KİK Kararı: 2013/UH.I-4141

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/071
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 06.11.2013
Karar No : 2013/UH.I-4141
BAŞVURU SAHİBİ:
Eser Mazı, TİCARET MERKEZİ 1 BLOK BAYIR NO:5 MUĞLA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yatağan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Yatağan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü/ Akyol Mah.Yusuf Koç Caddesi-No:1/A Yatağan-Muğla 48500 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/91040 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Eğ.Öğ.Yılı Yatağan İlçesi’Ne Bağlı 10(On) Taş. Merk.İlkokul/Ortaokula Taşımalı Eğitim Kapsamında Öğrenimine Devam Eden Toplam 1079 İlkokul/Ortokul Öğrencisine 180(Yüz Seksen İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alım İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yatağan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 05.08.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Yatağan İlçesi’ne Bağlı 10 (On) Taş. Merk. İlkokul/Ortaokula Taşımalı Eğitim Kapsamında Öğrenimine Devam Eden Toplam 1079 İlkokul/Ortaokul Öğrencisine 180 (Yüz Seksen) İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Eser Mazı’nın 11.09.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2013 tarih ve 29810 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3396 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede yaklaşık maliyetin 493.318,80 TL olduğu, idarece 05.08.2013 tarihli yazılarla kârsız yaklaşık maliyet altında kalan firmalardan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bunun üzerine idareye başvurularak aşırı düşük sorgulaması ile ilgili bileşenler ve maliyet unsurlarında eksiklikler tespit edilerek bunların düzeltilmesi ve ek süre talep edildiği, idarece tekrar gönderilen sorgu yazısı ile düzeltme yapıldığı, kesinleşen ihale kararının 03.09.2013 tarihinde tebliğ alındığı, ihale üzerinde kalan isteklinin %43,5 gibi bir kırım ile 343.769,40 TL teklif ettiği ve ihaleyi aldığı, 4982 sayılı Kanun gereği isteklinin maliyet tablosunun talep edildiği ve ilgili tabloda yer alan 125 gram ekmek maliyetinin 0,15 TL olamayacağı, ülke sınırları içinde bu fiyatın mümkün olmadığı, ticari hayatın olağan akışına aykırı olan bu fiyat teklifine ilişkin belgelendirmeninKamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.18'inci maddesi gereği meslek mensubundan istenilerek incelenmesi gerektiği, motorin fiyatının maliyet tablosunda 4,27 TL / lt olarak gösterildiği ancak ilan tarihi ve ihale tarihi arasındaki EPDK bültenlerinde bu fiyata rastlanılmadığı,

İşçilik maliyet hesaplanmasında sigorta risk prim oranının %1 hesaplanması gerekirken isteklinin %2 üzerinden hesapladığı, İdari Şartname'nin 25.1'inci maddesindeki sigorta, vergi, resim, harçlar ve tüm muhtelif giderlerin yükleniciye ait olduğu açıkça belirtilmesine karşın damga vergisi, sözleşme karar pulu gider kalemlerinin istekli tarafından hesaplanmadığı, teklifin 343.769,40 TL olduğu dikkate alınırsa toplamda 5.214,98 TL tutarında damga vergisi, sözleşme karar pulu maliyetinin gösterilmediği, isteklinin açıklamasında demirbaş tamir, bakım giderleri için giderler öngörüldüğü ancak herhangi bir proforma fatura veya belge sunulmadığı, belirtilen sebeplerden ihale üzerinde bırakılanın açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4'üncü maddesine uygun olmadığı ve söz konusu ihale kararının iptali veya düzeltilmesinin gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde işin adının “ 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Yatağan İlçesi’ne bağlı 10(On) Taş. Merk. İlkokul / Ortaokula Taşımalı Eğitim Kapsamında öğrenimine devam eden toplam 1079 İlkokul/Ortaokul öğrencisine 180 (Yüz seksen) iş günü sıcak öğle yemeği verilmesi hizmet alım işi” olarak belirlendiği, ihaleye 11 isteklinin teklif verdiği, kârsız yaklaşık maliyetin (493.318,80 / 1,20) = 411.099,00 TL olarak belirlenerek, bu tutarın altında fiyat teklif eden 9 istekliden 05.08.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibi Eser Mazı tarafından yapılan 16.08.2013 tarihli şikâyet başvurusu üzerine idarece örnek haftalık menü ve ayrıntılı bileşenlerin yer aldığı 19.08.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının 23.08.2013 tarihi mesai bitimine kadar yeniden sunulmasının istenildiği görülmektedir.

Sorgulamaya tabi tutulan isteklilerden Eser Mazı-BMS Yemek, Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. İşleri Nakl. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti ve Doğan SRT Sos. Hiz. Tem. Gıda Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarını öngörülen sürede idareye sundukları, sorgulama yapılan diğer 6 isteklinin süresinde açıklama sunmadıkları, ihale komisyonunun 29.08.2013 tarihli kararıyla ihalenin Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. İşleri Nakl. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, ulaşım, vergi, sigorta, resim, harçlar ve tüm muhtelif giderlerin yükleniciye ait olduğu düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yemeğin Pişirilmesi ve Dağıtımı” başlıklı 2’nci maddesinde,

“…

c) Yemeklerde dolma verilmesi halinde en az 2(iki) dolma verilecektir.

…

l) Öğrencilere, okulların açık olduğu, yemek verilebilecek günlerde verilen bir öğün yemekte en az 850 kalori bulunacaktır. Verilen yemekler aşağıdaki (a), (b) ve (c) maddelerindeki şartları taşıması şartı ile üç çeşit olacaktır. Yemeklerin Hazırlanmasında;

a) Mevsim şartlarına uygun olarak, her gün bir ana yemek verilecektir. Yemeğin türüne göre, yemeğin içerisinde kemiksiz et, kemiksiz tavuk eti, kemikli tavuk eti, sığır kıyması bulunacaktır. Öğrencilere ana yemek olarak et yemeği verildiği durumlarda, öğrenci başına 80 Gr. kemiksiz et, 200 Gr. kemikli tavuk eti düşecek şekilde yemekler hazırlanacaktır.

b) Her gün ikinci yemek olarak, çorba, pilav, makarna, börek v.b. gibi yemekler verilecektir.

c) Üçüncü yemek olarak da yoğurt, mevsim salata, turşu, cacık, tatlı, meyve v.b. gibi yemekler verilecektir.

d) Köfte verilmesi halinde, öğrenci başına 100 Gr. köfte, (en az 3 büyük köfte veya 6 küçük köfte) yanında yeteri kadar patates verilecektir.” şeklinde düzenlemelerin bulunduğu, ancak herhangi bir örnek menü veya yemeklerdeki malzemelerin ve bu malzemelerin miktarlarının (gramajların) belirtildiği herhangi bir listeye yer verilmediği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından 16.08.2013 tarihli dilekçe ile, Teknik Şartname’de herhangi bir örnek menü ve gramaj listesi bulunmadığı ve idarece gönderilen 05.08.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında herhangi bir bileşene yer verilmediği görüldüğünden bileşenlerin belirlenerek tekrar sorgulama yapılmasına ilişkin şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve bu başvuru üzerine idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yazılarına haftalık örnek menü ve “ yol giderleri, taşıt akaryakıt giderleri, mutfak yemekhane kiralama giderleri, kullanılacak malzeme, benmari, tüp giderleri ” gibi kalemler eklenerek isteklilerden 23.08.2013 tarihi mesai bitimine kadar yeniden açıklama istenildiği anlaşılmıştır. Bununla birlikte, Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “ ana yemek, çorba, pilav, makarna ” gibi yemeklere ilişkin belli kriterler bulunmasının yeterli olmadığı, yemeklerin yapımında kullanılacak malzemelere ve bu malzemelerin miktarlarına yer verilmediğinin görüldüğü, söz konusu eksikliğin, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif ve eşit muamele ilkesine uygun bir şekilde değerlendirilmesini olanaksız hale getireceği anlaşıldığından ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde; ihalelere ilişkin olarak aday, istekli ve istekli olabilecekler tarafından öncelikle idareye şikâyette bulunulacağı, bu şikâyetlerin, sözleşme imzalanmamışsa ve şikâyete yol açan durumların farkına vardığı veya farkına varmış olması gerektiği tarihi izleyen on gün içinde yapılmışsa dikkate alınacağı,

Aynı Kanun’un 56’ncı maddesinde; 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede Kuruma sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, hüküm altına alınmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 55 ve 56’ncı maddeleri gereğince sözleşme imzalandıktan sonra ihale süreciyle ilgili olarak ihaleyi yapan idareye ve sonrasında Kamu İhale Kurumuna şikâyet ve itirazen şikâyet yoluna başvurulması mümkün olmayıp, Kanun’un 41’inci maddesinde kesinleşen ihale kararından sonra sözleşme imzalanması da belli bir süreye bağlanmıştır. Böylece, ihale işlemleriyle ilgili olarak yapılabilecek şikâyetler için tanınan süre içinde sözleşme imzalanması engellenerek, sözleşme imzalanmadan önce ilgililere ihale işlemleriyle ilgili olarak tanınan şikâyet hakkı güvenceye alınmıştır.

Diğer taraftan, yapılan inceleme sonucunda, kesinleşen ihale kararının başvuru sahibi Eser Mazı’ya 03.09.2013 tarihinde tebliğ edildiği, bu isteklinin 11.09.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve idarece bu başvurunun 12.09.2013 tarihinde alınan karar ile reddedildiği görülmüş olup, idare tarafından başvuru hakkında alınan kararın şikâyetçiye bildirilmesinden sonra on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamayacağı anlaşılmasına karşın ihale üzerinde bırakılan istekli ile 13.09.2013 tarihinde sözleşme imzalanmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 41, 42 ve 55’inci maddelerine aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihalede yaklaşık maliyetin 493.318,80 TL olduğu, idarece 05.08.2013 tarihli yazılarla karsız yaklaşık maliyet altında kalan firmalardan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bunun üzerine idareye başvurularak aşırı düşük sorgulaması ile ilgili bileşenler ve maliyet unsurlarında eksiklikler tespit edilerek bunların düzeltilmesi ve ek süre talep edildiği, idarece tekrar gönderilen sorgu yazısı ile düzeltme yapıldığı, kesinleşen ihale kararının 03.09.2013 tarihinde tebliğ alındığı, ihale üzerinde kalan isteklinin %43,5 gibi bir kırım ile 343.769,40 TL teklif ettiği ve ihaleyi aldığı, 4982 sayılı Kanun gereği isteklinin maliyet tablosunun talep edildiği ve ilgili tabloda yer alan 125 gram ekmek maliyetinin 0,15 TL olamayacağı, ülke sınırları içinde bu fiyatın mümkün olmadığı, ticari hayatın olağan akışına aykırı olan bu fiyat teklifine ilişkin belgelendirmeninKamu İhale Genel Tebliği 79.4.2.18'inci maddesi gereği meslek mensubundan istenilerek incelenmesi gerektiği, motorin fiyatının maliyet tablosunda 4,27 TL / lt olarak gösterildiği ancak ilan tarihi ve ihale tarihi arasındaki EPDK bültenlerinde bu fiyata rastlanılmadığı, işçilik maliyet hesaplanmasında sigorta risk prim oranının %1 hesaplanması gerekirken isteklinin %2 üzerinden hesapladığı, İdari Şartname'nin 25.1'inci maddesindeki sigorta, vergi, resim, harçlar ve tüm muhtelif giderlerin yükleniciye ait olduğu açıkça belirtilmesine karşın damga vergisi, sözleşme karar pulu gider kalemlerinin istekli tarafından hesaplanmadığı, teklifin 343.769,40 TL olduğu dikkate alınırsa toplamda 5.214,98 TL tutarında damga vergisi, sözleşme karar pulu maliyetinin gösterilmediği, isteklinin açıklamasında demirbaş tamir, bakım giderleri için giderler öngörüldüğü ancak herhangi bir proforma fatura veya belge sunulmadığı, belirtilen sebeplerden ihale üzerinde bırakılanın açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği 79.4'üncü maddesine uygun olmadığı ve söz konusu ihale kararının iptali veya düzeltilmesinin gerektiği, ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca alınan kararda, “ kesinleşen ihale kararının başvuru sahibi Eser Mazı’ya 03.09.2013 tarihinde tebliğ edildiği, bu isteklinin 11.09.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu ve idarece bu başvurunun 12.09.2013 tarihinde alınan karar ile reddedildiği görülmüş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli ile 13.09.2013 tarihinde sözleşme imzalanmasının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 41 ve 42’nci maddelerine aykırı olduğu, diğer yandan, teknik şartname’nin 2’nci maddesinde “ana yemek, çorba, pilav, makarna” gibi yemeklere ilişkin belli kriterler bulunmasının yeterli olmadığı, yemeklerin yapımında kullanılacak malzemelere ve bu malzemelerin miktarlarına yer verilmediğinin görüldüğü, söz konusu eksikliğin, idarece aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif ve eşit muamele ilkesine uygun bir şekilde değerlendirilmesini olanaksız hale getireceği ” şeklinde yer alan gerekçeye dayanılarak “** İhalenin iptaline”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yatağan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-tarafından gerçekleştirilen “ 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Yatağan İlçesi’ne Bağlı 10 (On) Taş. Merk.İlkokul/Ortaokula Taşımalı Eğitim Kapsamında Öğrenimine Devam Eden Toplam 1079 İlkokul/Ortaokul Öğrencisine 180 (Yüz Seksen İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin MEB öğün fiyatları ve 1079 öğrenci için 180 gün esas alınarak toplam 493.318,80 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (13) adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 11 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, onbir teklifinde geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Ltd. Şti.

343.769,40

Yeniçeri Sos Hiz. Yemek Ltd. Şti.

369.018,00

Likya Grup Temizlik İns. Kyn. Gıda Ltd. Şti.

376.786,80

Doğan SRT Sos. Hiz. Tem. Gıda Ltd. Şti.

384.555,60

Eşsiz Temizlik Hazır Yemek Gıda Ltd. Şti.

409.804,20

Taner Demirtaş Yemek Fabrikası

400.093,20

Tortamışlar Nak. Gıda Ltd. Şti.

403.977,60

Hüseyin Görgülü

409.804,20

Eser MAZI– BMS Yemek

411.098,99

Moderatör Akaryakıt Gıda Ltd. Şti.

412.118,12

İdil Grup Yemek Ltd. Şti.

493.318,80

Şeklinde verildiği,

İdarece, karsız yaklaşık maliyetin (493.318,80 / 1,20) = 411.099,00 TL olarak belirlenerek, bu tutarın altında fiyat teklif eden 9 istekliden 05.08.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, başvuru sahibi Eser Mazı- BMS Yemek tarafından yapılan 16.08.2013 tarihli şikayet başvurusu üzerine idarece örnek haftalık menü ve ayrıntılı bileşenlerin yer aldığı 19.08.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının 23.08.2013 tarihi mesai bitimine kadar yeniden sunulmasının istenildiği, sorgulamaya tabi tutulan isteklilerden Eser Mazı-BMS Yemek, Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. İşleri Nakl. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Doğan SRT Sos. Hiz. Tem. Gıda Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarını öngörülen sürede idareye sundukları, sorgulama yapılan diğer 6 isteklinin süresinde açıklama sunmadıkları, ihale komisyonunun 29.08.2013 tarihli kararıyla ihalenin Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hayv. Tem. İşleri Nakl. Elek. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalenin her iki kısmında da verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin biri hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, başvuru sahibinin iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İhalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi