KİK Kararı: 2013/UH.I-4132

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/071
Gündem No : 6
Karar Tarihi : 06.11.2013
Karar No : 2013/UH.I-4132
BAŞVURU SAHİBİ:
Tuğra Yemekçilik Gıda Temizlik İnş. Tic. Ve San. Ltd. Şti., GÜLTEPE MAH. KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN CD. NO : 107 ADANA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Yavuz Sultan Selim Mah. Saimbeyli Cad. ADANA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/108616 İhale Kayıt Numaralı "Taşıma Merkezi Okullarında Ki Taşınan 1749 Öğrenci İçin; Yüklenici Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı Ve Servis Hizmetleridir." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 29.08.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşıma Merkezi Okullarında Taşınan 1749 Öğrenci için Yüklenici Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleridir.” ihalesine ilişkin olarak Tuğra Yemekçilik Gıda Temizlik İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 19.09.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.10.2013 tarih ve 31160 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.10.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3552 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İkinci avantajlı teklif sahibi isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik giderlerinin maliyete tam ve doğru olarak yansıtılmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortaları Prim Tarifesi Sınıf 4941'de Karayolları ile yük taşımacılığı işinde çalışan personellerin risk prim oranı %2,5 olarak belirlendiğinden bu hususu dahil edip etmediğinin incelenmesinin gerektiği, anılan isteklinin 2014 birinci dönemi için belirlenen asgari ücret farkını da dikkate alması gerektiğinden hareketle 2014 yılı birinci dönem ücret tarifesini bilerek açıklama yapmış olmasının gerekeceği, kısaca adı geçen isteklinin asgari işçilik giderine ait açıklamasının detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu proforma faturaların Tebliğde belirtilen beyan, imza ve kaşeleri taşımadığı,

5. Bazı gider kalemlerine ilişkin hesaplamaların Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesi hükümleri gereği tevsik edici belgeler ile hesaplara dahil edilmesi gerektiğinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin bahse konu hesaplamaları hangi temeller doğrultusunda yaptığının detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

6. İhale üzerinde bırakılan isteklinin giyim giderini maliyet hesaplarına dahil etmediğinin düşünüldüğü,

7. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu sebze ve meyve faturalarının ya da tevsik edici belgelerin 2’nci kalite ürünlerin fiyatları olduğunun düşünüldüğü ve sebze ve meyvelerin 1’inci kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği,

8. İhale konusu hizmetin ifası sırasında ihtiyaç duyulacak temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık elbiselerine verilen proforma faturaların, hayatın olağan akışına uygun fiyatları sağlamadığının taraflarınca düşünüldüğü, yapılan açıklamalarda her ne kadar proforma faturalar Tebliğe uygun verilmiş olsa da ihaleyi yapan idarece yapılan piyasa araştırması sonucu belirlenen birim fiyatların piyasa fiyatlarının çok altında olduğunun görüleceği, idarelerce gerektiğinde tüm istekliler yönünden bu konuda piyasa araştırması yapılarak karar verilmesi gerektiği, bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17’nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ihaleye teklif veren isteklilerin yürütmekte oldukları işler için almış oldukları mal ve hizmetlere ilişkin faturalardaki fiyatlar ile proforma faturalardaki fiyatların birbiriyle uyumsuz olduğu, sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yanıltıcı belge sunulmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı ve açıklama kapsamında sunulan belgelerin teyidinin alınması gerektiği,

9. İhale üzerinde bırakılan isteklinin araç yakıtına ilişkin yapılan hesapta, aracın tüketim verilerini tevsik etmek için belge sunup sunmadığının, dağıtım noktalarının pişirme merkezine olan mesafelerin hesaplanıp hesaplanmadığının, hesaplandı ise mesafe hesabının hangi temel doğrultusunda hesaplandığının kontrol edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adının “ Taşıma Merkezi Okullarında ki taşınan 1749 öğrenci için; Yüklenici Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı ” olarak ifade edildiği görülmüştür.

İhale dosyası kapsamında yapılan incelemede, 12.09.2013 tarihinde alınan ihale komisyonu kararında ihaleye 7 isteklinin katıldığı, dört isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bir isteklinin cevap vermemesinden, iki isteklinin ise verdiği açıklamaların uygun görülmemesinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin en avantajlı teklifi sunan Buğra Han Müt. Yemek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde ,

“ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dâhil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü ,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde,

“78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. …” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in, “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalede yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı’nın öğrenci başına KDV hariç yemek bedeli olarak belirlediği 2,54 TL birim fiyat esas alınarak toplam 777.430,50 TL olarak belirlendiği, ancak yaklaşık maliyet hesap cetveli içerisinde yüklenici kârının tutarının ve oranının belirtilmediği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamaları uyarınca, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle bu bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi gerektiği açıklamalarına yer verildiği, diğer taraftan istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinin son fıkrasında yer alan hüküm gereğince, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği ve kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının uygun olmayacağı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesinden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

İdarece hazırlanan yaklaşık maliyet tablosunda ihale konusu iş için öngörülen kâr oranı belli olmadığından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi uyarınca en fazla %20 oranında kâr öngörülebileceği, % 20 kâr oranı düşülmüş yaklaşık maliyet tutarının 647.858,75 TL olduğu ve ihaleye teklif veren isteklilerden ikinci avantajlı teklif sahibi olan İpek Yemek. Tar. Gıda, Tem. Hay. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu anlaşıldığından, söz konusu istekliye ait teklifin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği belirlenmesine karşın, idarece anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmeksizin ihalenin sonuçlandırılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin “G- Çalışan İşçi Sayısı, Nitelikleri ve Diğer Hususları” başlıklı bölümünde “ a-) İl Milli Eğitim Müdürlüğü, kapasitelerine ve hizmet özelliklerine göre çalışacak personel sayısını belirleme hakkına sahip olup aşağıda belirtilen sayılar öngörülmüştür. İdari konumdaki kişiler bunların dışındadır.

Gıda Mühendisi 1 (Diplomalı)

Aşçı 1 (Diplomalı, Bonservisli)

Aşçı Yardımcısı 1 (Diplomalı, Bonservisli)

Bulaşıkçı, tabakçı yeterince

Gıda Mühendisi deneyim süresi en az 2(İki) yıl olmalıdır. İstekli, personelin niteliğini ve deneyim süresini gösteren belgeler sözleşmenin imzalamasının ardından işe başlamadan önce yüklenici tarafından idareye sunar.

Ustalık belgesine sahip en az bir Aşçı çalıştırılması gerekmektedir. Aşçı adına düzenlenmiş Ustalık belgesini idareye ibraz etmek zorundadır.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin ihale konusu işte çalışacak işçilere yönelik olarak yukarıda yer verilen düzenleme doğrultusunda işçilik gideri ile ilgili olarak aşırı düşük teklif sorgulamasına verdiği cevabın incelenmesinde, işçilik ücretine ilişkin genel gider tablosu yaptığı ve bu tablonun işçilik maliyet toplamında 166.673,62 TL’nin belirtildiği, bu maliyet giderinin hesaplanmasında işçilik, yemek, sözleşme gideri vb. girdilere yer verildiği ve hesaplanan söz konusu işçilik giderinin yine açıklamalar arasında bulunan firma maliyet tablosunda ve yemekte öğün başına kullanılacak malzeme maliyetinde aynen kullanıldığı, diğer taraftan 16.09.2013-13.06.2014 tarihleri arasında gerçekleşecek söz konusu ihale için KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplamada başvuru sahibince öngörülen 12 kişilik işçilik maliyetinin 124.882,472 TL olduğu tespit edilmiş olup, personel çalıştırmaya dayalı olmayan söz konusu ihalede 3 (üç) adet zorunlu personel sayısının belirlendiği ve diğer çalıştırılacak personel sayısının ise yeterince denilmek suretiyle net bir şekilde düzenlenmediği dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin işçilik giderinin olması gereken işçilik giderinin üzerinde olacak şekilde 166.673,62 TL olarak hesaplara yansıtıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

3. Başvuru sahibinin 3,5,6,7 ve 9’uncu iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde başvuru konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında sayılmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak yeniden inceleme yapılmasına yönelik talepler ve “ bahse konu hesaplamaları hangi temeller doğrultusunda yaptığının detaylı olarak incelenmesi gerektiği, belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesinin gerektiği ” şeklinde, somut iddialara dayanmayan, kanaate dayalı soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiği, idarece tesis edilen işlemlerin hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğunun belirtilmediği, bu nedenle başvuru sahibinin söz konusu 3, 5, 6, 7 ve 9’uncu iddialarının yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygun olmadığı anlaşıldığından, bu iddialar bakımından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.13. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamaları doğrultusunda aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında altı adet proforma fatura sunduğu ve sunulan proforma faturaların üzerinde Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesi uyarınca satışlar üzerinden açıklama yapıldığında olması gerekli “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu ve meslek mensubunca imzalanmak ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği anlaşılmış olup, bu itibarla başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibince hangi proforma faturadaki hangi fiyatın uyumsuz olduğu hususunda net bir iddiaya yer verilmediği, diğer taraftan yukarıda yer verilen Tebliğ’in 79.4.2.15’inci maddesi uyarınca idarelere gerekli görülmesi durumunda proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilme yetkisi verildiği, ihale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından yapılan açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda, sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklifi reddederek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeleri mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderebileceği ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapabileceği, ayrıca yine ihale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda da proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderebileceği açıkça belirlenmiş olduğundan ve ayrıca başvuru sahibinin iddiasında yer alan alınan mal ve hizmetlere ilişkin faturalardaki fiyatlar ile proforma faturalardaki fiyatların birbiriyle uyumsuz olduğu hususunda ise idarece mal ve hizmetlere ilişkin faturaların isteneceği yönünde Tebliğde bir düzenleme olmadığından, idarece gerekli görülmemesi sebebiyle maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenmeyip, proforma faturalar üzerinden yapılan değerlendirmeler sonucunda anılan Tebliğ maddesi uyarınca teklifin reddedilmeyerek ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İpek Yem. Tar. Gıda Tem. Hay. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin, örnek menü oluşturularak teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin de belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ İkinci avantajlı teklif sahibi isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği ,” şeklinde belirtilen birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, İpek Yem., Tar., Gı.,Tem., San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklifin, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin de belirtilmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin birinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Sarıçam İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşıma Merkezi Okullarındaki Taşınan 1749 Öğrenci için Yüklenici Firma Mutfağında Yemek Pişirme Yoluyla Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 777.430,50 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (8) adet ihale dokümanı satın alındığı, 29.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, yedi teklifinde geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

ÖZDEMİR PARK RESTORAN YEMEKÇİLİK GIDA TEMİZLİK TEKSTİL TURİZM İNŞAAT NAKLİYE AKARYAKIT SANAYİ VE TİCARET LTD.ŞTİ.

575.421,00

TEMPO ENERJİ ÜRETİM İNŞAAT GIDA TARIM TAŞIMACILIK TEKSTİL YEMEK HİZMETLERİ TURİZM TEMİZLİK KAYNAK İŞLERİ AKARYAKIT ÜRÜNLERİ İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

599.957,00

ADA-NUR YEMEKÇİLİK GIDA TARIM TEMİZLİK TURİZM TEKSTİL İNŞAAT OTOMOTİV NAKLİYE DAYANIKLI TÜKETİM MALZEMELERİ PETROL VE PETROL ÜRÜNLERİ ELEKTRONİK REKLAM KIRTASİYE TIBBİ MALZEME SANAYİ VE TİCARET LİMİTE

609.089,25

BUĞRA HAN MÜTEAHHİTL İK İNŞ.YEMEK.TEM.TUR. GI.TEKS.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ.

621.332,25

İPEK YEMEKÇİLİK, TARIM, GIDA,TEMİZLİK, HAYVANCILIK, NAKLİYE, OLUKLU MUKAVVA, KUTU VE KAĞIT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

642.757,50

TUĞRA YEMEKÇİLİK GID TEMİZLİK İNŞ.TİC VE SAN.LTD.ŞTİ.

648.879,00

USLU YEMEKÇİLİK TEMİZLİK NAKLİYAT İNŞAAT VE OTOMASYON HİZMETLERİ SANAYİ VE TİCARET LTD. ŞTİ.

650.409,37

Şeklinde verildiği,

İdarece, dört isteklinin teklifine aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, bir isteklinin cevap vermemesinden, iki isteklinin ise verdiği açıklamaların uygun görülmemesinden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve ihalenin en avantajlı teklifi sunan Buğra Han Müt. Yemek. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalenin her iki kısmında da verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihalede aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle,“ 3) İhale üzerinde bırakılan isteklinin İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortaları Prim Tarifesi Sınıf 4941'de Karayolları ile yük taşımacılığı işinde çalışan personellerin risk prim oranı %2,5 olarak belirlendiğinden bu hususu dahil edip etmediğinin incelenmesinin gerektiği, anılan isteklinin 2014 birinci dönemi için belirlenen asgari ücret farkını da dikkate alması gerektiğinden hareketle 2014 yılı birinci dönem ücret tarifesini bilerek açıklama yapmış olmasının gerekeceği, kısaca adı geçen isteklinin asgari işçilik giderine ait açıklamasının detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

7) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu sebze ve meyve faturalarının ya da tevsik edici belgelerin 2’nci kalite ürünlerin fiyatları olduğunun düşünüldüğü ve sebze ve meyvelerin 1’nci kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği,

9) İhale üzerinde bırakılan isteklinin araç yakıtına ilişkin yapılan hesapta, aracın tüketim verilerini tevsik etmek için belge sunup sunmadığının, dağıtım noktalarının pişirme merkezine olan mesafelerin hesaplanıp hesaplanmadığının, hesaplandı ise mesafe hesabının hangi temel doğrultusunda hesaplandığının kontrol edilmesi gerektiği” şeklinde belirttiği üçüncü, yedinci ve dokuzuncu iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak yeniden inceleme yapılmasına yönelik talepler ve “bahse konu hesaplamaları hangi temeller doğrultusunda yaptığının detaylı olarak incelenmesi gerektiği, belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesinin gerektiği” şeklinde, somut iddialara dayanmayan, kanaate dayalı soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiği, idarece tesis edilen işlemlerin hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğunun belirtilmediği gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, şekil yönünden “ başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun “ Temel İlkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde, idarelerin anılan Kanun kapsamında yapılacak olan ihalelerde gizliliği sağlanmakla sorumlu olduğu belirtilmiş, Kanunun 61 inci maddesinde de, bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanların ihale süreci ile bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve mali yönlerine ilişkin gizli kalması gereken bilgi ve belgeler ile işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 inci ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı kurala bağlanarak ihalelerde gizliliğin sağlanması amacıyla temel hukuki düzenlemeler öngörülmüştür.

Bu itibarla, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, idarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan incelemenin sonucunu bildiren ve ekinde diğer isteklilerintekliflerinin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerinin de yer aldığı 4734 sayılı Kanunun 41 inci madde hükmünde tanımlanan kesinleşen ihale kararının bildirilmesi ile isteklilerin diğer isteklilerin tekliflerinin geçerli olup olmadıkları veya hangi gerekçelerle tekliflerin uygun görülmedikleri hususlarında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olacağından, itirazen şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul, Kanunda zorunlu bir başvuru yolu olarak öngörülen itirazen şikayet başvurusu işlevinin yerine getirilmemesine ve kişilerin hak arama hürriyetinin kullanılmasının zorlaştırılmasına sebebiyet vereceğinden anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif veren isteklilerin teklifleri ekinde sundukları belgeler ile bu belgeler üzerindeki bilgilerin ve aşırı düşük açıklaması sunan isteklilerce sunulan belge ve belgeler üzerindeki bilgilerin içeriği ayrıntılı olarak bilinemeyeceğinden)itirazen şikâyet başvurusunda belirtilenüçüncü, yedinci ve dokuzuncu iddiaları hakkındaesasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibininitirazen şikayet dilekçesindeki diğer iddiaları hakkında Kurulca verilen karar gerekçesine katılmakla birlikte, itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği üçüncü, yedinci ve dokuzuncu iddialarının, yukarıda yer verilen mevzuatın öngördüğü şekil şartlarını taşıdığı değerlendirildiğinden, belirtilen iddiaların somut olarak ele alınarak esastan incelenmesi gerektiği, yönündeki düşüncemle,bu iddialara yönelik Kurulca alınan şekil yönünden “başvurunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi