve 42184 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4907 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Akdeniz Mutfağı Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının bildirildiği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını 12.11.2012 tarihinde vermesi gerekirken 13.11.2012 tarihinde verdiği, idarenin şikayet başvuruna verdiği cevapta isteklinin idare yazısını 08.11.2012 tarihinde tebliğ aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde ifade edilen 3 iş günü sonrası olan 13.11.2012 tarihinde teslim edildiği ifade edilerek şikayet başvurusunun reddedildiği, idarenin gerekçesi kabul edilse dahi açıklamanın 12.11.2012 tarihinde verilmesi gerektiği, devamlılığın esası ve disiplini için tarihin çok önemli olduğu, kendilerinin mağdur edildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda: söz konusu ihaleye 11 teklif verildiği, Tanrıverdi Gıda Tem. Elk. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Yaprak Yemek Fabrikası – Hüseyin Ağar, Ak-Gül Gıda Yemek Hiz. İnş. Taah. Oto. Pet. San. Tic. Ltd. Şti., Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Akdeniz Mutfağı Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti., Nihat Satıcı Turizm İnşaat Gıda Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Mak Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Yaprak Yemek Fabrikası – Hüseyin Ağar, Ak-Gül Gıda Yemek Hiz. İnş. Taah. Oto. Pet. San. Tic. Ltd. Şti., Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Mak Gıda İnş. Tem. Teks. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülen isteklilerden Akdeniz Mutfağı Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan isteklilere gönderilen 05.11.2012 tarihli yazılarda savunmaları 12.11.2012 Cuma günü saat 15.00’e kadar teslim edilmesi gerektiğinin belirtildiği, 08.11.2012 tarihli yazılar ile ise 05.11.2012 tarihi yazıdaki “12.11.2012 Cuma günü saat 15.00’e kadar” ibaresinin sehven yazıldığı ifade edilerek savunmaları 12.11.2012 Pazartesi günü saat 15.00’e kadar teslim edilmesi gerektiğinin belirtildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere gönderilen 05.11.2012 tarihli ve 3941 sayılı yazının ilgililere tebliğ edildiği tarih ile bu tarihi tevsik eden belgeler Kurumun 11.01.2013 tarihli ve 125 sayılı yazısı ile idareden talep edilmiştir. İdarenin 14.01.2013 tarihli ve 133 sayılı yazısı eki belgeler incelendiğinde PTT kayıtları esas alındığında ihale üzerinde bırakılan istekliye 05.11.2012 tarihli ve 3941 sayılı yazının 09.11.2012 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.İhale komisyon kararında ifade edilen tebliği tarihi ise 08.11.2012 tarihidir. Söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları 13.11.2012 tarihinde idare kaydına alınmıştır.Başvuru sahibi Nihat Satıcı Turizm İnşaat Gıda Nakliyat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamalarının 12.11.2012 tarihinde idare kaydına girdiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin anılan maddesinde açıklama yapmak için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir sürenin verilmesi gerektiği ifade edilmiş olup, söz konusu sürenin yazının isteklilere tebliği edildiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. İdarenin bu esaslara uygun olacak şekilde bir belirleme yapmadığı, yazının tebliğ tarihi esas alınmadan tüm isteklilerinden aşırı düşük teklif açıklamalarını 12.11.2012 tarihinde verilmesi istendiği, tebliğ tarihi 08.11.2012 olarak kabul edilse dahi ihale üzerinde bırakılan istekliye teslim için iki iş günü kaldığı, bu sürenin Tebliğ’de öngörülen makul süreden de az olduğu, anılan Tebliğ’deki açıklama doğrultusunda işlem tesis edildiğinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarını üçüncü iş günü idareye teslim ettiği anlaşıldığından, aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece kabul edilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ kesinleşen ihale kararı ile ihalenin Akdeniz Mutfağı Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığının bildirildiği, söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasını 12.11 2012 tarihinde vermesi gerekirken 13.11.2012 tarihinde verdiği, idarenin şikayet başvuruna verdiği cevapta isteklinin idare yazısını 08.11.2012 tarihinde tebliğ aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesinde ifade edilen 3 iş günü sonrası olan 13.11.2012 tarihinde teslim edildiği ifade edilerek şikayet başvurusunun reddedildiği, idarenin gerekçesi kabul edilse dahi açıklamanın 12.11.2012 tarihinde verilmesi gerektiği, devamlılığın esası ve disiplini için tarihin çok önemli olduğu, kendilerinin mağdur edildiği ” şeklinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında Kurulca, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Çermik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2012-2013 Eğitim-Öğretim Yılı Taşımdı İlköğretim Kumanya Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin (2,44 TL x 180 Gün x 2979 Öğrenci) toplam 1.308.376,80 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 17 adet ihale dokümanı satın alındığı, 10.08.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin adı

Teklif Bedeli (TL)

Yaprak Yemek Fabrikası - Hüseyin Ağar

831.141,00

Ak-Gül Gıda Yemek Hiz. İnş. Taah. Oto. Pet. San. Tic. Ltd. Şti.

836.503,20

Zeugma Yem. Temz. Gıda İlaç. Turz. İnş. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti.

938.385,00

Akdeniz Mutfağı Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti

1.017.917,00

Nihat Satıcı Turizm İnşaat Gıda Nakliyat İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.045.000,00

Mak Gıda İnş. Tem Teks. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

1.079.000,00

Uslu Yemekçilik Temz. Nak. İnş.ve Oto. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.090.313,60

Çelikler İnş. Tekstil Gıda Taah. Tem. San. ve Tic. Ltd.

.

şti

1.090.314,00

Değişim Hazır Yemek Temz. İnş. Oto. Hayv. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

1.092.101,40

Akaökçe Gıda Nak.Taş İnş. ve Tic.Ltd. Şti.

1.125.000,00

Tanrıverdi Tem. Elk. İnş. Nak. San Gıda ve Tic. Ltd. Şti.

1.152.873,00

Şeklinde verildiği, idarece, Tanrıverdi Gıda Tem. Elk. Inş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Yaprak Yemek Fabrikası - Hüseyin Ağar, Ak-Gül Gıda Yemek Hiz. İnş. Taah. Oto, Pet. San. Tic. Ltd. Şti., Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Akdeniz Mutfağı Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti, Nihat Satıcı Turizm İnşaat Gıda Nakliyat İthalat ihracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Mak Gıda inş. Tem. Teks. Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,Yaprak Yemek Fabrikası - Hüseyin Ağar, Ak-Gül Gıda Yemek Hiz. İnş. Taah. Oto. Pet. San. Tic. Ltd. Şti. Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Mak Gıda İnş. Tem Teks. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun görülen isteklilerden Akdeniz Mutfağı Yemekçilik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerine ihalenin bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi