KİK Kararı: 2013/UH.I-4420

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/075
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 27.11.2013
Karar No : 2013/UH.I-4420
BAŞVURU SAHİBİ:
Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi Ve Tic.Ltd.Şti., MUSALLA BAĞLARI ŞEHİT AHMET DEĞERLİ SK. AKGÜL SİTESİ NO : 15/B KONYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Armağanlar Mah. Alanya Cad. No:1 Kaymakamlık Binası Zemin Kat 42830 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/88647 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul Ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 23.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.10.2013tarih ve 31723sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3630sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, iddialarına ilişkin idarece hiçbir açıklama yapılmamasının iddiaların doğruluğunun ispatı olduğu, ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “2013-2014 Öğretim Yılı Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokullara Taşınan Öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alım İşi” olarak belirtildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25’inci maddesinde “25.1. her türlü ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir. KDV hariçtir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 16.09.2013, işin bitiş tarihinin 13.06.2014 olarak belirtildiği,

Birim fiyat teklif cetvelinin,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Aşağı Hadim Ahmet Yavuz İO-OO taşınan 113 öğrenci

İş Günü

180

2

Bademli İO-OO taşınan 110 öğrenci

İş Günü

180

3

Dedemli İO-OO taşınan 50 öğrenci

İş Günü

180

4

Göynükkışla FD İO-OO taşınan 87 öğrenci

İş Günü

180

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

şeklinde düzenlendiği,

Teknik Şartname’de “1-Yemeğin taşınmasında, yemek Servisini yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır. Bu personellerin Sabıka kaydı, sağlık raporları kimlik bilgileri yüklenici firma tarafından kuruma ibraz edilecektir. Personellerin sağlık raporları 3 ayda bir yenilenecek ve ilgili kuruma verilecektir. Yemeğin hazırlanması servis edilmesi ve dağıtımında çalışan personel görev başında iken kişisel bakımına özen gösterecek, tırnaklar kesilmiş, eller temiz ve açıkta yara olmayacaktır. Çalışırken bone, maske ve eldiven takacaklardır.

10-Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom olacaktır. Eğer plastik kap kullanılacaksa plastikler mutlaka Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından izinli olacaklardır. Temizliğe özen gösterilecek, hijyenik kurallara uyulmasından Yüklenici Firma Sorumludur.

14-Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde Mesul Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır. Öğrencilerin yedikleri yemekten zehirlenmeleri halinde tüm sorumluluk ve tedavi masrafları yükleniciye aittir.

17 -Yemek verilecek Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu yemekhanesinde yemek masaları yüklenici tarafından hazırlanacak, masalar hazırlanır iken masaların üzerinde yemeğin özelliğine göre çatal, kaşık, bıçak, sürahi, bardak, tuzluk, biberlik ve peçete mutlaka bulunduracaklardır.

18- Yemekler sıcak olarak verilmesi mecburiyeti vardır. Yoksa ısıtılmalıdır.

28- Bal, reçel, pekmez, krema ve süt gibi ürünlerin dağıtımında öğrenci adeti kadar plastik çubuk veya kaşık, çatal verilecektir.” düzenlemelerine yer verildiğigörülmüştür.

Başvuruya konu ihalede Kurul tarafından alınan düzeltici işlem belirlenmesine yönelik 11.09.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3549 sayılı kararda “…İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden idarece örnek menü oluşturulması ve teklifteki önemli bileşenlerin tespit edilmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi” gerektiği ifade edilmiştir.

Bahsi geçen Kurul kararı üzerine idare tarafından anılan isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazının ekinde 1 haftalık örnek menünün yer aldığı, söz konusu yazıda “a) Yazımız ekinde bulunan örnek menüyü esas alarak bu hizmeti nasıl sağlayacağınıza ilişkin detaylı ve belgeli açıklama yapmanızı, b) Yaklaşık maliyetin altında vermiş olduğunuz teklifin detaylı bileşenlerine ilişkin aynı şekilde belgelere dayalı detaylı bilgi vermenizi ve söz konusu bilgi ve belgeyi 3 (üç) günlük süre sonunda Komisyonumuza teslim etmenizi” ifadelerine yer vermek suretiyle İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden açıklama istendiği, bahse konu yazı üzerinde yer alan bilgilerden idarece teklifte önemli görülen bileşenlerin tespit edilmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunca diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanlar belirlenerek, bu tekliflerin önemli olduğu düşünülen bileşenleri hakkında açıklama isteneceği hüküm altına alınmıştır.

Keza, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” açıklaması yapılarak, personel çalıştırılmasına dayalı olsun ya da olmasın, tüm hizmet alımı ihalelerinde idarelerin aşırı düşük teklifleri tespit etme, bu tekliflerde önemli olduğunu düşündükleri bileşenleri belirleme ve bu bileşenler hakkında açıklama isteme ödevine bir kez daha vurgu yapılmıştır.

Dolayısıyla, 11.09.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3549 sayılı Kurul kararında da ifade edildiği üzere idarece teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenleri de belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden teklifteki önemli bileşenlerin idarece tespit edilmesi suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, iddialarına ilişkin idarece hiç bir açıklama yapılmamasının iddiaların doğruluğunun ispatı olduğu, ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda ve Ticaret Limited Şirketi ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.’den teklifteki önemli bileşenlerin idarece tespit edilmesi suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu ihale Geıel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Hadim İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2013-2014 Öğretim Yılı Hadım İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Taşıma Merkezi İlkokul ve Ortaokullara Taşınan öğrencilerine Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin meslek odasının bildirdiği fiyat esas alınarak toplam 164.592,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 3 adet ihale dokümanı satın alındığı, 23.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 3 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

128.304,00

Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

137.115,00

Kerim Akgül

164.980,80

Şeklinde verildiği,

İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda, en düşük teklif sahibi olan İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri San. Tic. Ltd. Şti.’den idarece aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamanın uygun görülerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak ihalenin sonuçlandırılması işlemleri sonrasında, başvuruya konu ihalede Kurul tarafından alınan düzeltici işlem belirlenmesine yönelik verilen “ düzeltici işlem belirlenmesi ” niteliğindeki 1109 2013 tarihli ve 2013/UH.I-3549 sayılı kararıüzerine idare tarafından İkaş Nak. Ormn. Ürn. Gıd. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, iki istekli tarafından sunulan açıklamaların idarece uygun görülerek ihalenin İkaş Nakliyat Orman Ürünleri Gıda Maddeleri San. Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakıldığı ve Tekinler Turizm Nakliyat Temizlik Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi ile ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinden biri hariç diğer ikisi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi