KİK Kararı: 2013/UH.I-3981 (11 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/066
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 11.10.2013
Karar No : 2013/UH.I-3981
BAŞVURU SAHİBİ:
Çelikbay Otomotiv Gıda Tarım Nakliyat Orman Ürünleri İnşaat Giyim Tekstil Elektrik İletişim Petrol Temizlik Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, AYDINLIK MAH. 1009. CAD. NO:71 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ceylanpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Ulucami Mahallesi 1002. Cadde No : 58 63570 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/96512 İhale Kayıt Numaralı "Ceylanpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul- Ortaokul Öğrenci Taşıma İşi İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ceylanpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 19.08.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ceylanpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı İlkokul- Ortaokul Öğrenci Taşıma İşi” ihalesine ilişkin olarak Çelikbay Oto. Gıda Tar. Nak. Orm. Ürün. İnş. Giyim Teks. Elekt. İlet. Pet. Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.09.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.09.2013 tarih ve 29784 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3397 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın başvuru konusu ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Yaklaşık maliyetin kar oranı belirlenmeksizin ve güncellemeler yapılmaksızın hazırlanmasının mevzuata aykırı olduğu,

3. Asil olarak görevlendirilen komisyon üyelerinin yerine kimlerin yedek üye olarak seçildiğinin belli olmadığı,

4. Bazı isteklilere ait birim fiyat teklif cetvellerinin bazı sayfalarının imzalı ve kaşeli olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İşe ait sözleşme tasarısında işin tanımının “Ceylanpınar İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İkokul -Ortaokul Hizmet Alım İşi İhalesi ” olarak belirtildiği görülmüştür.

İdari şartnamenin “Kısmi teklif verilmesi” ” başlıklı 20 inci maddesinde söz konusu ihalede kısmi teklif verilebileceği, anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyata dahil edileceği ve söz konusu kalemlerde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması dahilinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içereceği yönünde bir düzenleme yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüyer almaktadır.

1. 3. Kısım Yeşiltepe Güzergâhı açısından yapılan inceleme;

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 2013-2014 eğitim öğretim yılının taşımalı ilköğretim ihalesi için 10 km’ye kadar güzergahların esas alınması suretiyle bahse konu kısım için yaklaşık maliyetin 106.853,12 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 19.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli ECK Tem. Taş. İnş. Pet. Yem. San ve Tic. Ltd. Şti.nin 90.992,00 TL teklif ettiği görülmüştür.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 89.044,27 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının 90.992,00 TL olduğu dolayısıyla anılan isteklinin karsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. 4. Kısım Saraççeşme Güzergâhı açısından yapılan inceleme;

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 2013-2014 eğitim öğretim yılının taşımalı ilköğretim ihalesi için 10 km’ye kadar güzergahların esas alınması suretiyle bahse konu kısım için yaklaşık maliyetin 78.962,40 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 19.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli ECK Tem. Taş. İnş. Pet. Yem. San ve Tic. Ltd. Şti.nin 58.028,00 TL teklif ettiği görülmüştür.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 65.802,00 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibinin ve diğer geçerli teklif sahipleri Musa Bayram ile Algün Taş. İnş. Tar. Pet. Tem. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatları sırasıyla 58.028,00 TL, 61.600,00 TL, 63.360,00 TL ve 65.120,00 TL olup, bu haliyle kârsız yaklaşık maliyetin altındadır. Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda, ilgili kısımda, ihale üzerinde bırakılan istekli ECK Tem. Taş. İnş. Pet. Yem. San ve Tic. Ltd. Şti., aynı zamanda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibi Çelikbay Oto. Gıda Tar. Nak. Orm. Ürün. İnş. Giyim Teks. Elekt. İlet. Pet. Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve diğer geçerli teklif sahipleri Musa Bayram ile Algün Taş. İnş. Tar. Pet. Tem. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

1. 5. Kısım Yukarı Taşyalak Güzergâhı açısından yapılan inceleme;

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 2013-2014 eğitim öğretim yılının taşımalı ilköğretim ihalesi için 10 km’ye kadar güzergâhların esas alınması suretiyle bahse konu kısım için yaklaşık maliyetin 172.052,32 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 19.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 7 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Sinan Demir’in 138.776,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan Algün Taş. İnş. Tar. Pet. Tem. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 146.960,00 TL, başvuru sahibi Çelikbay Oto. Gıda Tar. Nak. Orm. Ürün. İnş. Giyim Teks. Elekt. İlet. Pet. Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise 154.704,00 TL teklif ettiği görülmüştür.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 143.376,93 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı 138.776,00 TL olup, bu haliyle kârsız yaklaşık maliyetin altındadır. Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve düzenlemelerine uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklinin ilgili kısımda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

1. 7. Kısım Ceylanköyü Güzergâhı açısından yapılan inceleme;

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 2013-2014 eğitim öğretim yılının taşımalı ilköğretim ihalesi için 10 km’ye kadar güzergahların esas alınması suretiyle bahse konu kısım için yaklaşık maliyetin 167.217,60 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 19.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Algün Taş. İnş. Tar. Pet. Tem. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 153.120,00 TL teklif ettiği görülmüştür.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 139.348,00 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının 153.120,00 TL olduğu dolayısıyla anılan isteklinin karsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

e) 9. Kısım TOKİ Güzergâhı açısından yapılan inceleme;

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 2013-2014 eğitim öğretim yılının taşımalı ilköğretim ihalesi için 10 km’ye kadar güzergâhların esas alınması suretiyle bahse konu kısım için yaklaşık maliyetin 267.516,48 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 19.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Çuksan Plas. İnş. Nak. Tar. Tem. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 174.240,00 TL teklif ettiği görülmüştür.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 222.930,40 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibinin teklif fiyatları sırasıyla 174.240,00 TL ve 221.584,00 TL olup, bu haliyle kârsız yaklaşık maliyetin altındadır. Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve düzenlemelerine uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu kapsamda, ilgili kısımda, ihale üzerinde bırakılan istekli Çuksan Plas. İnş. Nak. Tar. Tem. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile aynı zamanda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olan başvuru sahibi Çelikbay Oto. Gıda Tar. Nak. Orm. Ürün. İnş. Giyim Teks. Elekt. İlet. Pet. Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerine aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

1. 10. Kısım Şehit Eyüp Dağtekin Güzergâhı açısından yapılan inceleme;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Dolayısıyla, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde yer verilen “hak kaybı veya zarara uğrama” kavramının mevcudiyetine, şikâyetçinin başvuruya konu ihale özelinde bir hak kaybı veya zarara uğramış olması durumunda veya uğrama ihtimalinin bulunması durumunda, diğer bir ifadeyle şikâyet edilen hususlar bakımından başvuru sahibinin haklı görülmesi halinde ihalenin diğer aşamalarına ilişkin şikâyet ehliyeti bulunmaktadır.

Bu itibarla, söz konusu iddiada itirazen şikâyete konu edilen hususlar bakımından başvuru sahibinin incelenen ihalede hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı anlaşıldığından ve dolayısıyla şikâyet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle başvuru sahibi isteklinin söz konusu iddialara ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince bu iddiaya ilişkin başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

g) 11. Kısım Kepez Güzergâhı açısından yapılan inceleme;

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, 2013-2014 eğitim öğretim yılının taşımalı ilköğretim ihalesi için 10 km’ye kadar güzergâhların esas alınması suretiyle bahse konu kısım için yaklaşık maliyetin 138.594,72 TL olarak belirlenmesine karar verildiği, ihale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede, 19.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Algün Taş. İnş. Tar. Pet. Tem. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.nin 96.800,00 TL teklif ettiği görülmüştür.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet işlerinde kural olarak kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak eklenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olarak belirlendiği dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 115.495,60 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının 96.800,00 TL olup, bu haliyle kârsız yaklaşık maliyetin altındadır. Bu itibarla, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuat hüküm ve düzenlemelerine uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklinin ilgili kısımda aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

h) 1. Kısım Işıklar, 2. Kısım Muratlı, 6. Kısım Yalçınkaya ve 8. Kısım Karataş Güzergâhları açısından yapılan inceleme;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanunda idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle; aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması ve başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunması gerekmektedir. Somut durumda başvuru sahibi Çelikbay Oto. Gıda Tar. Nak. Orm. Ürün. İnş. Giyim Teks. Elekt. İlet. Pet. Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 1, 2, 6 ve 8’inci kısımlar için teklif sunmadığı görülmüştür. Bu nedenle “İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın başvuru konusu ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” yönündeki iddia incelense dahi, ihalenin, başvuru sahibi isteklinin üzerinde kalma ihtimali bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, başvuru sahibinin hukuken korunması gerekli bir hakkının bulunmadığı ve söz konusu iddiaya ilişkin olarak başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2, 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibinin 2, 3 ve 4’üncü sıradaki iddialarının idareye şikâyet aşamasında öne sürülmediği görülmüştür. Ayrıca şikayet üzerine idare tarafından alınan kararda da belirtilen hususların yer almadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “… Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler …” hükmü,

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinde “…(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu hükümler birlikte değerlediğinde; idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, idareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususların dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, anılan iddialar ile ilgili olarak başvuru sahibinin idareye bir şikâyet başvurusunun bulunmadığı görüldüğünden 4734 sayılı Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

Sonuç olarak, isteklinin ihalenin 1’inci, 2’nci, 6’ncı, 8’inci ve 10’uncu kısımlarına ilişkin olarak başvurusunun reddi, ihalenin 3’üncü ve 7’nci kısımlarına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddi, ayrıca, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen ve düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edilen işlemler bakımından ihalenin 4. Kısım Saraççeşme Güzergâhı, 5. Kısım Yukarı Taşyalak Güzergâhı, 9. Kısım TOKİ Güzergâhı ve 11. Kısım Kepez Güzergâhı kısımları için teklifleri aşırı düşük teklif kategorisinde olduğu belirtilen isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin 1’inci, 2’nci, 6’ncı, 8’inci ve 10’uncu kısımlarına ilişkin olarak başvurunun reddine,

2. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin 3’üncü ve 7’nci kısımlarına ilişkin olarak itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

3. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince ihalenin 4’üncü, 5’inci, 9’uncu ve 11’inci kısımlarına ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “İdarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın başvuru konusu ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu” şeklinde dile getirdiği birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiası dikkate alındığında, başvuru sahibinin, ihalenin 10. kısmı üzerinde bırakılan istekli konumunda bulunduğu, bu itibarla, söz konusu iddiada itirazen şikâyete konu edilen hususlar bakımından başvuru sahibinin incelenen ihalede 10. Kısma ilişkin hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ihalenin 10. kısmına ilişkin başvurunun ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, hüküm altına alınmış, 55. maddenin ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir.

İhale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verenler, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihalenin kalmasından veya kalmayacak olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin iddiasının esasen ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılmasının 4734 sayılı Kanun'un 38'inci maddesine aykırı olduğuna ilişkin olduğu dikkate alındığında, gerek iddia çerçevesinde, gerekse eşit muamele açısından yapılacak inceleme sonucunda, isteklilerin tekliflerinin sıralamasının değişebileceği açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ihalenin 10’uncu kısmına yönelik iddiasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin ihalenin belirtilen kısmına yönelik iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin ihalenin 10’uncu kısmına yönelik iddiasına ilişkin olarak işin, “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun ihalenin bu kısmına ilişkin “başvurunun reddine” yönündeki kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi