KİK Kararı: 2013/UH.I-3915 (9 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/065
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 09.10.2013
Karar No : 2013/UH.I-3915
BAŞVURU SAHİBİ:
Eyüp Gül, ERGENEKON MAH. 120 SOK. NO:12 DAİRE:1 ERZİNCAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Erzincan İl Özel İdaresi , Gülabıbey Mahallesi 798 Sokak No: 2 24100 ERZİNCAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/91886 İhale Kayıt Numaralı "Erzincan Merkez İlçedeki Taşıma Kapsamında Bulunan Ortaöğretim Okulları Öğrencilerini Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okullarına Taşınması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Erzincan İl Özel İdaresitarafından 23.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Erzincan Merkez İlçedeki Taşıma Kapsamında Bulunan Ortaöğretim Okulları Öğrencilerini Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okullarına Taşınması” ihalesinin 1’inci kısmına ilişkin olarak Eyüp Gül’ün 13.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.09.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2013tarih ve 29586sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3367sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle bahse konu ihalenin “Ertuğrulgazi Anadolu Lisesi ve Tüm Liselere Taşınacak Köyler" başlıklı 1’inci kısmı üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanı ve kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, işçilik açıklamalarının, amortisman ve diğer giderlerin gerçeği yansıtmadığı, akaryakıt giderine ilişkin açıklamaların, çalışacak araçların model, marka, motor hacmi ve kapasitelerinin farklı olması sebebiyle gerçekleri yansıtmadığı, adi sözleşme ve ruhsat fotokopilerinin de konulmasının mevzuata aykırı olduğu, bu hali ile aşırı düşük açıklamanın reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihale “Erzincan Merkez İlçedeki Taşıma Kapsamında Bulunan Ortaöğretim Okulları Öğrencilerini Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okullarına Taşıma Hizmet Alımı” ihalesi olup, işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Erzincan Merkez İlçedeki Taşıma Kapsamında Bulunan Ortaöğretim Okulları Öğrencilerini Taşıma Merkezi Ortaöğretim Okullarına Taşınması

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Erzincan Merkeze Bağlı Yerleşim Birimleri” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “ Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.” düzenlemesi ve “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Tüm giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Tüm giderler yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

23.08.2013 tarihinde kısmi teklife açık olarak yapılan ihalenin şikâyete konu “1. Kısım Ertuğrulgazi Anadolu Lisesi ve Tüm Liseler Öğrenci Taşıma” ihalesi için 5 isteklinin teklif verdiği, 23.08.2013 tarihli 1 nolu ihale komisyon kararı ile Çayırlı Öz Erzincanlılar Nak. Taah. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, 27.08.2013 tarihli yazı ile bahse konu firmadan aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, 10.09.2013 tarihli 2 nolu ihale komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük açıklaması uygun bulunan Çayırlı Öz Erzincanlılar Nak. Taah. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin üzerine bırakıldığı, Eyüp GÜL’ün ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” hükümleri bulunmaktadır.

Hizmet alımı ihalelerinde teklif bedelinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca yapacakları açıklamada uyacakları usul ve esaslar Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihalenin “1. Kısım Ertuğrulgazi Anadolu Lisesi ve Tüm Liseler Öğrenci Taşıma” ihalesi için 156.000,00 TL teklif vermiş olan Çayırlı Öz Erzincanlılar Nak. Taah. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenmiş olup, 27.08.2013 tarih ve 54204341-930-9509 sayılı yazı ile teklifine açıklık getirilmesi istenilmiş, söz konusu yazıda “yakıt sarfiyatı”, “zorunlu mali sorumluluk sigorta gideri”, “motorlu taşıt vergisi”, “muayene gideri”, “periyodik bakım gideri”, “sürücü gideri” ve “amortisman gideri” açıklama istenilen bileşenler olarak belirlenmiştir.

Çayırlı Öz Erzincanlılar Nak. Taah. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin “1. Kısım Ertuğrulgazi Anadolu Lisesi ve Tüm Liseler” kısmına ait teklifi ile ilgili olarak sunmuş olduğu 09.09.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde,

Anılan isteklinin açıklama yazısında “Açıklama istenen bileşenler yakıt sarfiyatı, zorunlu mali sigorta gideri, motorlu taşıt vergisi, muayene gideri, periyodik bakım gideri, sürücü gideri ve amortisman gideri araç sahipleri ile ekte sunmuş olduğumuz kira sözleşmelerinin 4.maddesinin a ve c bentlerinde belirtilmiştir” ifadesinin yer aldığı, açıklaması ekinde,

- 9 adedi ihalenin I.kısmına ait olmak üzer 41 adet “Taşıt Kira Sözleşmesi” ile araç ruhsatı sunduğu, 15.08.2013 – 15.08.2014 tarihlerini içerecek şekilde düzenlenmiş olan sözleşmelerin “Sözleşme Şartları” başlıklı 4’üncü maddesinde,

“a) Ücret net olup her ayın en geç 5’inde ödenecektir. Sözleşmeden doğan damga, stopaj vergisi vb. her türlü vergiler kiralayan’a aittir. Ayrıca aracın trafik zorunlu mali sigortası taşıt vergileri muayene giderleri sürücü ve amortisman giderleri ve kasko sigortası bedelleri kiraya verene araç sahibine aittir.

b) Kiraya veren, aracı tüm fonksiyonları çalışır vaziyette kiralayana teslim etmiştir.

c) Sözleşeme tarihinden itibaren araçta meydana gelebilecek her türlü arıza, bakım, onarım ve yakıt gideri kiraya verene araç sahibine aittir. Hiçbir suretle giderlerle ilgili olarak kiralayandan ücret talebinde bulunulmayacaktır. Kiraya veren araç sahibi aracın en iyi şekilde korunması için gereken önemli alacak ve her türlü bakımı süresi içerisinde yaptıracaktır.” düzenlemesinin yer aldığı,

-13 araca ait Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi,

-2 araca ait Karayolu Yolcu taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigorta Poliçesinin sunulduğu,

- 1.kısım için Gelir-Gider Tablosunun sunulduğu, söz konusu tablonun aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.

Gelir

Giderler

Hakediş

156.000,00

9 adet taşıt kira bedeli

97.200,00

9 kişi SGK Stopaj bedeli

6.007,50

Sözleşme karar pulu

887,64

Sözleşme damga pulu

1.478,88

50.425,98

Kurumlar vergisi

10.085,20

Toplam Giderler

115.659,22

Kalan Net

40.340,78

Toplam

156.000,00

Toplam

156.000,00

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda anılan 79.4.2.3’üncü maddesinde isteklilerin Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları aşırı düşük teklif açıklamasına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler belirlenmiş olup isteklilerin imzalamış oldukları sözleşmeler ile aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasının geçerli bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği, söz konusu sözleşmelerin Tebliğ’in 79.4.2.5’inci maddesi çerçevesinde düzenlenmediği dikkate alındığında, Çayırlı Öz Erzincanlılar Nak. Taah. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin açıklaması kapsamında taşıt kira sözleşmesi sunduğu, bu hali ile bahse konu istekli tarafından sunulmuş olan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında mevzuata uygun belgelendirme yapmadığı görülmüş, ihale komisyonu tarafından Çayırlı Öz Erzincanlılar Nak. Taah. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamalarının kabul edilerek ihalenin üzerine bırakılması işleminin 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından 4.013,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikayet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Ancak, başvuru sahibi, ihalenin sadece 1’inci kısmına ait idare değerlendirmesini itirazen şikâyet konusu etmektedir. Dolayısıyla söz konusu kalemin yaklaşık maliyeti için Kanun’da öngörülen başvuru bedelinin 1.336,00 TL olduğu dikkate alındığında, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında; “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” şeklinde yer alan düzenleme uyarınca, fazla yatırılan 2.677,00 TL’nin başvuru sahibi tarafından talep edilmesi halinde kendisine iade edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Çayırlı Öz Erzincanlılar Nak. Taah. Pet. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ihalenin “Ertuğrulgazi Anadolu Lisesi ve Tüm Liseleri” kısmına ait teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi