KİK Kararı: 2013/UH.I-4778

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/080
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 18.12.2013
Karar No : 2013/UH.I-4778
BAŞVURU SAHİBİ:
Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti., GIDA TOPTANCILAR SİTESİ K BLOK NO:1 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Bolu İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği, Ağaççılar Mevkii 14100 BOLU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/139768 İhale Kayıt Numaralı "Bolu İli Kamu Hastaneleri Birliğine Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 2014 -2015 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Bolu İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bolu İli Kamu Hastaneleri Birliğine Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 2014-2015 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özata Gıda Soğuk Hava Tesisleri Sosyal Hizmetler San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2013tarih ve 36292sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4201sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında; sunulan proforma faturaların Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı; elektrik, su, doğalgaz, sigorta, kullanılacak araç-gereç ve taşıt maliyetlerinin teklife yansıtılmadığı; taşıtlara ilişkin şoför, yakıt, bakım-onarım, amortisman, sigorta vb. giderlerin mevzuata uygun şekilde tevsik edilmediği; sunulan sebze-meyve proforma faturalarına konu malların ikinci sınıf ürün olduğu ve söz konusu belgelerin Teknik Şartname'ye uygun olmadığı; ilaçlama hizmetine yönelik olarak fiyat teklifi ile açıklama yapılması gerekirken proforma fatura ile açıklama yapıldığı ve ilaçlama sıklığı ile ihaleye konu mahallerin teklifte belirtilmediği; temizlik ve sarf malzemeleri, iş elbiseleri ve ilaçlama maliyetlerine ilişkin olarak sunulan belgelerde yer alan fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığı, söz konusu belgeler ile mal ve hizmetlere ilişkin faturalar arasında uyumsuzluk bulunduğu ve ilgili meslek mensubundan tutanakların istenerek söz konusu fiyatların teyidinin yapılması gerektiği; hizmetin ifasında kullanılacak demirbaş malzemeler istekliye ait olmamasına rağmen amortisman gideri öngörülerek açıklama yapılmasının uygun olmadığı,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında, işçilik giderlerini, ihale dokümanı düzenlemelerine uygun olarak ve asgari ücret artışlarını dikkate alarak eksiksiz şekilde hesaplaması gerektiği, işçilerin kıyafet giderlerinin teklif fiyata dâhil edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiği, sunulan tüm proforma faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının özellikle incelenmesi ve tevsik edici belgelerin teyit edilmesi gerektiği,

3 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında, hizmet kapsamında çalışacak personel için yemek maliyeti hesaplanmadığı ve diyet yemek maliyeti hesaplanırken günde 3 kez 2 çeşit olarak verilecek olan ara öğün maliyetinin de diyet yemek birim fiyatına eklenmesi gerekirken eklenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri, her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Teklif şartnamede(“Teknik Şartnamede” ifadesinin kastedildiği anlaşılmaktadır.)belirtilen her türlü gider teklif bedele dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’de, teklif fiyata dâhil edilecek giderlerin belirlenmesinde atıf yapılan Teknik Şartname’nin ilgili düzenlemelerinde ise;

- Hizmet kapsamında toplam 66 personelin çalıştırılacağı, personele ilişkin işçilik ücretinin, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yaptırılacak çalışma ücretinin, aylık 26 gün üzerinden hesaplanan 4,89 TL brüt (günlük) yol bedelinin ve giyim-yaka kartı maliyetinin teklif fiyata dâhil olduğu, ayrıca söz konusu personele; hastalara ve hastane çalışanlarına verilen yemek veya kahvaltılardan yararlanma imkânı verileceği ve yemek bedelinin yüklenici tarafından karşılanacağı,

- Yükleniciye ücretsiz olarak teslim edilecek olan ve Şartname’nin Tablo.7, Tablo.8, Tablo.9 ve Tablo.10 başlıklı bölümlerinde gösterilen demirbaş malzemeler için yükleniciden kira, kullanım bedeli gibi bedeller talep edilmeyeceği ancak malzemelerin bakım-onarım, temizlik, kalibrasyon vb. ihtiyaçlarının yüklenici tarafından karşılanacağı,

- Tablo.11, Tablo.12, Tablo.13, Tablo.14, Tablo.15 ve Tablo.16’da sayılan demirbaş malzemelerin yüklenici tarafından idareye getirileceği ve bu malzemelerden kaynaklanan maliyetlerin (amortisman) teklif fiyata dâhil olduğu,

- Tablo.17’de yükleniciye tahsis edileceği düzenlenen mekânların ilaçlama işlerinin (ayda en az bir kez) yüklenici tarafından yapılacağı/yaptırılacağı ve söz konusu giderlerin teklif fiyata dâhil olduğu,

- Tablo.17’de yükleniciye tahsis edileceği düzenlenen mekânların temizlik hizmetlerinin yüklenici tarafından yerine getirileceği ve temizlik için gerekli tüm malzeme maliyetlerinin teklif fiyata dâhil olduğu (Tablo.18),

- Hizmet kapsamında hazırlanacak yemek ve kahvaltılarda kullanılacak olan ve Tablo.20’de sayılan gıda maddelerinin teklif fiyata dâhil olduğu,

- Yemeklerin hazırlandığı mutfaktan diğer sağlık tesislerine ve ünitelerine taşınmasında kullanılacak olan araçlara ilişkin şoför, akaryakıt vb. giderlerin teklif fiyata dâhil olduğu düzenlenmiştir.

Öte yandan, anılan Şartname’nin “Tekliflerin hazırlanmasında teklif fiyatına dâhil edilecek giderler” başlıklı 42’nci maddesinde “Teknik şartname, idari şartname, hizmet işleri genel şartnamesi ve sözleşme hükümlerine göre hizmetin yapılması için gerekli tüm maliyet unsurları, kesinti, ceza ve karşılıklar teklif fiyatına dâhil edilerek verilecektir.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Hizmetin sunumuna ilişkin giderler” başlıklı 43’üncü maddesinde ise “(1) Hizmet sunumuna ilişkin sağlık tesislerinin içinde yer alan mekânların ısınma ihtiyacı idare tarafından giderilecek olup yükleniciden ısınma bedeli adı altında idareye ücret ödemesi talep edilmeyecektir.

(2) Hizmetin sunumu aşamasında Birliğe bağlı sağlık tesislerinin içinde yapılacak işler için kullanılacak elektrik ve su idare tarafından temin edilecek ve yüklenici bu elektrik ve suyu tasarruf kurallarına riayet ederek kullanarak hizmeti yapacaktır. Yüklenici hizmet için kullandığı elektrik ve su için her hangi bir bedel ödemeyecektir.

(3) Hizmetin sunulacağı sağlık tesisleri tarafından yüklenicin kullanımı için bu şartname hükümlerine uygun şekilde tahsis edilen ve kullanılan sağlık tesisleri içindeki mekânlar, demirbaşlar, araçlar, gereçler ve diğer malzemeler için yüklenici kira bedeli ödemeyecektir.

(4)Yüklenici yemek ve kahvaltıların hazırlanması için kurulu bulunan doğalgaz sisteminden yararlanacak olup Kurulacak mutfaklarda Bolu İzzet Baysal Devlet Hastanesi Köroğlu Ünitesinde ortalama aylık 2200 m3 ve Gerede Devlet Hastanesinde ortalama aylık 600 m3 Doğalgaz harcanacağı öngörülmekle birlikte, kullanılacak bu doğalgaz bedelleri yükleniciye ait olacaktır.

(5) Hizmet sunumunda yemek ve kahvaltıların pişirilmesi, soğumasının önlenmesi, ısıtılması ve diğer işler için kullanılacak LPG giderleri yüklenici tarafından karşılanacak olup bu iş için aylık olarak ortalama 20 Adet 12 kg. LPG tüpü gerekli olacağı öngörülmektedir.

(6) Yemek, kahvaltı, malzeme, personel ve diğer işler için kullanılacak araç için aylık 1000 litre motorin harcanacağı öngörülmekle birlikte bu akaryakıt gideri ile aracın bakım, onarım, zorunlu trafik sigortası, kasko ve diğer giderleri de yüklenici tarafından karşılanacaktır.

7) Yüklenici tarafından zehirlenmeye, yangına ve sele karşı sigorta yaptıracak olup bu giderler yükleniciye ait olacaktır.

8) Hizmet sunumu sonucunda oluşan atıkların bertaraf ile ilgili olarak ödenecek katı atık giderleri ve atık su giderleri idare tarafından ödenecektir.

9) İdare tarafından verilecek eğitimler için idareye ücret ödenmeyecek yüklenici tarafından verilecek eğitim giderleri yükleniciye ait olacaktır.

10) Yukarıda belirtilmeyen ancak hizmetin bu şartname hükümlerine uygun şekilde yürütülmesi için gerekli olan giderlerden bu şartnamede idare tarafından karşılanacağı belirtilmeyen tüm giderler yükleniciye ait olacaktır.

11) Mudurnu Devlet Hastanesinde mutfak ve depo kurulmayacak olup bu sağlık tesisinin ihtiyacı olan yemekler, kahvaltılar ve malzemeler ihtiyaç anında hazır olarak hastaneye getirilecek, yemek ve kahvaltıların bulaşıkları bu hastaneden götürülerek dışarıda yıkanması sağlanacak olup bu işlere ilişkin tüm giderler yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyet tutarından düşük olan Mafa San. Tic. Ltd. Şti. ve Beyaz Saray İnş. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.nden, çalıştırılacak işçilere ödenecek ücretler, işçilerin giyim giderleri, ilaçlama giderleri, gıda maddelerine ait giderler (Teknik Şartname’de belirtilen listelere göre), temizlik grubu ve diğer sarf malzemesi giderleri (Teknik Şartname’de belirtilen listelere göre), demirbaş malzeme giderleri (amortisman), yakıt giderleri (doğalgaz ve motorin), diğer giderler (sigorta, bakım-onarım vb.) ve firma kârı maliyet bileşenlerine ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, adı geçen isteklilerden yalnızca Beyaz Saray İnş. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu ve 15.11.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin açıklamaları uygun görülen söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının, başvuru sahibinin birinci iddiası ve açıklama yapılması istenen önemli maliyet bileşenleri kapsamında incelenmesi sonucunda aşağıda yer verilen aykırılıklar tespit edilmiştir:

- Teknik Şartname’nin Tablo.11, Tablo.12, Tablo.13, Tablo.14, Tablo.15 ve Tablo.16 başlıklı bölümlerinde, yüklenici tarafından idareye getirileceği düzenlenen demirbaş malzemelere ilişkin olarak Çağlar Paslanmaz Seyfi Kurtoğlu tarafından düzenlenmiş olan 275.882,25 TL toplam tutarlı proforma faturanın sunulduğu, söz konusu malzemelere yönelik amortisman oranının % 20 olduğu kabulüyle, 24 aylık amortisman maliyetinin, proforma faturada yer alan malzeme tutarları esas alınarak 110.352,96 TL olarak belirlendiği, ancak adı geçen demirbaş malzemelerin isteklinin kendi malı olduğuna dair demirbaş defteri veya amortisman defteri gibi bir belge sunulmadığı, bu yönüyle, isteklinin kendi malı olmayan makine ve ekipman için amortisman öngörerek açıklama yapmasının mevzuata uygun olmadığı,

- Teknik Şartname’nin Tablo.17 başlıklı bölümünde yükleniciye tahsis edileceği düzenlenen mekânların ilaçlanması maliyetine ilişkin olarak, Kuzey Mühendislik İlaçlama Peyzaj İnş. Gıda Dan. tarafından düzenlenen 08.11.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu ve söz konusu faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca, proforma fatura ve Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının, teklife konu edilen şeyin mamul/mal olması durumunda tevsik edici belge olarak kullanılabileceği, ancak ilaçlama hizmetinin malzeme ve işçilik gibi birden fazla maliyet bileşenini ihtiva etmesi nedeniyle mal/mamul olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ve söz konusu bileşene teklif edilen birim fiyatın tevsikinde proforma fatura kullanılarak açıklama yapılmasının yerinde olmadığı, kaldı ki gerek proforma fatura gerekse fiyat teklifi ile maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda, meslek mensubu tarafından, “birim satış tutarının/birim fiyatın, ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığının”beyan edilmesi gerektiği, sunulan proforma faturada maliyete dayalı açıklama yapılmasına rağmen “Birim satış tutarının…ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin kullanılmasının mevzuata uygun olmadığı,

- Yemeklerin hazırlandığı mutfaktan diğer sağlık tesislerine ve ünitelerine taşınmasında kullanılacak olan araçlara yönelik maliyetin tevsikine ilişkin olarak, Çağlar Paslanmaz Seyfi Kurtoğlu tarafından düzenlenmiş olan 08.11.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu ve söz konusu faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, yukarıda değinildiği üzere, teklife konu edilen şeyin mamul/mal olması durumunda proforma fatura ile açıklama yapılabileceği, araç kiralama maliyetinin içerisinde kira bedeli, akaryakıt, sigorta, bakım-onarım vb. birçok maliyet bileşenlerinin yer alması nedeniyle söz konusu kaleme yönelik birim fiyatın tevsikinde proforma fatura kullanılmasının mümkün olmadığı, kaldı ki gerek proforma fatura gerekse fiyat teklifi ile maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda, meslek mensubu tarafından, “birim satış tutarının/birim fiyatın, ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığının”beyan edilmesigerektiği,sunulan proforma faturada maliyete dayalı açıklama yapılmasına rağmen “Birim satış tutarının…ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu,

- Yükleniciye ücretsiz olarak teslim edilecek olan demirbaş malzemelerin bakım ve onarım maliyetine teklif edilen fiyatın tevsiki için Çağlar Paslanmaz Seyfi Kurtoğlu tarafından düzenlenmiş olan 08.11.2013 tarihli proforma faturanın sunulduğu ve söz konusu faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı, yukarıda yer verilen tespitler paralelinde, bakım-onarım maliyetinin tevsiki için proforma fatura ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, ayrıca maliyete dayalı açıklama yapılmasına rağmen proforma faturada “Birim satış tutarının…ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu,

- Teknik Şartname’nin Tablo.18 başlıklı bölümünde yer verilen temizlik malzemelerinden, 1.800.000 adet “dispanser peçeteye” 0,016 TL birim fiyat teklif edildiği belirtilerek açıklama yapılmasına rağmen, söz konusu birim fiyatın tevsiki için sunulan proforma faturada dispanser peçete birim fiyatının 0,02 TL olarak gösterildiği ve bu durumun isteklinin aşırı düşük açıklamalarında uyumsuzluğa neden olduğu,

- Temizlik malzemeleri içerisinde yer alan 6.840 adet “havlu peçeteye” 0,018 TL birim fiyat teklif edildiği belirtilerek açıklama yapılmasına rağmen, söz konusu birim fiyatın tevsiki için sunulan proforma faturada havlu peçete birim fiyatının 0,02 TL olarak gösterildiği ve bu durumun isteklinin aşırı düşük açıklamalarında uyumsuzluğa neden olduğu,

- Temizlik malzemeleri içerisinde yer alan 8.000 çift “tek kullanımlık servis eldivenine” 0,006 TL birim fiyat teklif edildiği belirtilerek açıklama yapılmasına rağmen, söz konusu birim fiyatın tevsiki için sunulan proforma faturada servis eldiveni birim fiyatının 0,01 TL olarak gösterildiği ve bu durumun isteklinin aşırı düşük açıklamalarında uyumsuzluğa neden olduğu tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği ve anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin ön inceleme aşamasında inceleneceği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ikinci iddia kapsamında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görülmemesini gerektirecek hususların varlığına ilişkin somut gerekçelere dayanan herhangi bir hukuka aykırılık iddiasında bulunulmaksızın ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelenmesi talebine yer verildiği anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ikinci iddiaya yönelik başvurunun reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Üçüncü iddia kapsamında öne sürülen hususlara ilişkin olarak başvuru sahibince idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı ve söz konusu hususların idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilmediği anlaşıldığından, üçüncü iddiaya ilişkin başvurunun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Beyaz Saray İnş. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında; sunulan proforma faturaların Tebliğ açıklamalarına uygun olmadığı; elektrik, su, doğalgaz, sigorta, kullanılacak araç-gereç ve taşıt maliyetlerinin teklife yansıtılmadığı; taşıtlara ilişkin şoför, yakıt, bakım-onarım, amortisman, sigorta vb. giderlerin mevzuata uygun şekilde tevsik edilmediği; sunulan sebze-meyve proforma faturalarına konu malların ikinci sınıf ürün olduğu ve söz konusu belgelerin Teknik Şartname'ye uygun olmadığı; ilaçlama hizmetine yönelik olarak fiyat teklifi ile açıklama yapılması gerekirken proforma fatura ile açıklama yapıldığı ve ilaçlama sıklığı ile ihaleye konu mahallerin teklifte belirtilmediği; temizlik ve sarf malzemeleri, iş elbiseleri ve ilaçlama maliyetlerine ilişkin olarak sunulan belgelerde yer alan fiyatların hayatın olağan akışına uygun olmadığı, söz konusu belgeler ile mal ve hizmetlere ilişkin faturalar arasında uyumsuzluk bulunduğu ve ilgili meslek mensubundan tutanakların istenerek söz konusu fiyatların teyidinin yapılması gerektiği; hizmetin ifasında kullanılacak demirbaş malzemeler istekliye ait olmamasına rağmen amortisman gideri öngörülerek açıklama yapılmasının uygun olmadığı” şeklinde belirtilen birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen karar ile, Beyaz Saray İnş. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Bolu İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “ Bolu İli Kamu Hastaneleri Birliğine Bağlı Sağlık Tesisleri İçin 2014-2015 Yılları Malzemeli Yemek Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonuçları ve işçilik hesaplama modülü esas alınarak toplam 12.114.747,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (17) adet ihale dokümanı satın alındığı, 31.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, doküman satın alan iki istekli olabileceğin “ Teklif mektubu sunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında verilen 10 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Mafa San. Tic. Ltd. Şti.

9.834.458,12

Beyaz Saray İnş. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.

9.998.893,20

Özata Tic. Ltd. Şti.

11.563.406,42

Selina Gıda Tic. Ltd. Şti.

11.679.757,62

Aydeniz Yemek Tic. Ltd. Şti.

11.756.227,32

Özkeskin Yemek San. Tic. A.Ş.

11.803.484,28

Seç-San Gıda Tic. Ltd. Şti.

11.947.716,00

Eren Tabldot Tic. A.Ş.

12.355.967,00

Olcar Kardeşler Yemek Sitesi/Ömer Olcar

12.464.910,54

Nif-Tem Ltd. Şti. - Karaelmas Ltd. Şti. İş Ortaklığı

12.499.141,80

Şeklinde verildiği, idarece teklif fiyatı kâr hariç yaklaşık maliyet tutarından düşük olan Mafa San. Tic. Ltd. Şti. ile Beyaz Saray İnş. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, adı geçen isteklilerden yalnızca Beyaz Saray İnş. Gıda. San. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu ve 15.11.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin açıklamaları uygun görülen söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinin üçü haricinde diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi