KİK Kararı: 2013/UH.I-4248

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/073
Gündem No : 67
Karar Tarihi : 13.11.2013
Karar No : 2013/UH.I-4248
BAŞVURU SAHİBİ:
Akın Kömür Nakliye İnşaat Tarım Hayvancılık Yurt Yemek Ve Temizlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti., CUMHURİYET MAH. UZUNÇARŞI CAD. NO:28/A KÜTAHYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kütahya Hisarcık İlçe Özel İdaresi, Cumhuriyet Meydanı Hükümet Konağı 1 43780 KÜTAHYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/90753 İhale Kayıt Numaralı "Hisarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 6 Taşıma Merkezi Okula 433 Öğrencinin Taşınması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kütahya Hisarcık İlçe Özel İdaresitarafından 05.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hisarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 6 Taşıma Merkezi Okula 433 Öğrencinin Taşınması İşi” ihalesine ilişkin olarak Akın Kömür Nakliye İnşaat Tarım Hayvancılık Yurt Yemek ve Temizlik Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.nin 02.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.10.2013tarih ve 32147sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.10.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3698sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale komisyonunca aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra ihale işlemlerine devam edilmesi yönündeki Kamu İhale Kurulu'nun 04.09.2013 tarih ve 2013/UH.I-3475 sayılı düzeltici işlem kararı üzerine idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ancak ihalenin 4222765 ve 4222686 numaralı kısmına ilişkin teklifte önemli bileşen olarak belirlenen kriterlere uygun olarak açıklama yapmayan istekliler üzerine ihale kararı alındığı, buna göre ihalenin anılan kısımlarına ilişkin idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin 19.08.2013 tarihinde idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusunun idarenin 20.08.2013 tarihli işlemi ile uygun bulunmaması üzerine, 26.08.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile “İhalenin Alınören-Halifeler Köyü öğrencilerinin taşınması, A.Yoncaağaç 5-8 öğrencilerinin taşınması işi ile Tokat ve Yenipınar Köylerindeki 1-8 arası öğrencilerinin taşınması işine ilişkin kısımlarda idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihale kararı alındığı, buna göre idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olmadığı” yönündeki iddiaları ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuru üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 04.09.2013 tarih ve 2013/UH.I-3475 sayılı kararı ile “… Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, 4222683 Alınören-Halifeler Köyü öğrencilerinin taşınması kısmı ile 4222686 A.Yoncaağaç 5-8 öğrencilerinin taşınması kısmı için S.S. Hisar Minibüs ve Otobüscüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’ne, 4222765 Tokat ve Yenipınar Köylerindeki 1-8 arası öğrencilerinin taşınması kısmı için ise Tokat Köyü Orman Kalkınma Kooperatifi ile Osman Çalışkan’a aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” şeklinde düzeltici işlem kararı alınmıştır.

Kamu İhale Kurulu’nun 04.09.2013 tarih ve 2013/UH.I-3475 sayılı kararı üzerine idarece “Kamu İhale Kuruluna yapılan itiraz neticesinde, 2013/057 sayılı Kurul Kararı idaremize tebliğ edilmiş ve toplam 3 kısımda düzeltici işlem uygulanmasına karar verilmiştir. Düzeltici işlem içeriğinde, itiraza konu 3 kısım hakkında aşırı düşük fiyat sorgulaması yapılması istenmektedir. Müdürlüğümüz tarafından aşırı düşük fiyat sorgulaması istenmesi gereken isteklilere 18/09/2013 tarihinde gerekli yazı ve belgeler tebliğ edilmiş ve 3 iş günü içerisinde tüm istekliler cevaplarını ihale komisyonuna sunulmak üzere İdaremize teslim etmişlerdir.

İhale komisyonu 24/09/2013 Salı günü saat 09:00’da İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Şube Müdür odasında toplanmıştır. İsteklilerin teslim ettiği toplam 3 (Üç) adet dilekçe ve açıklamalar incelenmeye geçilmeden önce, fiyat değerlendirmelerinin aşağıda yazılan maddelere göre yapılacağı açıklanmıştır.

- Aracın günlük akaryakıt sarfiyatı

- Araç şoförünün maaş ve sigorta giderleri

- Aracın her türlü vergi, sigorta vb. resmi giderleri

- Aracın periyodik bakım gideri

Belirlenen kriterlere göre değerlendirilmek üzere 3 adet dilekçenin incelemesine geçildi;

1- S. S. Tokat Tarımsal Kalkınma Kooperatifi:

Teklif Ettiği Fiyat :5.841,00 TL

Karsız Yak. Mal. : 13.856,15 TL

İlgi kooperatif yazısında araç şoförü olarak çalışacak olan Hasan Hüseyin Topal’ın kooperatif başkanı olduğu ve başkanlıktan dolayı net 175,00 TL maaş aldığı bunun dışında hiçbir ücret almadığı ayrıca asgari ücretin brüt tutarı olan 1021,50 TL üzerinden 372,84 TL aylık sigorta primi yatırıldığı beyan edilmiştir. Toplam yol mesafesinin gidiş dönüş 21 km olduğu ve aracın bir günde 2,31 TL akaryakıt harcadığını beyan etmiştir. İlgi kooperatif ve bir petrol şirketine ait %10 iskontolu akaryakıt aldığını beyan eden sözleşme de dilekçe ekinde gönderilmiştir.

Kooperatif tarafından verilen dilekçede yapılan hesaplamada sigorta gideri olan 372,84 TL’yi 30’a bölerek gün başına düşen sigorta gideri hesaplanmış ayrıca %10 iskontolu akaryakıt fiyatı ile toplam sarfiyat çıkartılmış, ayrıca 10,00 TL araç bakım ve araç sigorta gideri olarak ortalama bir fiyat belirlenerek bu fiyatların toplamıyla günlük gider hesaplanmıştır.

12,43 TL Günlük Sigorta Gideri

7,62 TL 1 Günlük akaryakıt sarfiyatı

10,0 TL 1 günlük bakım onarım ve araç sigorta gideri

30,05 TL Toplam Maliyet

Toplam maliyet olarak 30,05 TL fiyat çıkartılmış ve teklif ettikleri tutarın 33,00 TL olduğu için zarar edilmediği beyan edilmiştir.

KARAR 1: Komisyon üyeleri ilgi dilekçeyi inceledikten sonra değerlendirmeye alıp aşağıda belirtilen kararlar alınmıştır.

Araç şoförü olarak görevlendirilen Haşan Hüseyin Topal’ın idaremize bildirilen aşırı düşük fiyat sorgulamasında sadece 175,00 TL Başkanlık ödemesi bulunduğu, bunun dışında şoförlük için hiçbir ödeme almayacağı beyan edilmiş ancak teslim edilen belgelerde ücretsiz olarak şoförlük yapacağı hakkında Genel Kurul Karar Tutanağı bildirilmediğinden ve Kooperatif tüzüğünde başkanın görev tanımında şoförlük yapar ibaresi bulunmadığından 1 aylık tutarın toplam giderlere eklenmesi gerektiği, başkanlık için 1 ayda alacağı 175,00 TL’nin 30’da birinin bir günlük gidere dahil edilmediği, bu ücretin 30’da 1’inin ise 175,00/30 = 5,83 TL olduğu, toplam maliyet olan 30,05 TL ye bu tutarın eklendiğinde toplam maliyetin 35,88 TL’ye çıktığı için teklif edilen tutarın üzerinde olduğundan Kooperatifin yaptığı savunmanın yetersiz olduğu ve kooperatifin zarar edeceği yönünde karar verilmiştir. Kamu İhale Kurulunun 2013/057 sayılı kararına istinaden düzeltici işlem uygulanarak 1. avantajlı teklif olan bu teklifin reddine,

2- Osman ÇALIŞKAN :

Teklif Ettiği Fiyat :10.443,00 TL

Karsız Yak. Mal. : 13.856,15 TL

İlgi şahıs taşımacılık işinin kendisinde kalması halinde şoför olarak işyerinde kayıtlı sigortalı olarak çalışmakta olan oğlu Ali Çalışkan’ın görev yapacağını, işyerinden Ali Çalışkan’ın halen sigorta primlerinin yattığını beyan etmekte ve sunduğu sigorta dökümleriyle ispatlamaktadır. Karsız yaklaşık maliyet olan 13.856,15 TL’ye dahil olan gün başına sigorta ve maaş gideri olan 34,05 TL’nin kendisine gider olmadığını, şoförün maaşının ve primlerinin taşıma işi olmasa da işyerinden ödenmekte olduğunu beyan etmektedir. Ayrıca şoför olarak çalışacak kişi olan Ali Çalışkan’ın dükkanda çalışmaya devam edeceğini okul giriş çıkış saatlerinde şoförlük yapacağını artı bir masrafı olmayacağını beyan ederek bir petrol şirketiyle sabit fiyat üzerinden yaptığı akaryakıt sözleşmesini de yazı ekinde göndererek aşağıda belirtilen hesaplamayı yapmıştır.

3.186,00 TL 177 günlük akaryakıt sarfiyatı

10.443,00 TL 177 günlük toplam teklif tutarı

7.257,00 TL kâr

KARAR 2: Komisyon üyeleri ilgi dilekçeyi inceledikten sonra değerlendirmeye alıp aşağıda belirtilen kararlar alınmıştır.

Osman Çalışkan’ın dilekçesinde verilen ekler incelendiğinde şoför olarak çalışacak olan Ali Çalışkan’ın aktif sigortalı olduğu ve dolayısıyla bu işten dolayı ayrı sigorta ve maaş masrafının çıkmayacağı, aracın günlük akaryakıt, bakım onarım ve araç sigorta giderleri haricinde başka masrafının olmayacağı, kârsız yaklaşık maliyete dahil olan 1 günlük sigortalının işveren maliyeti olan 34,05 TL’nin 177 iş günü ile çarpımında bulunan tutar olan 6.026,85 TL’nin kârsız yaklaşık maliyetten düşüldüğünde, şahsın verdiği teklifin bu rakamın üzerinde kalıyor olmasından Osman Çalışkan’ın aşırı düşük fiyat sorgulamasının uygun olduğu,

Kamu İhale Kurulunun 2013/057 sayılı kararına istinaden düzeltici işlem uygulanarak 1, avantajlı teklif olarak kabul edilmesine,

3- S.S. Hisar Min. ve Oto. Mot. Taş. Koop.

Alınören – Halifeler:

Teklif Ettiği Fiyat: 20.886,00 TL

Kârsız Yak. Mal. : 23.507,08 TL

Aşağı Yoncaağaç 5-8:

Teklif Ettiği Fiyat :8.673,00 TL

Kârsız Yak. Mal. : 10.783,73 TL

İlgi kooperatifin idaremize sunduğu belgelerde, Kooperatif tarafından toplam 24 hatta teklif verildiği ve bu tekliflerden 23 tanesinin üzerlerinde kaldığı, ayrıca 2 tanesinin aşırı düşük fiyat sorgulamasına tabi tutulduğu belirtilmiştir. Kooperatifin vermiş olduğu beyana göre hatlara teklif edilen tutarlar ile bu hatlarda görevli şoförlere ödenen tutarların aynı olmadığı, her şoföre km bazında ücret ödendiği beyan edilmiştir. Km başına ödenecek olan tutar ise şöyle hesaplanmıştır.

A = Taşımacılığı yapılacak olan toplam hatların km’si x 2 (gidiş - dönüş)

B = Bu hatlara verilen teklif tutarları toplamı

C= Km başına ödenecek tutar

__

B/A=C

Yapılan hesaplamada km başına 5 TL ödeneceği beyan edilmiştir. İtiraza konu olan Alınören Halifeler hattının 15 km olduğu, gidiş geliş toplam 30 km olduğu ve bu hatta çalışan şoför olan Cafer Şen’e bu iş için 150,00 TL ücret ödeneceği beyan edilmiştir. Aynı zamanda Aşağı Yoncaağaç 5-8 hattında şoför olan Al i Turgut’a ise gidiş geliş toplam 12 km ile km başına ücret olan 5,00 TL’nin çarpımı 60,00 TL ücret ödeneceği beyan edilmiştir Ancak teklif edilen tutarların Alınören Halifeler hattı için 118,00 TL olduğu, doğan fark olan 32,00 TL’nin kooperatifin yükleniciliğini yaptığı diğer kısımlardan artan paralarla ödendiğini beyan etmiş, aynı zamanda Aşağı Yoncaağaç 5-8 hattından doğan fark tutarı olan 11,00 TL’nin de havuz sisteminde artan paralarla ödendiğini bevan ederek havuz sistemini nasıl uyguladıklarını anlatan tabloyu dilekçe ekinde beyan etmiştir. Kooperatif bu 2 hatta çalışan 2 şoförün de sigorta giderlerinin olmadığını Alınören Halifeler hattında görevli Cafer Şen’in sigortasını başka bir işten kazandığıyla ödediğini (Emet Bor İşletmesi Hizmet Alımı İşi), Aşağı Yoncaağaç 5-8 hattı şoförü olan Ali Turgut’un ise emekli olduğu için aylık 148,04 TL SGDP ödemesi yaptığı, bu tutarın ise 30’a bölündüğünde cüzi bir rakam ifade ettiğini beyan etmektedirler.

KARAR 3: Komisyon üyeleri ilgi dilekçeyi inceledikten sonra değerlendirmeye alıp aşağıda belirtilen kararlar alınmıştır.

Kooperatif tarafından oluşturulan havuz sistemi hesaplamasından ortaya çıkan km başına ücretin doğru olduğu, km başına ödenecek olan 5,00 Tl’den hesap yapıldığında kooperatifin yüklendiği tüm kısımlarda toplamda 2,00 TL parası arttığını, rekabet olma olasılığı olan hatlarda havuz sisteminden faydalanarak kırımlar yaptığını bu şekilde yapılan kırımlar neticesinde kamu yararının ortaya çıktığı gözlemlenmiştir.” şeklinde karar alınarak 3 istekliye yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında S. S. Tokat Tarımsal Kalkınma Kooperatifi tarafından yapılan açıklamaların uygun bulunmayarak anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, diğer iki istekli olan S.S. Hisar Min. ve Oto. Mot. Taş. Koop. ile Osman Çalışkan’ın açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin anılan istekliler üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunun ise ihalenin 4222686 ve 4222765 numaralı kısımlarına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların uygun olmadığına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “Hisarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne Bağlı 6 Taşıma Merkezi Okula 433 Öğrencinin Taşınması İşi” şeklinde tanımlanmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuatı gereğince ödenecek olan vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım ve her türlü sigorta, bakım-onarım giderleri teklif fiyata dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Diğer taraftan idarece ihale konusu iş için bir de Teknik Şartname hazırlanarak ihale konusu işin gerçekleştirilmesine yönelik olarak, taşıtlarda aranılacak şartlar, taşımacının yükümlülüğü, taşınacak öğrenci sayısı ve hatlara ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükmü gereğince idarelerce, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınması, Kurumun da aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde hizmet alımı ihaleleri ile ilgili düzenlemeler yapılmış olup anılan Tebliğ’in 79.4’üncü maddesinde yer alan “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” şeklindeki açıklamaya göre aşırı düşük teklif sorgulaması öncesinde idarelerce öncelikle teklifte önemli bileşenlerin belirlenmesi gerekmektedir.

İdarenin 16.09.2013 tarihli yazısı ile 3 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmış ve ekindeki belge ile de teklifte önemli bileşenler; çalışanın işverene 1 günlük maliyeti, yol katsayısı, taşıma merkezi okula uzaklığı, yaklaşık maliyetin hesaplandığı güne ait mazot fiyatı ve öğrenci sayısı olmak üzere 5 başlıkta belirlendiği anlaşılmıştır. Buna göre aşırı düşük teklif sorgulamasına açıklama yapan isteklilerin açıklamalarının da Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesine uygun olması gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan, “79.4.2.3 Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir…” şeklindeki düzenleme gereğince başvuru sahibinin iddiaları yönünden S.S. Hisar Min. ve Oto. Mot. Taş. Koop. ile Osman Çalışkan tarafından yapılan açıklamalar mevzuat çerçevesinde aşağıda ayrı ayrı incelenmiştir.

1. S.S. Hisar Min. ve Oto. Mot. Taş. Koop.’nin yapmış olduğu açıklamalar:

Anılan isteklinin 23.09.2013 tarihli yazısında “2013-2014 Eğitim ve öğretim yılı 24 güzergaha altı taşıma merkezi olan taşıma ihalesine teklif verdik. 24 tekliften 23’ü bizde kaldı. Bu tekliflerin 2 tanesi düşük olduğundan dolayı savunma istenmektedir.

Biz kooperatif ortakları olarak tüm almış olduğumuz ihaleler havuz sistemiyle toplanıp üyelerimize km bazında ödemeler yapılmaktadır. Bu iki hattan dolayı ne üyelerimiz ne de kooperatifimiz zarar görmemektedir. İlgili evraklar yazımız ekindedir.

Ayrıca Alınören Köyü Halifeler Köyü hattında çalışmakta olan kooperatifimiz üyesi Cafer Şen ek iş olarak Etibor işletmesinde servis işi yapmakta olup, ortağımız maliyeye kaydı olduğundan sosyal güvenlik primini kendi yatırmaktadır. Sosyal güvenlik prim maliyeti Etibor işletmesinden kazandığı para ile temin edilmektedir…” şeklinde açıklama yapıldıktan sonra aracın gideri hesaplanıp kooperatifin vermiş olduğu fiyattan çıkarılarak kalan tutar hesaplanmış, anılan isteklinin yazısının devamında da “Kooperatifimiz ortağı Ali Turgut emekli olduğundan dolayı sosyal güvenlik primi ödememektedir, fakat %15 sosyal destek primi ödemektedir…” şeklinde açıklama yapıldıktan sonra aracın gideri hesaplanıp kooperatifin vermiş olduğu fiyattan çıkarılarak kalan tutar hesaplanmıştır. Yazı ekine de havuz sisteminin nasıl çalıştığına ilişkin tablo ile Cafer Şen ve Ali Turgut’un SGK kaydına ilişkin belgeler sunulmuştur.

İdarenin 16.09.2013 tarihli yazısı ile yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında teklifte önemli bileşen olarak belirlenen bileşenlerden mazot fiyatının, proforma fatura ya da fiyat teklifi ile veya Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.8.’inci maddesinde yer alan “ İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)” şeklindeki açıklamaya göre belgeye dayalı bir açıklama yapılmadığından uygun olmadığı, çalışan personele ilişkin açıklamalardan Cafer Şen’in açıklamasının bir başka işe dayandırılması ile Ali Turgut’un emekli olduğuna ilişkin açıklamasının ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.7’nci maddesinde yer alan “Yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyeti; çalıştırılacak personel sayısı ile brüt asgari ücret tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmayacaktır…” şeklindeki açıklamaya göre söz konusu açıklama her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı işler için olmakla birlikte ihale konusu işte kısmi zamanlı olarak da personel çalıştırıldığından çalıştırılacak personel ile ilgili olarak hiçbir ücret belirlenmemiş olmasının da mevzuata uygun olmadığı, ayrıca araç bakım ve sigorta giderlerine ilişkin açıklamanın da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde yer alan “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.” şeklindeki açıklamaya göre belgeye dayalı bir açıklamanın yapılmaması nedeniyle uygun olmadığı anlaşılmıştır. Buna göre S.S. Hisar Min. ve Oto. Mot. Taş. Koop.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan istekli ile ilgili iddiası yerinde bulunmuştur.

1. Osman Çalışkan’ın yapmış olduğu açıklamalar:

Anılan isteklinin 19.09.2013 tarihli yazısında, “…Hisarcık Mal Müdürlüğü’ne bağlı olarak market işletmeciliği ve minibüs, servis taşımacılığı yapmaktayım. Oğlum Ali Çalışkan markette yanımda satış elemanı olarak çalışmaktadır. Okul saatlerinde servis taşıma işine de gidecektir. Dolayısıyla işletmeme ayrıca bir SSK ve ücret masrafı olmamaktadır. Servis taşımacılığı yapmakta olduğum aracım Tokat-Hisarcık güzergahında 177 iş gününde 3.186,00 TL mazot yakacaktır. Ayrıca Hisarcık Güneş Petrol Trafik Hizetleri Ltd. Şti.nden Haziran ayında ön sözleşme yaparak litresini 4,30 TL’den 800 litre mazot anlaşması yaptığımdan, olası akaryakıt zamlarından etkilenmeyeceğim. Milli Eğitim Müdürlüğüne 177 gün için vermiş olduğum fiyat 10.443,00 TL’dir. Ayrıca herhangi bir masrafım olmadığından günlük 41,00 TL, 177 iş günü toplamında 7.257,00 kâr elde edeceğim. Geçen yıl aynı güzergahta aynı işi aynı koşul ve şartlarda günlük 42,00 TL’ye yaptım, herhangi bir zarar etmedim. Bu sene yapılan ihaleden yapmış olduğumuz hesaplamalara göre zarar etmeyeceğim.” şeklinde açıklama yaptıktan sonra yazı ekine de vergi levhası, Ali Çalışkan’a ait SGK sigortalı hizmet listesi ve 2013 Ağustos ayı ücret bordrosu ile peşin mazot alımı sözleşmesi eklenmiştir.

İdarenin 16.09.2013 tarihli yazısı ile yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasında teklifte önemli bileşen olarak belirlenen bileşenlerden; mazotun litre fiyatı 4,30 TL olarak belirlenmiş olup, söz konusu bedel için sunulan sözleşmenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.5’inci maddesine göre isteklilerce fiyat teklifi almak suretiyle yapılması gereken açıklamaya uygun bir açıklama olmadığı gibi, akaryakıt fiyatının açıklanması ile ilgili olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.8.’inci maddesinde yer alan “İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)” şeklindeki açıklamaya göre belgeye dayalı bir açıklama da yapılmadığından uygun olmadığı, ancak ihale ilan tarihi ile ihale tarihinden önceki tarihteki EPDK tarafından yayımlanmış birim fiyat olan 4,29625 ile 4,29500 TL’den yüksek olduğu için Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.8.’inci maddesi gereğince yakıt bedelinin birim fiyatı ile ilgili olarak herhangi bir belge sunmasına gerek olmasa da teklif vermiş olduğu kısma ilişkin olarak aracın toplam kaç km yol alacağı ile km başına yakıt tüketimin ne kadar olacağına ilişkin bir açıklamanın belgeye dayalı olarak yapılmadığı, çalışan personele ilişkin açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.7’nci maddesinde yer alan “Yaklaşık maliyet içerisinde yer alan işçilik maliyeti; çalıştırılacak personel sayısı ile brüt asgari ücret tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanan işveren payı dikkate alınarak hesaplanacaktır. İstekliler tarafından yaşlılık aylığı veya emekli aylığı bağlanmış olan personel çalıştırılacağı belirtilmiş olsa dahi işveren paylarının hesabında bu hususlar dikkate alınmayacaktır…” şeklindeki açıklamaya göre, söz konusu açıklama her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı işler için olmakla birlikte ihale konusu işte kısmi zamanlı olarak da personel çalıştırıldığından çalıştırılacak personel ile ilgili olarak hiçbir ücret belirlenmemiş olmasının da mevzuata uygun olmadığı, araç bakım ve sigorta giderlerine ilişkin açıklamanın da Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde yer alan “Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.” şeklindeki açıklamaya göre belgeye dayalı bir açıklamanın yapılmaması nedeniyle uygun olmadığı anlaşılmıştır. Buna göre Osman Çalışkan’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin anılan istekli ile ilgili iddiası yerinde bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, S.S. Hisar Min. ve Oto. Mot. Taş. Koop. ile Osman Çalışkan’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi