KİK Kararı: 2013/UH.I-4914

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/082
Gündem No : 59
Karar Tarihi : 23.12.2013
Karar No : 2013/UH.I-4914 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. Ve Tic. Ltd. Şti., TURGUTTÜRKALP MH. 208. CAD. NO : 115/1 MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Mimar Sinan Mahallesi 6047 Sok. No:3 07600 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/82073 İhale Kayıt Numaralı "Antalya İli Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı İlkokul/Ortaokul Kapsamında Bulunan Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 02.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Antalya İli Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı İlkokul/Ortaokul Kapsamında Bulunan Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.11.2013tarih ve 36476sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4226sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı;

-Personel giderlerinin tam olarak hesaplanmadığı, 2014 yılı asgari ücret artışının hesaplamalarda dikkate alınmadığı,

- Açıklamalar kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, analizlerdeki fiyatlar ile proforma faturalardaki fiyatların uygun olmadığı,

- Yemek listesine uygun açıklama yapılmadığı, yemek maliyetlerinin yanlış hesaplandığı, gramajların uyumsuz olduğu,

-Yemek taşıma maliyetine ilişkin belgelendirmenin yapılmadığı,

-Ekmek, elektrik, su, lpg, giyim maliyet bileşenlerine ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı,

-Teknik Şartname’ye uygun demirbaş, araç gereç maliyetinin hesaplanmadığı,

-Kurulu mutfağa ilişkin belgelendirmenin yapılmadığı, söz konusu istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir.

İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…..

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde _“2.1._İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Antalya İli Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı İlkokul/Ortaokul Kapsamında Bulunan Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

3216 öğrenciye 177 iş günü 569.232 adet en az 3 çeşit sıcak yemek alımı.

c) Yapılacağı yer: Teknik şartnamede isimleri Belirtilen Taşıma Merkezi İlköğretim Okulları

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edeceklerdir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Antalya İli Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı İlkokul/Ortaokul Kapsamında Bulunan Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı” olduğu,söz konusu ihaledeHarput İaşe İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul tarafından alınan 02.10.2013 tarih ve 2013/UH-I-3788 sayılı Kurul kararında “ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren dört (4) istekliden idarece teklifteki önemli bileşenler ve Teknik Şartname’de gramaj bilgileri yer alan yemeklerden oluşturulacak bir örnek menü belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek düzeltici işlem kararı alındığı,

Bunun üzerine idare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti., Buğra Han Tic. Ltd. Şti., Egeli Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.- Karaelmas Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Soylukan Grup Ltd.Şti.-Hüsnü Tabancalıoğlu’ndan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 11.10.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazı ekinde örnek yemek menüsü ve gramaj listesinin isteklilere gönderildiği, 3 isteklinin süresi içerisinde açıklamalarını sunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin açıklamaları uygun bulunan MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti.ne ait aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında genel maliyete ilişkin hesap cetvelinin sunulduğu, söz konusu cetvelde;

25 Personel işçilik maliyeti; 115.313,58 TL

Lpg maliyeti:47.486,9668 TL

Ekmek maliyeti:85.384,80 TL

4 araç yakıt maliyeti:14.160,00 TL

9 ay ilaçlama maliyeti:1.710,00 TL

25 Personel üniforma maliyeti:1000,00 TL

3216 kişinin yemek maliyeti:307.071,18 TL

Elektrik maliyeti:2.110,72 TL

Su maliyeti:1.515,88 TL

Deterjan maliyeti: 6.415,54 TL

Kik payı:367,154 TL

Damga vergisi:6.961,25 TL

Firma kârının:144.812,20 TL

Olarak belirtildiği ve toplam teklif tutarı olan 734.309,28 TL ye ulaşıldığı anlaşılmıştır.

-Anılan istekli tarafından öğle yemeği hizmeti işinin kendi mutfağında yapılacağının belirtilerek buna ilişkin tapu senedi sunulduğu,

- İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacağı öngörülen 15 servis personeli ile 9 mutfak elemanı için işçilik maliyetinin 2013 yılı ikinci 6 aylık döneminde geçerli olan saatlik asgari ücret 4,54 TL, 1 gıda mühendisi için ise saatlik 11,98 TL ücret üzerinden hesaplamaların yapıldığı, her ne kadar işçilik hesaplamalarında 2014 yılı asgari ücret artışı için herhangi bir bedel belirlenmediği görülse de, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı nitelikte olmadığı ve ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısına ve personelin yol ve yemek giderine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı da dikkate alındığında işçilik gideri hesaplamalarının mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmıştır.

- Anılan istekli tarafından örnek menüye uygun olarak açıklama istenen yemeklerin maliyet analizinin hazırlandığı, aylık yemek maliyetinin belirlendiği ancak 3216 kişinin yemek maliyeti olarak öngörülen 307.071,18 TL tutarına nasıl ulaşıldığına ilişkin bir açıklamanın yapılmadığı, analizlerde yer alan yemek malzemesi maliyetlerini tevsik amacıyla farklı kişilerden alınan çeşitli faturaların sunulduğu, ancak yapılan bu belgelendirme işleminin Tebliğ’in 79.4.2.16’ncı maddesinde yer alan, “ İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

-Yakıt maliyetini tevsik etmek için fatura sunulduğu, söz konusu faturada belirtilen 4,47 TL motorin birim fiyatın ihalenin yapıldığı Antalya İli için EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan, ilan ile ihale tarihi arasındaki akaryakıt fiyatlarından düşük olmadığı anlaşılmış ve akaryakıt maliyeti için yapılan belgelendirme işlemi uygun görülmüştür. Buna karşın söz konusu istekli tarafından ihale konusu iş kapsamında taşımalı yemek verilecek kuruluşlar için taşıma işinin kendilerine ait araçlarla gerçekleştirileceği belirtilmesine rağmen bunu tevsik edici herhangi bir belgenin sunulmadığı, ayrıca günlük yakıt tüketim miktarına nasıl ulaşıldığına ilişkin bilgi veya belgelerin olmadığı,

-Ekmek maliyetini tevsik amacıyla proforma faturanın sunulduğu,

-Elektrik birim maliyetinin istekliye ait elektrik faturası kullanılarak günlük 11,92 TL olarak öngörüldüğü ve ihale süresi olan 177 gün için toplam 2.110,72 TL olarak elektrik maliyetinin hesaplandığı, ancak sunulan elektrik faturasının isteklinin üretim mutfağına ilişkin olduğuna dair bilgi ve belge sunulmadığı görülmüş olup, bu şekilde yapılan açıklamanın Tebliğ’in 79.4.2.3’üncü maddesine uygun olmadığı,

- Su gideri için herhangi bir açıklamada bulunulmadığı,

-Lpg, Personel üniforma maliyetlerini tevsik amacıyla farklı kişilerden alınan çeşitli faturaların sunulduğu, ancak yapılan bu belgelendirme işleminin Tebliğ’in 79.4.2.16’ncı maddesi uyarınca kabul edilmesinin mümkün olmadığı,

-Araç ve gereçlere ilişkin herhangi bir açıklamada bulunulmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti. ait aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı ve anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği belirlenmiştir.

Bununla birlikte söz konusu ihalede alınan 04.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin 06.11.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 19.11.2013 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 22.11.2013 tarihinde şikâyetçiye bildirildiği ve şikâyetçinin 26.11.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, Kurum tarafından nihai karar verilmeden idare ile ihale üzerinde bırakılan istekli arasında 25.11.2013 tarihinde Kanun’da yer alan sürelere riayet edilmeden sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti. ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı; personel giderlerinin tam olarak hesaplanmadığı, 2014 yılı asgari ücret artışının hesaplamalarda dikkate alınmadığı, açıklamalar kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesine uygun olmadığı, analizlerdeki fiyatlar ile proforma faturalardaki fiyatların uygun olmadığı, yemek listesine uygun açıklama yapılmadığı, yemek maliyetlerinin yanlış hesaplandığı, gramajların uyumsuz olduğu, yemek taşıma maliyetine ilişkin belgelendirmenin yapılmadığı, ekmek, elektrik, su, lpg, giyim maliyet bileşenlerine ilişkin tevsik edici belgelerin sunulmadığı, teknik şartname ye uygun demirbaş, araç gereç maliyetinin hesaplanmadığı, kurulu mutfağa ilişkin belgelendirmenin yapılmadığı, söz konusu istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar ile, MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Antalya İli Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı İlkokul/Ortaokul Kapsamında Bulunan Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin MEB fiyatları esas alınarak toplam 1.449.264,67 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (21) adet ihale dokümanı satın alındığı, 02.08.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ Kapasite raporunun yetersiz olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 8 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti.

734.309,28

Buğra Han Tic. Ltd. Şti.

996.156,00

Egeli Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.- Karaelmas Tic. Ltd. Şti.

1.189.694,88

Soylukan Grup Ltd.Şti.-Hüsnü Tabancalıoğlu

1.206.771,84

Harput iaşe Tic. Ltd. Şti.

1.209.618,00

Danış Müt. Tic. Ltd. Şti.

1.209.618,00

Veysel Müt. Tic. Ltd. Şti.

1.212.464,16

Çağrı Tem.A.Ş.

1.303.541,28

Şeklinde verildiği, başvuruya konu ihalenin “Antalya İli Manavgat İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşımalı İlkokul/Ortaokul Kapsamında Bulunan Öğrencilere Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” olduğu,söz konusu ihalede Harput İaşe İnşaat Turizm Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul tarafından alınan 02.10.2013 tarih ve 2013/UH-I-3788 sayılı Kurul kararında “ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren dört (4) istekliden idarece teklifteki önemli bileşenler ve Teknik Şartname’de gramaj bilgileri yer alan yemeklerden oluşturulacak bir örnek menü belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilerek düzeltici işlem kararı alındığı,

Bunun üzerine idare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren MKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti., Buğra Han Tic. Ltd. Şti., Egeli Sos. Hiz. Tic. Ltd. Şti.- Karaelmas Tic. Ltd. Şti., Soylukan Grup Ltd.Şti.-Hüsnü Tabancalıoğlu’ndan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 11.10.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazı ekinde örnek yemek menüsü ve gramaj listesinin isteklilere gönderildiği, 3 isteklinin süresi içerisinde açıklamalarını sunmaması nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin açıklamaları uygun bulunanMKİ Ömsan İyiollar Tur. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi