KİK Kararı: 2013/UH.I-4242

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/073
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 13.11.2013
Karar No : 2013/UH.I-4242
BAŞVURU SAHİBİ:
Mavi Köşe Lokantası Ve Yemek Fabrikası / Metin Kulaç -Sertan Kulaç Adi Ortaklığı, ÇARŞI MAH. İZMİT CAD. NO:155 KOCAELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kandıra İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Çarşı Mahallesi İzmit Caddesi Adliye Binası Zemin Kat 6 41600 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/87521 İhale Kayıt Numaralı "Kandıra Merkez İlçe Ve Köylerinde Taşıma Kapsamında Eğitim Gören 2517 Adet İlkokul Ve Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı Ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kandıra İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kandıra Merkez İlçe ve Köylerinde Taşıma Kapsamında Eğitim Gören 2517 Adet İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Mavi Köşe Lokantası Ve Yemek Fabrikası Metin Kulaç -Sertan Kulaç Adi Ortaklığı’nın 02.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.09.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.09.2013tarih ve 29011sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3287sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin 22.08.2013 tarihli kararında 5 firmanın ihaleye teklif verdiği, 2 firmanın evrak eksikliği nedeniyle ihale dışı bırakıldığı, kalan 3 isteklinin idare tarafından yeterli bulunarak ihalenin en düşük teklifi sunan istekli üzerinde bırakıldığı,

1- Firmalarının verdiği teklifin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin piyasa koşullarındaki makine ekipman ve gıda maddelerinin birim fiyatları hesaplandığında bu işin 180 gün süresince yapılması mümkün olmadığından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

2-İdari Şartnamenin 7.5.2.a maddesinde “ 1 adet (En alt özellik olarak 21GN* 2O Adet prob duş arabalı, fırın sıcaklığının probu en az 6 farklı noktada sıcaklık kontrol edilebilir olmalı. Fırın gerekli hijyen ve risk faktörlerini göze alarak kendisi 10 günlük raporu flash bellek ile verebilmelidir.) % 100 buharlı konveksiyonel fırın, 4 adet kapalı kasa yemek taşıma araçları, 19 adet Benmariyi ihale teklif dosyasında sunacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

Geçerli teklif olarak değerlendirilen diğer 2 isteklinin teklif dosyasında istenilen özelliklerdeki fırınla ilgili sunmuş oldukları SMMM onaylı Demirbaş Listesinin gerçeği yansıtmadığı, fırınla ilgili fatura konulması halinde bu faturanın naylon fatura olduğu, İdari Şartname’de istenilen fırınların özelliklerini belirten detaylı belgelerin bulunmadığı, İdari Şartname maddesi gereği istenilen fırının özelliklerini gösterir belgelerin isteklilerin teklifleri kapsamında sunulması gerektiği,

Ayrıca, idareye yapılan şikâyette 2 firmanın üretim yerlerine bilirkişi ile gidilerek ihale dosyalarında sunmuş oldukları fırının İdari Şartname’de belirtilen özelliklerdeki fırınla birebir aynısının olup olmadığı ile 19 adet benmarinin yerinde tespitinin yapılması istenilmesine rağmen idarece herhangi bir işlem yapılmadığı,

3- Teknik Şartname’nin 4.1.a maddesinde “..istihdam edilen personelin diploma ve SGK primlerinin ödendiğini gösterir belgelerin tevsik edilmesi gerekir.” , aynı Şartnamenin 4.1.b maddesinde “Çalışan aşçı veya aşçıların aşçılık belgelerini ve SGK primlerinin ödendiğini gösterir belgelerin tevsik edilmesi gerekir” düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenleme uyarınca anılan isteklilerin teklif dosyalarında söz konusu belgelerin bulunmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde,

“(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. (Ek 16/7/2011-27996 R.G./1. md.) Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur…” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu ihale 16/09/2013-13/06/2014 tarihleri arasında Kandıra Merkez İlçe ve Köylerinde Taşıma Kapsamında Eğitim Gören 19 taşıma merkezi ilkokul ve orta okulundaki öğrencilere 2517 adet malzeme dahil öğle yemeği verilmesi, dağıtımı ve sonrası hizmetleri alımı işidir.

İncelemeye konu ihalede yaklaşık maliyet 1.153.625,00 TL olarak belirlenmiş olup Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde yaklaşık maliyet içerisindeki kâr oranı belirtilmemiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi gereğince idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği hüküm altına alındığından anılan Yönetmelik hükmü uyarınca yapılan hesaplamada bahse konu ihalede kârsız yaklaşık maliyetin 961.354.17 TL olduğu anlaşılmıştır. Bahse konu ihalede geçerli üç teklif bulunmakta olup ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’nın teklif fiyatının 961.354,36 TL, ikinci en avantajlı teklif sahibi İş Ortaklığı’nın teklif fiyatının 961.357,08 TL, başvuru sahibi isteklinin teklif fiyatının ise 961.393,32 TL olduğu görülmüştür.

21.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile geçerli teklif olarak belirlenen 3 isteklinin teklif fiyatının kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu görüldüğünden idarece 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığından başvuru sahibinin şikâyetinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin 02.09.2013 tarihli şikâyet başvurusuna idarece verilen 05.09.2013 tarih ve 3998 sayılı yazı ekinde yer alan cevap yazısında “ İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesinde yer alan düzenleme çerçevesinde isteklilerden teklif ekinde sunulması istenilen makine, teçhizat ve diğer ekipmanlara ilişkin belgelere yönelik olarak makine ve teçhizatları demirbaş listesine eklendiği tarihi gösteren SMMM Raporu ile SMMM onaylı Demirbaş Listesinin sunulduğu, komisyonca ihale dosyasında sunulan evraklarda makine ve ekipmanların istenen kriterlerde olduğu kararına varılmıştır ” denilerek şikâyet başvurusu reddedilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler ve kapasite raporu” başlıklı 41’inci maddesinde,

“(1) İşin yapılabilmesi için gerekli görülen makine, teçhizat ve diğer ekipmanın sayısına ve niteliğine dokümanda yer verilir. Makine, teçhizat ve ekipman için kendi malı olma şartının aranmaması esastır. Ancak idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için adaya veya istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilir. Bu durumda, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın, teknik kriterlerine yönelik olarak dokümanda düzenleme yapılmış ise, bu niteliğe yönelik belgelerin de başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(2) Adayın veya isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipman; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilir.

(3) Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılır.

(4) İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilir. Konsorsiyumda, makine, teçhizat ve ekipmana ilişkin belgeler, her bir ortağın kendi kısmı göz önünde bulundurularak, ortaklardan ayrı ayrı istenir ve değerlendirilir.” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde,

“…

(4) Başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler idarelerce tamamlatılamaz.

(5) Başvuru ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler” başlıklı 9’uncu maddesinde,

“9.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeleri düzenleyen maddelerinde kendi malı olma şartının aranmamasının esas olduğu hükme bağlanmıştır. İdareler tarafından bazı tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman için aday veya isteklinin kendi malı olma şartının aranması durumunda; kendi malı olması istenen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriter ve özelliklerine ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilecek, aday veya istekliler de kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanı; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu ile tevsik edeceklerdir. Makine, teçhizat ve diğer ekipman için kendi malı olma koşulunun aranmaması durumunda ise aday veya isteklilerden başvuru veya teklifleri kapsamında (taahhütname, yapı araçları taahhütnamesi, kira sözleşmesi, vb.) herhangi bir belge sunmaları istenmeyecektir. ” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca idare, işin niteliğinin gerektirdiği hallerde, ihale konusu işin yapılabilmesi için istekliye ait olmasını gerekli gördüğü makine, teçhizat ve diğer ekipmanı yeterlik kriteri olarak belirleyebilmektedir. İdari Şartnamede yeterlik kriteri olarak isteklinin kendi malı olması istenilen makine teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin olarak bu hususun istekli tarafından ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edebilmesi gerekmektedir. Ayrıca Geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine ve ekipman, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi durumunda isteklinin kendi malı olarak değerlendirilmektedir .

Bununla birlikte isteklinin kendi malı olan makine, teçhizat ve diğer ekipmanların kendi malı olduğuna ilişkin sayılan belgelerle birlikte makine, teçhizat ve diğer ekipmanın teknik kriterlerine yönelik olarak İdari Şartnamede düzenleme yapılması halinde bu niteliğe yönelik belgelerin de teklif kapsamında sunulması zorunludur. İş ortaklığında makine, teçhizat ve ekipman ortaklardan biri, birkaçı veya tamamı tarafından sağlanabilmektedir.

Bahse konu ihalede İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesinde yeterlik kriteri olarak isteklilerin teklifi ekinde,

“7.5.2.a Yüklenici; üstlenmiş olduğu iş için gerekli olan 1 adet (En alt özellik olarak 21GN* 20 Adet prob duş arabalı, fırın sıcaklığının probu en az 6 farklı noktada sıcaklık kontrol edilebilir olmalı. Fırın gerekli hijyen ve risk faktörlerini göze alarak kendisi 10 günlük raporu flash bellek ile verebilmelidir.) % 100 buharlı konveksiyonel fırın, 4 adet kapalı kasa yemek taşıma araçları, 19 adet Benmariyi ihale teklif dosyasında sunacaktır. Makine ve ekipmanlar ihale tarihi itibariyle iştirakçinin kendi malı sayılacak olup bu mallara ilişkin kendi malı olduğuna dair;

1-Mali müşavir raporu veya amortisman defterine kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı

2-Ruhsat ” ın sunulması istenilmiştir.

Bahse konu ihalede 5 istekli tarafından teklif verilmiş bu isteklilerden 2’si İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesini karşıladığını gösterir belge sunmadığından yeterli bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılmış, diğer 3 isteklinin sunduğu belgeler yeterli bulunarak 21.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararıyla ihale Cihan Yem. Ltd. Şti. & Aytaş Yem. Ltd. Şti. & Manavoğlu Yem. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakılmış, ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak Ak Ay Yem. Ltd. Şti. & Kupa Yem. Ltd. Şti. İş Ortaklığı belirlenmiş, üçüncü en avantajlı teklif sahibi olarak da başvuru sahibi Mavi Köşe Lokantası ve Yemek Fabrikası Metin Kulaç & Sertan Kulaç firmasının belirlendiği görülmüştür.

a-İhale üzerinde bırakılan istekli olan Cihan Yem. Ltd. Şti. & Aytaş Yem. Ltd. Şti. & Manavoğlu Yem. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesi uyarınca isteklinin kendi malı olması istenilen 1 adet fırının tevsiki için Manavoğlu Yem Ltd. Şti. adına SMMM Erol Çalışkan onaylı Demirbaş Listesinin sunulduğu, söz konusu demirbaş listesinde 1 adet fırının alış tarihinin 01.09.2012, fırına ilişkin açıklamalar sütununda fırının teknik özelliklerine ilişkin olarak “21 GN*20 adet prop duş arabalı, rapor verebilen %100 buharlı konveksiyonel fırın ” açıklamasının yer aldığı, söz konusu Demirbaş Listesinde İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesinde belirtilen “ fırın sıcaklığının probu en az 6 farklı noktada sıcaklık kontrol edilebilir olması özelliği ile 10 günlük rapor verebilme özelliğini (sadece rapor verebilme özelliği yer almakta olup 10 günlük rapor verebilme özelliği hakkında bilgi bulunmamaktadır)” gösterir bilginin yer almadığı görüldüğünden anılan isteklinin İdari Şartnamenin 7.5.2.a maddesinde isteklinin kendi malı olması istenilen 1 adet fırına ilişkin olarak belirlenen teknik kriterleri sağlamadığı görüldüğünden teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

b-İhalede ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Ak Ay Yem. Ltd. Şti. & Kupa Yem. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesi uyarınca isteklinin kendi malı olması istenilen 1 adet fırının tevsiki için Ak Ay Yem. Ltd. Şti. adına SMMM Faruk Özel onaylı Raporun sunulduğu, söz konusu Raporda fırının teknik özelliklerine ilişkin olarak “%100 buhar konveksiyonel fırın, sıcaklık kontrollü 20 adet prop duş arabalı GN21x20 kapasiteli, flash bellek rapor verebilen ” açıklamasının yer aldığı, söz konusu Raporda İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesinde belirtilen “ fırın sıcaklığının probu en az 6 farklı noktada sıcaklık kontrol edilebilir olması özelliği ile 10 günlük rapor verebilme özelliğini (sadece rapor verebilme özelliği yer almakta olup 10 günlük rapor verebilme özelliği hakkında bilgi bulunmamaktadır)” gösterir bilginin yer almadığı görüldüğünden anılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesinde isteklinin kendi malı olması istenilen 1 adet fırına ilişkin olarak belirlenen teknik kriterleri sağlamadığı görüldüğünden teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, idareye yapılan şikâyette 2 firmanın üretim yerlerine bilirkişi ile gidilerek ihale dosyalarında sunmuş oldukları fırının İdari Şartname’de belirtilen özelliklerdeki fırınla birebir aynısının olup olmadığı ile 19 adet benmarinin yerinde tespitinin yapılması istenilmesine rağmen idarece herhangi bir işlem yapılmadığı iddiasının incelenmesinde;

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde idarece isteklinin kendi malı olması istenilen makine, teçhizat ve diğer ekipmanların isteklilerce nasıl belgelendirileceği düzenlenmiş olup anılan mevzuat hükmünde istenilen makine ekipmanın idarece yerinde tespitine yönelik bir düzenleme bulunmadığından idarece bu hususta tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Personel durumuna ilişkin belgeler” başlıklı 40’ıncı maddesinde,

“(1) İhale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve nitelikleri dokümanda belirtilir. Ancak, idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemez.

(2) Çalıştırılacak personelin nitelikleri ve deneyim süresi ile bunları tevsik edecek belgelere ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılır. Asgari deneyim süresi öngörülmesi halinde, bu süre bir yıldan az beş yıldan fazla olmamak üzere idare tarafından belirlenir. Deneyim süresi mezuniyet tarihi esas alınarak mezuniyete ilişkin belge ile tevsik edilir. Personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşmenin imzalanmasının ardından işe başlanmadan önce yüklenici tarafından idareye sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmünden ihale konusu işin niteliği esas alınarak, çalıştırılması öngörülen personelin sayısı ve niteliklerinin ihale dokümanında belirtileceği, bununla birlikte idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemeyeceği, istenilen bu personele ilişkin düzenlemelerin Teknik Şartnamede yapılacağı anlaşılmaktadır.

Bahse konu ihalede İdari şartnamede yeterlik kriteri olarak personel durumuna ilişkin bir düzenlemenin yapılmadığı görülmüştür. Bununla birlikte Teknik Şartname’nin “personel” başlıklı 4’üncü maddesinde,

“4-1.Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten iş yerlerinde, sorumlu yönetici aşağıdaki esaslara göre istihdam edilir.

a) Gıda üreten ve 60 beygir gücünün üzerinde motor gücü bulunan veya 10 ve üzerinde işçi çalıştıran veya et ve et ürünlerini üreten veya süt ve süt ürünlerini üreten veya su ürünlerini işleyen veya hazır yemek üreten iş yerleri veya her türlü gıda katkı karışımları üreten iş yerlerinde; en az 4 yıllık lisans eğitimi almış ziraat, gıda kimya mühendisleri, veteriner hekimler, kimyagerler, su ürünleri mühendisleri ve biyologlar ile gıda bilimi konusunda en az yüksek lisans yapmış diğer meslek gruplarına mensup kişilerin eğitim dallarına ve üretimin niteliğine göre sorumlu yönetici olarak istihdam edilmeleri her bir iş yeri için zorunludur. En az 4 yıllık lisans eğitimi almış Ev Ekonomisi Yüksek Okulu Beslenme Bölümü mezunları ve Diyetisyenler hazır yemek üreten her bir iş yeri için sorumlu yönetici olarak istihdam edilebilirler. Buna göre istihdam edilen personelin diploma ve SGK primlerinin ödendiğini gösterir belgelerin tevsik edilmesi gerekir.

b) Çalıştırılan aşçı veya aşçıların aşçılık belgelerini ve SGK primlerinin ödendiğini gösterir belgelerin tevsik edilmesi gerekir.

4-2. Okullara götürülen yemeklerin dağıtımı ve dağıtım sonrası temizlik işleri, Yüklenici firma tarafından yapılacaktır. Yüklenici firma her taşıma merkezi okulda bir servis elemanı bulunduracaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik hükmü uyarınca idare tarafından ihaleye katılım ve yeterlik kriteri olarak, personel çalıştırıldığına, çalıştırılacağına veya personelin sayısı ya da niteliklerine ilişkin belge istenemeyeceğinin açık olduğu, nitekim İdari Şartnamede de bu konuda bir düzenleme bulunmadığı, söz konusu düzenlemenin sadece Teknik Şartnamede yer aldığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu belgelerin teklif ekinde sunulması gerektiği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Mavi Köşe Lokantası ve Yemek Fabrikası Metin Kulaç & Sertan Kulaç firmasının İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesi uyarınca isteklinin kendi malı olması istenilen 1 adet fırının tevsiki için Demirbaş Defterinin sunulduğu, söz konusu demirbaş defterinde “Fagor VPG 202 NG Gazlı Vısual 2/1 20 GN fırının alış tarihinin 12.08.2012 olarak belirtildiği, söz konusu demirbaş defteri ekinde bahse konu fırına ilişkin fatura, katalog ve kullanma kılavuzunun sunulduğu görülmüştür.

Anılan isteklinin sunduğu belgelerden fırına ilişkin İdari Şartname’de belirtilen teknik özelliklerin karşılanıp karşılanmadığının yapılan inceleme sonucunda tespit edilememesi üzerine 27.09.2013 tarih ve 17479 sayılı yazı ile isteklinin sunduğu belgeler üzerinden teknik özelliklerin gösterildiği bölümlerin işaretlenerek gönderilmesi istenilmiş, İdarece 30.09.2013 tarih ve 4462 sayılı yazı ekinde istenilen belgeler gönderilmiştir. Ancak yapılan inceleme sonucunda söz konusu belgelerden fırının teknik özelliklerinin tespit edilememesi üzerine bu kez 08.10.2013 tarih ve 17877 sayılı yazı ile akademik bir kuruluştan başvuru sahibinin teklifi ekinde sunduğu fırına ilişkin tüm dokümanlar (demirbaş defteri, fatura, katalog ve kullanma kılavuzu) ile idarenin 30.09.2013 tarihli yazısı gönderilerek başvuru sahibinin sunduğu belgelerin İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesinde belirtilen teknik kriterleri karşılayıp karşılamadığı hususunda teknik görüş istenilmiştir.

Akademik kuruluştan gelen 04.11.2013 tarih ve 11399 sayılı teknik görüşte “Konvansiyonlu fırın, sıcak havayı yada hava üzerine su püskürtmek yoluyla buharı fanlar kullanılarak homojen bir şekilde fırın içerisinde dolaştırarak dengeli ve kaliteli pişirme sağlayan ve endüstriyel uygulamalarda en yaygın kullanılan fırın türüdür. Konvansiyonel fırınların sanayi tipi olanlarında 40x60 cm (euronorm) pastane tipleri yerine 32,5x53 cm (gastronorm) ölçülerinde tepsi kullanımı yaygındır. Konvansiyonel fırınlarda sıcak ortamda fan üzerine su püskürtmek vasıtası ile buharlaşan suyun fırın içine dağılarak nemlendirme yapısını sağlayan bir sistem bulunmamaktadır.

Bu kapsamda yapılan araştırma ve Kamu İhale Kurumunun başvuru dosyasındaki belgelerin kapsamlıca incelenmesi sonucunda; başvuru sahibinin “Fagor VPG 202 NG gazlı Vısual fırın 2/1 GN” modeli olan fırının; %100 buharlı olduğu, 2/1 gastronorm (GN) tepsi ölçülerine sahip olduğu, 20 adet tepsiyi içinde barındırabildiği ve bu tepsilerin araba tabir edilen hareketli taşıyıcı ile fırının içine yerleştirilebilir ve fırından çıkarılabilir bir düzeneğe sahip olduğu, duş özelliği diye isimlendirilen kendinden yıkama sistemini barındırdığı anlaşılmaktadır. Ayrıca söz konusu fırından HACCP ile ilgili mevcut hijyen ve güvenlik yönetmeliklerine uygunluk anlamında 10 günlük rapor flash bellek ile alınabilmektedir. Bu özellikler bakımından başvuru sahibinin fırını şartname koşullarını sağlamaktadır.

Diğer yandan fırın içi sıcaklığı ve pişirilen yemeğin sıcaklığı prob denilen ve içinden sıcaklık ölçme sensörlerinin geçtiği parça/eleman ile ölçülmektedir. Yapılan araştırmada başvuru sahibinin Fagor markalı bu modelinin; fırın içi sıcaklığını 1 sensör yardımı ile, pişirilen yemeğin sıcaklığını ise et probu diye isimlendirilen elemanla ölçtüğü belirlenmiştir. İdari Şartnamenin 7.5.a maddesinde ifade edilen “fırın sıcaklığının probu en az 6 farklı noktada kontrol edilebilir olmalı” ibaresi ile toplam sıcaklık ölçüm noktasının 6 olması kastediliyorsa başvuru sahibinin fırını bu koşulları sağlamamaktadır. Teknik dokümantasyonunun ayrıntılı olarak sunulmamış olması sebebiyle, talep edilen prob içindeki sıcaklık ölçüm sensörü sayısının başvuru sahibince itilaf konusu fırında arttırılıp arttılmadığı belli değildir” denilmiştir.

Anılan isteklinin İdari Şartname’nin 7.5.2.a maddesinde isteklinin kendi malı olması istenilen 1 adet fırına ilişkin olarak belirlenen “ fırın sıcaklığının probu en az 6 farklı noktada kontrol edilebilir olmalı” teknik kriterini sağlamadığı görüldüğünden teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, ihalede geçerli teklif bulunmadığı anlaşıldığından ihalenin iptali gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, geçerli teklif bulunmadığı gerekçesine dayanılarak “** İhalenin iptaline”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kandıra İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Kandıra Merkez İlçe ve Köylerinde Taşıma Kapsamında Eğitim Gören 2517 Adet İlkokul ve Ortaokul Öğrencilerine Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen birim öğün fiyatı 2,5462 TL esas alınarak toplam 1.153.625,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 7 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ Amortisman defterinden fırının İdari Şartnamenin 7.5.2.a maddesini karşıladığına ilişkin bilgi olmadığı ve 19 benmariye ilişkin belge olmadığı” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin de “ Benmari sayısı eksik olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında geriye kalan üç teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Cihan Yem. Ltd. Şti.-Aytaş Yemek Ltd. Şti.-Manavoğlu Yem. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

961.354,36

Ak Ay Ltd. Şti.- Kupa Yemek Ltd. Şti. İş Ortaklığı

961.357,08

Mavi Köşe Metin Kulaç /Sertan Kulaç İş Ortaklığı

961.393,32

Şeklinde verildiği,

21.08.2013 tarihli komisyon kararı ile 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca geçerli teklifler nezdinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalenin her kısmında da verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi