KİK Kararı: 2013/UH.I-4344

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/074
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 20.11.2013
Karar No : 2013/UH.I-4344
BAŞVURU SAHİBİ:
Yertek Mühendislik Araştırma Ve Sondaj Sanayi Tic. Ltd. Şti., DEREBOYU CAD. GÜRCÜKIZI SOK. NO:33/1 ORTAKÖY/ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Beykoz Belediyesi İmar Ve Şehircilik Müdürlüğü, Gümüşsuyu Mahallesi Kelle İbrahim Caddesi 41 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/117748 İhale Kayıt Numaralı "Baklacı, Çengeldere, Çiftlik, Fatih Ve Yavuz Selim Mah. İmar Planına Esas Jeolojik Ve Jeoteknik Yerleşime Uygunluk Harita Ve Raporu Hazırlanması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Beykoz Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğütarafından 19.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Baklacı, Çengeldere, Çiftlik, Fatih ve Yavuz Selim Mah. İmar Planına Esas Jeolojik ve Jeoteknik Yerleşime Uygunluk Harita ve Raporu Hazırlanması” ihalesine ilişkin olarak Yertek Mühendislik Araştırma ve Sondaj Sanayi Tic. Ltd. Şti.’nin 07.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2013tarih ve 32086sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3688sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4, 79.4.2.5 ve 79.4.2.15 maddeleri uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını içerecek şekilde hazırlanmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların yeniden incelenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir: ...d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir; ... ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde ise “(1) Başvurular öncelikle;... ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği, yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “ Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun ve Yönetmelik hükümleri ile Tebliğ açıklamasına göre, iddia konusu hususların mevzuata aykırı bulunma sebeplerinin somut bir biçimde itirazen şikâyet başvurularında belirtilmesi gerekmekte olup, başvuru sahibinin iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelenmesine yönelik kısmının anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

İtirazen şikayet dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırılığına ilişkin olarak ileri sürülen iddianın, yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4, 79.4.2.5 ve 79.4.2.15 maddeleri uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını içerecek şekilde hazırlanmadığı şeklinde somutlaştırıldığı görülmüştür. Bu bakımdan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamaları, yalnızca Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4, 79.4.2.5 ve 79.4.2.15 maddeleri uyarınca hazırlanan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını içerip içermediği yönünden incelenmiştir.

Başvuruya konu ihalede, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında fiyat teklif eden, AFS Eraslan Mühendislik İnşaat Danışmanlık Yer Bilimleri San. Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, iş makineleri, nakliye, laboratuar deneyleri, haritalama ve raporlama giderlerine ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olarak belgelendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

79.4.2.4. maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesi uyarınca düzenlenen maliye/satış tutarı tespit tutanaklarının proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmemesi ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensubu tarafından düzenlenen maliye/satış tutarı tespit tutanaklarına aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında yer verilmediği tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili düzenlemeleri uyarınca, düzenlenen maliye/satış tutarı tespit tutanaklarının aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında idareye sunulması zorunluluğunun bulunmaması karşısında, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4, 79.4.2.5 ve 79.4.2.15 maddeleri uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını içerecek şekilde hazırlanmadığı yönündeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4, 79.4.2.5 ve 79.4.2.15 maddeleri uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını içerecek şekilde hazırlanmadığı, bu nedenle ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamaların yeniden incelenmesi gerektiği” şeklinde belirttiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca başvurunun ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırılığına ilişkin olarak ileri sürülen iddianın, yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4, 79.4.2.5 ve 79.4.2.15 maddeleri uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını içerecek şekilde hazırlanmadığı şeklinde somutlaştırıldığından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının, yalnızca Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.4, 79.4.2.5 ve 79.4.2.15 maddeleri uyarınca hazırlanan maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını içerip içermediği yönünden incelenerek “itirazen şikayet başvurusunun reddine” iddianın diğer kısmına ilişkin olarak ise iddia konusu hususların mevzuata aykırı bulunma sebeplerinin somut bir biçimde itirazen şikâyet başvurularında belirtilmesi gerektiği, başvuru sahibinin iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden incelenmesine yönelik olduğu gerekçesiyle anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, idarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan incelemenin sonucunu bildiren ve ekinde diğer isteklilerintekliflerinin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerinin de yer aldığı 4734 sayılı Kanunun 41 inci madde hükmünde tanımlanan kesinleşen ihale kararının bildirilmesi ile isteklilerin diğer isteklilerin tekliflerinin geçerli olup olmadıkları veya hangi gerekçelerle tekliflerin uygun görülmedikleri hususlarında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olacağından, itirazen şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen itirazen şikayet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilerle itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif veren isteklilerin teklifleri ekinde sundukları belgeler ile bu belgeler üzerindeki bilgilerin ve aşırı düşük açıklaması sunan isteklilerce sunulan belge ve belgeler üzerindeki bilgilerin içeriği ayrıntılı olarak bilinemeyeceğinden)idareye yapılan şikayet başvurusunda belirtilmemekle birlikte itirazen şikâyet başvurusunda yer verilen idarenin şikayete verdiği cevapta belirtilen hususların da esasının incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibininitirazen şikayet dilekçesindeki diğer iddiaları hakkında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, idarenin şikayete verdiği cevaba ilişkin itirazen şikayet başvurusunun esasının incelenmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, başvurunun bu kısmına ilişkin Kurulca alınan şekil yönünden “başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi