KİK Kararı: 2013/UH.I-588

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/009
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 28.01.2013
Karar No : 2013/UH.I-588
BAŞVURU SAHİBİ:
Muzaffer Altıntaş, 19 MAYIS SANAYİ SİTESİ 64. SOK. NO : 14 KUTLUKENT SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şırnak Devlet Hastanesi Baştabipliği, Eski Köy Hızmetleri Karşısı Cizre Caddesi No: 1 73000 ŞIRNAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/145253 İhale Kayıt Numaralı "5 Kalem Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şırnak Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 14.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “5 Kalem Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Muzaffer Altıntaş’ın 10.12.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.12.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2012tarih ve 41243sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4741sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklifte önemli görülen bileşenler belirtilmeden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik giderinde yemek, yol ve giyim ücreti öngörülmediği, açıklamanın örnek menüdeki bileşenlere göre yapılmadığı, gramajların teknik şartnameye uygun olmadığı, elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin eksik hesaplandığı, et ve tavuk ürünleri için tevsik edici belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olmadığı, temizlik malzemesi için belge sunulmadığı, meslek mensubu onaylarının mevzuata uygun olmadığı, sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı, sigorta gideri öngörülmediği, kullanılacak malzemelerin TSE standartlarına uygun olduğuna dair belge sunulmadığı, personel eğitimi için gider öngörülmediği, geçici ve kesin teminat masraflarını maliyete yansıtmadıkları iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. her türlü harç, sigorta vs yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. her türlü harç, sigorta vs yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesine yer verildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki gibi düzenlendiği,

İhale kayıt numarası :2012/145253

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

SABAH KAHVALTI

ADET

80.000

2

DİYET KAHVALTI

ADET

11.000

3

ÖĞLE AKŞAM

ADET

230.000

4

DİYET YEMEĞİ

ADET

23.000

5

ARA ÖĞÜNLER

ADET

35.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Teknik Şartname’de yemek çeşitlerine ve girdi miktarlarına yer verildiği,

Teknik Şartname’de işin tanımının “ Şırnak DevletHastanesi birimlerinde yemek ve kahvaltı planlama, hazırlama, servis, dağıtım hizmetlerinin ve hizmet süresince gerçekleştirilmesi gerekli bulaşık yıkama, temizlik, bakım-onarım, atıkların toplanması gibi işlemlerin; hijyen ve sanitasyon kurallarına, Sağlık Bakanlığı yönetmeliklerine, ilgili ISO ve JCI kriterlerine uygun şekilde gerçekleştirilmesini sağlamak...” olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin esaslar Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesinde açıklanmıştır.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin 1.461.795,69 TL olduğu, yaklaşık maliyet içinde ne kadar kâr öngörüldüğüne dair bir bilginin yer almadığı, idarenin yaklaşık maliyet içinde %20 kâr olduğu varsayımıyla kâr hariç yaklaşık maliyeti 1.218.163,08 TL olarak belirlediği ve teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Yörem Nak. İnş. Gıda Mad. Teks. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talep ettiği, isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı ve eki iki sayfalık yazıda genel açıklamalara yer verdikten sonra yazı ekinin 2(e) maddesinde “ Yemek yapımında kullanılacak olan et, tavuk, balık, süt ve süt ürünleri (paketli yoğurt, süt, ayran, sütlü tatlılar), kuru gıda, paketli roll ekmek tedarikçi fiyatlarını sunmalıdır.

Varsa aşırı düşük sorgulama ile ilgili ayrıca firmanız ya da iş ortaklığınız tarafından yapılacak ek açıklamaları ise ilgili belgelere ek olarak sunmanız …” açıklamasına yer verildiği, Yörem Nak. İnş. Gıda Mad. Teks. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunduğu, açıklaması uygun kabul edilen İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdarenin isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında açıklamada esas alınacak örnek yemek menüsü göndermediği ve aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin kendi seçtikleri yemeklere göre bir menü oluşturmak suretiyle farklı menüler üzerinden açıklama yaptıkları anlaşılmıştır. İdarenin aşırı düşük teklif açıklama talep yazsında örnek yemek menüsüne yer vermeden açıklama istemesinin isteklilerin farklı menüler üzerinden açıklama yapmasına neden olduğu, bu durumun eşitlik ilkesine uygun olmadığı anlaşıldığından, örnek yemek menüsü ve teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük kabul edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, örnek yemek menüsü ve teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük kabul edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ teklifte önemli görülen bileşenler belirtilmeden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik giderinde yemek. yol ve giyim ücreti öngörülmediği, açıklamanın örnek menüdeki bileşenlere göre yapılmadığı, gramajların teknik şartnameye uygun olmadığı, elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin eksik hesaplandığı, et ve tavuk ürünleri için tevsik edici belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği'ne uygun olmadığı, temizlik malzemesi için belge sunulmadığı, meslek mensubu onaylarının mevzuata uygun olmadığı, sunulan proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı, sigorta gideri öngörülmediği, kullanılacak malzemelerin TSE standartlarına uygun olduğuna dair belge sunulmadığı, personel eğitimi için gider öngörülmediği, geçici ve kesin teminat masraflarını maliyete yansıtmadıkları ” şeklinde dile getirdiği iddiası kapsamında Kurulca, örnek yemek menüsü ve teklifte önemli görülen bileşenlerin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük kabul edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesihususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Şırnak Devlet Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “ 5 Kalem Yemek Hizmeti Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınması ile aşağıda tabloda verilen;

Yaklaşık maliyetin;

Sabah kahvaltısı (80.000 x 2,402857 TL)

192.228,56 TL

Diyet kahvaltı (11.000 x 2,38 TL)

26.180,00 TL

Öğle-akşam yemeği (230.000 x 4,54 TL)

1.044.200,00 TL

Diyet yemeği (23.000 x 4,338571 TL)

99.787,13 TL

Ara öğünler (35.000 x 2,84 TL)

99.400,00 TL

Bileşenler üzerinden toplam 1.461.795,69 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede 5 adet ihale dokümanı satın alındığı, 14.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Yörem Nak. İnş. Gıda Mad. Teks. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

907.500,00

İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti.

1.161.930,00

Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.

1.212.500,00

Altıntaş Yemek Fabrikası

1.218.500,00

Burcum Organizasyon

1.273.700,00

Şeklinde verildiği, idarece, yaklaşık maliyet içinde %20 kâr olduğu varsayımıyla kâr hariç yaklaşık maliyeti 1.218.163,08 TL olarak belirlediği ve teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Yörem Nak. İnş. Gıda Mad. Teks. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.’nden aşırı düşük teklif açıklaması talep ettiği, Yörem Nak. İnş. Gıda Mad. Teks. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedildiği, İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti. ve Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. sunduğu, açıklaması uygun kabul edilen İçkale Gıda İnş. Tem. Nak. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak, Şırnak Tavukçuluk Hay. Gıda ve Tar. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi