KİK Kararı: 2013/UH.I-3913 (9 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/065
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 09.10.2013
Karar No : 2013/UH.I-3913
BAŞVURU SAHİBİ:
Batı Toplu Yemek İnşaat Unlu Mamüller Temizlik Güvenlik Hizmetleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, KARAPINAR MAH. ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ 1169 SOK. NO:14 ORDU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Perşembe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Kacalı Mahallesı Atatürk Bulvarı 52108 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/88790 İhale Kayıt Numaralı "Perşembe İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan Öğrencilere 2013-2014 Eğitim Öğretim Döneminde Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı Ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Perşembe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 01.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Perşembe İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan Öğrencilere 2013-2014 Eğitim Öğretim Döneminde Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Batı Toplu Yemek İnş. Unlu Mam. Tem. Güv. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.09.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.09.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.09.2013tarih ve 29512sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3357sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarenin 01.08.2013 tarihinde yapmış olduğu ihaleye teklif verildiği, ihalenin Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda Hiz. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şirketi’nde kaldığının kesinleşen ihale kararı ile bildirildiği, idare tarafından kesinleşen ihale kararının ekinde ihale komisyonu kararının gönderilmediği, şikâyet başvurusunda bulunularak komisyon kararının istenildiği, komisyon kararının 26.08.2013 tarihinde firmalarına bildirildiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki tespit edilen uygunsuzluklar için idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından ihale dosyasının Çuhadaroğlu Top. Yemek Gıda Öz. Güv. Top. Taş. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti.nin şikâyeti üzerine Kamu İhale Kurumunda olduğu, gerekli incelemenin söz konusu Kurumca yapılacağının bildirildiği, ancak bu süreçte anılan Kurumca Çuhadaroğlu Top. Yemek Gıda Öz. Güv. Top. Taş. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine karar verildiği, bu konuda idare ile yapılan görüşme neticesinde iş yoğunluğu nedeniyle inceleme yapamayacakları, firmalarına verilen dosyaların Kamu İhale Kurumunda olduğuna yönelik yazının geçerli olduğunun bildirildiği, idareye ihale üzerinde bırakılan isteklinin araç ve yakıt tüketimine ilişkin bilgilerinin eksik olduğu, vergi ve harçlara ilişkin giderlere açıklamada yer verilmediği, yemek malzemeleri için hesaplama yapılmadığı, malzemeler için alınan proforma faturaların uygun olmadığı, işçilik maliyetinin hesaplamaya katılmadığı, portör muayenesi için bedel öngörülmediği, sarf malzemelere ilişkin giderin maliyete katılmadığı yönünde şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu süreçte ihale üzerinde bırakılan Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda Hiz. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Ulubey Milli Eğitim Müdürlüğünün yaptığı ihalede de aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, ve açıklamasının uygun görülmediği, idare tarafından şikayet başvurusu incelenmiş olsaydı aynı eksikliklerin bu ihalede olduğunun görüleceği, sonuç olarak ihale üzerinde bırakılan Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda Hiz. İşl. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Kurumunca 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereği incelenip değerlendirilmesi, uygunsuzluklar bulunması halinde ihalenin firmalarına verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Perşembe İlçesinde Taşıma kapsamında bulunan öğrencilere 2013-2014 Eğitim Öğretim Döneminde öğle yemeği olarak malzeme dahil yemek pişirme dağıtımı ve sonrası hizmetleri alımı işi” şeklinde belirtildiği,

Teknik Şartname’de ihale konusu işe ilişkin bilgilerin “İŞİN KONUSU:

Madde 1-Bu ihalenin konusu yüklenici firma tarafından Perşembe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü ve Milli Eğitim Müdürlüğünü bağlı kurum ve kuruluşların dışında aşağıda belirtilen Ek-1 menüdeki yemeklerin pişirilmesi, Ek-2 Tablodaki taşıma merkezi ilkokul/ortaokullara taşıma, dağıtım ve sonrası hizmetlerine ilişkin hizmet alımı işidir.

YEMEĞİN PİŞİRİLMESİ VE DAĞTIMI:

Madde 2- Perşembe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün Perşembe İlçesinde Bulunan Taşıma Merkezi İlkokullara/Ortaokullardaki taşımalı öğrencilerin 2013–2014 öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dâhil verilen mönüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır.

Yemek haftanın 5 günü eğitim-öğretimin olduğu günler resmi ve dini bayramlar hariç öğlenleri öğrencilere verilecektir.

Pişirilen yemekler belirlenen taşıma merkezi okullara sevk irsaliyesi ile veya fiş ile okulda bulunan yetkililere (Okul Müdürü, Müdür Yardımcısı veya nöbetçi öğretmenler ile okulda bulunan görevli memurlara teslim edilecektir.

Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom olacaktır. Yemek servisinde esnasında eğer plastik kap kullanılacaksa plastikler mutlaka Tarım Bakanlığından izinli olacaktır.

Yemek yapımında ve serviste kullanılan araç ve gereçlerin aylık periyodik bakımları yapılacak, kullanılmayacak durumda olanlar tespit edilerek derhal kullanımdan kaldırılacaktır.

Yemek dağılımında kullanılacak servis araçları yemek (Sefertası) taşımaya uygun üzeri kapalı panelvan veya minibüs gibi taşıtlar olacaktır.” şeklindeki düzenlendiği, ayrıca Teknik Şartname’de toplam iş süresi olan 171 iş günü boyunca 16.09.2013 -13.06.2014 tarihleri arası her bir iş günü için bir öğünde yer alması gereken yemek çeşitlerine ilişkin listeye, ayrıca bu listede yer alan ana yemeklerin ihtiva edeceği malzemelerin çiğ olarak cins ve miktarlarının gösterildiği listeye yer verildiği, birim fiyat teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkıldığı tespit edilmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda incelemeye konu ihaleye 6 isteklinin katıldığı, tüm tekliflerin ihale komisyonunca geçerli teklif olarak değerlendirildiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının ayrıca belirlenmemesi nedeniyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi çerçevesinde yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen 2,55 TL öğün bedelinden %20 oranında firma karı düşülerek 2,125 TL tutarında öğün bedeli belirlendiği ve bu bedelin altında teklif veren 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Anılan isteklilere gönderilen 01.08.2013 tarihli yazılarda teklifte önemli olarak tespit edilen bileşenlerin belirlenmediği, yazının “teklifinizin aşırı düşük olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük sorgulamasına esas olmak üzere Kamu İhale Genel Tebliğine ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 38’inci maddesine uygun hazırlayacağınız cevapları 14.08.2013 tarihine kadar……” şeklindeki bilgiyi içerdiği, şikâyete konu ihaleye ilişkin olarak 14.08.2013 tarihinde alınan ihale kararından, öğün bedeli 1,79 TL olmak üzere en düşük teklifi veren Çuhadaroğlu Toplu Yemek Gıda Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için idarece öngörülen süre içerisinde idareye tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi gerektiği, şayet değerlendirilecekse de teklifin önemli bileşenleri belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği yönünde 12.08.2013 tarihinde başvuruda bulunulduğu, idarece 14.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararında kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin sorgulanması gerektiği yönünde emsal Kurul kararları çerçevesinde isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, Teknik Şartname'de 171 günlük yemek menüsü ve teklif fiyata dahil giderlerin belirtildiği gerekçesiyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, öğün bedeli olarak 2,1219136 TL olarak teklif veren Eker Yemek Tem. Ltd. Şti. tarafından 13.08.2013 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi gerektiği yönünde başvuruda bulunulduğu, ihale komisyonu tarafından yukarıda aktarılan gerekçeyle anılan isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakıldığı, öğün bedeli 1,83 TL olarak teklif veren Çolakoğlu Yemek Tem. Ltd. Şti. ile öğün bedeli 2,121914 TL olarak teklif veren Altıntaş Yemek fabrikası Muzaffer Altıntaş’ın teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve öğün bedeli 1,89 TL olarak teklif veren Akyol Öz. Eğit. Reh. Gıda İnş. Ltd. Şti. tarafından öngörülen süre içerisinde idareye açıklama sunulduğu, sunulan açıklamanın yeterli görülerek ihalenin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

İncelemeye konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’de 171 iş günü için günlük yemek çeşitlerinin ve bu yemeklerde kullanılacak malzemelerin gramajlarının belirtildiği, ancak isteklilerden 4734 sayılı Kanun’un yukarıda aktarılan hükmü çerçevesinde teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili açıklama istenilmediği, en düşük teklifi veren ve aşırı düşük teklif açıklaması istenilen istekli tarafından bu yönde şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun ise 171 günlük yemek listesinin Teknik Şartnamede belirtildiği bu çerçevede açıklamada bulunulması gerektiği yönündeki komisyon kararında yer alan gerekçesinden isteklilerden tüm menünün açıklanmasının istenildiğinin anlaşıldığı, bu durumun aşırı düşük teklif açıklamasında açıkça belirtilmesi gerektiği bu sebeple idarece örnek menü oluşturulması ve önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece örnek menü oluşturulması ve önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ _İdarenin 01.08.2013 tarihinde yapmış olduğu ihaleye teklif verildiği, ihalenin akyol Özel eğitim reh. Gıda Hiz. İşl. San. ve tic. Ltd. şirketinde kaldığının kesinleşen ihale kararı ile bildirildiği, idare tarafından kesinleşen ihale kararını ekinde ihale komisyon kararı gönderilmediği, şikayet başvurusunda bulunularak komisyon kararının istenildiği, komisyon kararının 26.08.2013 tarihinde firmalarına bildirildiği, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu verildiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki tespit edilen uygunsuzluklar için idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından ihale dosyasının Çuhadaroğlu Top. Yemek Gıda Öz. Güv. Top. Taş. İnş. ve San. Tic. Ltd. Şti.nin şikayeti üzerine kamu İhale Kurumunda olduğu, gerekli incelemenin kurumunuzca yapılacağının bildirildiği, ancak bu süreçte Kurumunuzca Çuhadaroğlu Top. Yemek Gıda Öz. Güv. Top. Taş. İnş. ve san. Tic. Ltd.Şti.nin itirazen şikayet başvurusu üzerine süre yönünden reddine karar verildiği, bu konuda idare ile yapılan görüşme neticesinde iş yoğunluğu nedeniyle inceleme yapamayacakları, firmalarına verilen dosyaların kamu İhale kurumunda olduğuna yönelik yazının geçerli olduğunun bildirildiği, idareye ihale üzerinde bırakılan isteklinin araç ve yakıt tüketimine ilişkin bilgilerinin eksik olduğu, vergi ve harçlara ilişkin giderlere açıklamada yer verilmediği, yemek malzemeleri için hesaplama yapılmadığı, malzemeler için alınan proforma faturaların uygun olmadığı, işçilik maliyetinin hesaplamaya katılmadığı, portör muayenesi için bedel öngörülmediği, sarf malzemelere ilişkin giderin maliyet katılmadığı yönünde şikayet başvurusunda bulunulduğu,_bu süreçte ihale üzerinde bırakılan Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda Hiz. İşl. San. ve Tic. Ltd.nin Ulubey Milli Eğitim Müdürlüğünün yaptığı ihalede de aşırı düşük teklif açıklamasında bulunduğu, ve açıklamasının uygun görülmediği, idare tarafından şikayet başvurusu incelenmiş olsaydı aynı eksikliklerin bu ihalede olduğunun görüleceği, sonuç olarak bırakılan Akyol Özel Eğitim Reh. Gıda Hiz. İşl. San. ve Tic. Ltd.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kurumunuzca 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi gereği incelenip değerlendirilmesi, uygunsuzluklar bulunması halinde ihalenin firmalarına verilmesi talep edilmektedir ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, idarece örnek menü oluşturulması ve önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden yeniden açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında“ Düzeltici işlem belirlenmesine” kararverilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Perşembe İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Perşembe İlçesinde Taşıma Kapsamında Bulunan Öğrencilere 2013-2014 Eğitim Öğretim Döneminde Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtımı ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı 2012/20 sayılı genelgesi doğrultusunda 1318 öğrenciye 171 iş günü süresinde verilecek yemek için toplam 574.713,90 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (9) adet ihale dokümanı satın alındığı, 01.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Çuhadaroğlu Toplu Yemek

403.426,62

Çolakoğlu yemek

412.441,74

Akyol Gıda

425.964,42

Eker Yemek

478.232,64

Muzaffer Altıntaş

478.232,73

Batı Toplu Yemek

478.928,25

Şeklinde verildiği, tüm tekliflerin ihale komisyonunca geçerli teklif olarak değerlendirildiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının ayrıca belirlenmemesi nedeniyle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesi çerçevesinde yaklaşık maliyetin %20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen 2,55 TL öğün bedelinden %20 oranında firma karı düşülerek 2,125 TL tutarında öğün bedeli belirlendiği ve bu bedelin altında teklif veren 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Öğün bedeli 1,79 TL olmak üzere en düşük teklifi veren Çuhadaroğlu Toplu Yemek Gıda Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için idarece öngörülen süre içerisinde idareye tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi gerektiği, şayet değerlendirilecekse de teklifin önemli bileşenlerinin belirlenmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği yönünde 12.08.2013 tarihinde başvuruda bulunulduğu, idarece 14.08.2013 tarihli ihale komisyon kararında karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin sorgulanması gerektiği yönünde emsal kurul kararları çerçevesinde isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, teknik şartnamede 171 günlük yemek menüsü ve teklif fiyata dahil giderlerin belirtildiği gerekçesiyle isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

Öğün bedeli olarak 2,1219136 TL olarak teklif veren Eker Yemek Tem. Ltd. Şti. tarafından 13.08.2013 tarihinde idareye aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi gerektiği yönünde başvuruda bulunulduğu, ihale komisyonu tarafından yukarıda aktarılan gerekçeyle anılan isteklinin teklifinin de değerlendirme dışı bırakıldığı,

Öğün bedeli 1,83 TL olarak teklif veren Çolakoğlu Yemek tem. Ltd. Şti. ile öğün bedeli 2,121914 TL olarak teklif veren Altıntaş Yemek fabrikası Muzaffer Altıntaş’ın teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasında bulunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,

Öğün bedeli 1,89 TL olarak teklif veren Akyol Öz. Eğit. Reh. Gıda İnş. Ltd. Şti. tarafından öngörülen süre içerisinde idareye (Ek-12, syf.67), 35 yıldır firmalarının genel gıda toptancısı-perakendecisi, kasap ve 2005 yılından itibaren toplu yemek hizmetiyle birlikte lokantacılık faaliyetinin yürütüldüğü, marketle birlikte Karadeniz tüpgaz bayiliğinin de yapıldığı, market ve yemek fabrikalarının kendilerine ait olduğu, etin kendi üretimleri olduğu, sevkiyat araçlarının kendilerine ait olduğu, benzer ihalelerde aşırı düşük teklifle ihale alındığı ve başarıyla yürütüldüğü, 271.916,58 tl yemek maliyeti, 22.500,00 TL taşıma işçilik dahil yemek dağıtım işçi ücretleri olduğu, 44.376,40 TL yemek pişirme işçilik maliyeti olduğu, ve toplam maliyetlerinin 338.792,98 TL olduğu yönünde açıklamada bulunulduğu açıklama ekine 103 kalem yemek, tatlı ve meyve fiyatlarına ilişkin listeye, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında maliyet satış tutarı tespit tutanağı Ek-O5 ve stok tespit tutanağı Ek.O-8 formuna, araç ruhsatları ve işyeri belgelerine yer verildiği, sunulan açıklamanın yeterli görülerek ihale üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihale sürecinde tekliflerin geçerliliği sonrasında geçerli tekliflerden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerindeaşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi