KİK Kararı: 2013/UH.I-4670

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.I-4670
BAŞVURU SAHİBİ:
Sekiz Ormancılık Enerji Turizm İnşaat Madencilik Sanayi Ve Dış Ticaret Limited Şirketi, MERKEZEFENDİ MAH. CEVİZLİBAĞ TECÜMAN SİTESİ A-9 D: 7 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Kavaklar Cad. No:7 54100 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/136001 İhale Kayıt Numaralı "Kışlık -Yazlık Mevsimlik Çiçek Ve Soğanlı Bitki Alımı, Dikimi Ve Yeşil Alanların Bakımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sakarya Büyükşehir Belediye Başkanlığıtarafından 25.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kışlık -Yazlık Mevsimlik Çiçek ve Soğanlı Bitki Alımı, Dikimi ve Yeşil Alanların Bakımı” ihalesine ilişkin olarak Sekiz Ormancılık Enerji Turizm İnşaat Madencilik Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi’nin 08.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.11.2013tarih ve 36156sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4185sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale konusu işin personel çalıştırmaya dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olması nedeniyle Kamu İhale Kurumu'nun karar ve düzenlemeleri doğrultusunda, % 20 oranında kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte iken, idarenin sorgulama yapmaksızın ihale kararı almasının mevzuata aykırı olduğu ve idarenin şikayete cevabında işin %60'lık kısmının mal alımı olduğunu iddia ettiği, bu durumun ihalenin adı ve konusu ile uyuşmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhaleye ait “ Kışlık -Yazlık Mevsimlik Çiçek ve Soğanlı Bitki Alımı, Dikimi ve Yeşil Alanların Bakımı Hizmeti Alımında Uygulanacak İdari Şartname” nin“İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı “2.1. a. Kışlık - yazlık mevsimlik çiçek ve soğanlı bitki alımı, dikimi ve yeşil alanların bakımı” olarak belirlenmiş olup, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihale gerçekleştirilmiştir.

İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibidir:

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Teknik personel Asgari Ücretin %40 Fazlası

Kişi

1

10

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Mine (Verbana hybrida)

Adet

40.000

2

Tilki Kuyruğu (Celosia plumosa)

Adet

40.000

3

İri Kafa Kadife Çiçeği (Tatages Erecta)

Adet

320.000

4

Begonya (Begonıa Semperfloren)

Adet

320.000

5

Katmerli Petunya (Petunya Double)

Adet

40.000

6

Çuha Çiçeği (Primula Vulgarıa)

Adet

250.000

7

Hercai Menekşe (Vıola Ssp.)

Adet

250.000

8

Lale (Tulipa sp)

Adet

100.000

9

İpek Çiçeği (Portulaca grandiflora)

Adet

40.000

10

Çiçek Dikimi Hizmet Alımı

Adet

1.400.000

11

Arazöz Çalıştırılması Giderleri.(5 Tonluk)2 adet x 129 Gün (15 Mayıs-20 Eylül) x 8 saat = 2064

Saat

2.064

12

Binek Oto Kiralama Giderleri

Gün

305

13

Sulama Suyu Giderleri (5 Ton X 8 (1 Gecedeki Sefer)=40 Ton X 2 Araç = 80 Ton = 80 Ton X 129 Gün (15 Mayıs-20 Eylül) =10,320 Ton)

Ton

10.320

14

Makina İle Çim Biçme Giderleri

Metrekare

400.000

15

Çiçek Sahalarda Yabani Ot Temizliği (16326.53 m² alan(1 seferlik temizlik) x 11 defa temizlik = 179591.83 m²)

Metrekare

179.591,83

II. ARA TOPLAM(K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde “Her türlü çevre düzenlemesi hizmet işi ve/veya her türlü mevsimlik çiçek alımı dikimi benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1-Teknik Personel Asgari Ücretin % 40 Fazlası 1 Kişi

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Personelin bir öğün yemek bedeli günlük brüt 5,92 (BEŞ TL DOKSAN İKİ KR ), yol bedeli günlük geliş-gidiş olarak brüt 3,50(ÜÇ TL ELLİ KR) dir. Yemek bedeli ve yol bedeli aylık bordroda gösterilecek ve çalışan işçilere nakdi olarak ödenecektir. Aylık ödemeler yapıldığında bir sonraki hak ediş ile birlikte imzalanan aylık maaş çizelgeleri İdareye sunulacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

_BİNEK OTO
-Araç yer tesliminden itibaren 20 Eylül 2013 tarihinden 20 Eylül 2014 tarihine kadar Şoförsüz Çalıştırılacaktır.
-Kontrol aracı(1 adet) en az 2011 ve üzeri model, klimalı, dizel araç olacaktır.
Günlük Max. 100 km kadar kullanılacaktır.
-Yakıt yüklenici tarafından karşılanacaktır.
-Yüklenici, iş araçlarının trafiğe çıkacak şekilde her türlü bakım, test, kontrol, vergi, sigorta ve muayene gibi işlemlerini eksiksiz yerine getirerek takibi ve sürekliliğin sağlanmasından sorumludur.
-Yüklenici, trafikte meydana gelebilecek her türlü trafik kusuru sonucu doğacak zararları karşılamakla yükümlüdür.
ARAZÖZ ÇALIŞTIRILMASI:2 adet x 129 Gün (15 Mayıs-20 Eylül) x 8 saat = 2064
SULAMA SUYU:5 Ton X 8 (1 Gecedeki Sefer)=40 Ton X 2 Araç = 80 Ton = 80 Ton X 129 Gün (15 Mayıs-20 Eylül) =10,320 Ton
Makine İle Çim Biçme: 400.000 M2
OT TEMİZLİĞİ :16326.53 m² alan(1 seferlik temizlik) x 11 defa temizlik = 179591.83 m²” _düzenlemesi yer almaktadır.

İhaleye ait “500.000 Adet Kışlık, 800.000 Adet Yazlık Mevsimlik Çiçek ve 100.000 Adet Soğanlı Bitki Alımı, Dikimi ve Yeşil Alanların Bakımı Hizmet İhalesi Teknik Şartnamesi” nin “A ) Amaç ve Kapsam” başlıklı maddesinde “1. Sakarya Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde; parklar ile cadde ve bulvarlarda bulunan mevsimlik çiçek alanlarına yazlık ve kışlık mevsimlik çiçek fideleri ile soğanlı bitkilerin dikimi ve bakımı işlerinin uygulamasını kapsamaktadır.” düzenlemesi yapılmıştır. Teknik Şartname’nin diğer maddeleri incelendiğinde, alınacak kışlık - yazlık çiçek ve soğanlı bitkinin özelliklerinin belirlendiği, çiçek dikiminin nasıl yapılacağının açıklandığı, çiçek dikilecek alanların hazırlanmasına, mevsimlik çiçek alanlarında çapalama ve yabancı ot temizliğine, çiçek alanlarının sulanmasına, makine ile çimlerin biçilmesine, şoförsüz binek otonun ve 1 adet teknik personelin çalıştırılmasına ilişkin düzenlemelerin yapıldığı, ayrıca yüklenicinin dikim ve bakım işlerinde yeteri kadar işçi bulundurmak zorunda olduğunun düzenlendiği görülmüştür.

İdarece şikâyete verilen cevapta, ihalede mal alımı niteliğindeki iş kalemlerinin yaklaşık maliyetin % 60’ını oluşturduğu belirtilse de, ihale dokümanının yukarıda belirtilen düzenlemelerinden ihalenin hizmet alımı ihalesi olarak gerçekleştirildiği; ihale konusu işin, mal alımını da içeren bir hizmet alımı ihalesi olduğu anlaşılmış olup, aralarında mevcut doğal bağlantı nedeniyle iki işin bir arada ihale edilmesi 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin 2’nci fıkrasındaki “Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez.” ilkesine aykırılık teşkil etmemektedir.

İncelenen ihalede temin edilecek malların, dikilmek ve bakımı yapılmak suretiyle ihale konusu işte kullanılacağı, ancak 1 adet teknik personel dışında personele ilişkin bir belirlemenin yapılmadığı, dikim ve bakım işlerinde yeteri kadar işçi çalıştırılacağının belirtildiği, birim fiyat teklif cetvelinin 1 kalemindeki 1 adet teknik personel dışında işçi sayısı üzerinden teklif alınmadığı, dolayısıyla ihale konusu işin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde açıklandığı şekilde “ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı” personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Hizmet alımı ihalelerine ilişkin mevzuatın kullanılması suretiyle ihaleye çıkılan ve personel çalıştırmaya dayalı olmayan hizmet alımı niteliği bulunan bu ihalede ihale sürecinde de Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve ilgili mevzuatı uyarınca hareket edilmesi gerektiğisonucuna varılmıştır.

25.10.2013 tarihli ihale komisyonu kararında, ihalenin en düşük teklif sahibi Teknik Katı Atık Yönetimi Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı belirtilmiştir. İhalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmüne ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde, “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda anılan hükümler uyarınca hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir. Bu konuda Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.” şeklinde açıklama yer almaktadır.

İncelenen personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalesinde yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri ve istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu Kararları uyarınca, kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.

İdarenin yaklaşık maliyet hesabında, maliyet kalemlerinden 1 tanesinde %20 oranında yüklenici kârı öngördüğü, diğer kalemlerde yüklenici kârı öngörmediği tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’ncu maddesinin 3’üncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü öngörülmüştür.

Anılan hüküm uyarınca yüklenici kârı %20 oranını geçemeyeceğinden idarece kâr oranı belirlenmemiş iş kalemleri için %20 oranında ve idarece kâr oranı %20 olarak belirlenmiş 1 adet iş kalemi için de idarece belirlenen oranda kârın yaklaşık maliyetten düşülmesi suretiyle bulunacak kârsız yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmektedir.

İhale konusu işin kârsız yaklaşık maliyet tutarı; (1.149.763,00 / 1,20 =) 958.135,83 TL’dir. İhalede sunulan geçerli teklif fiyatları aşağıdaki gibidir:

TEKNİK KATI ATIK YÖNETİMİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

873.163,18

YASEMİN ÖZDEMİR

890.930,74

GÜRSİN İNŞAAT PEYSAJ SAN.VE TİC.LTD.Ş Tİ.

907.279,59

SEKİZ ORMANCILIK ENERJİ TURİZM İNŞAAT MADENCİLİK SANAYİ VE DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ (Başvuru sahibi)

926.134,10

İhalede sunulan 4 adet geçerli teklifin de kârsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı ve iddianın yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, % 20 oranındaki kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan 4 geçerli teklif sahibi istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi