KİK Kararı: 2013/UH.I-3909 (9 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/065
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 09.10.2013
Karar No : 2013/UH.I-3909
BAŞVURU SAHİBİ:
Cihan Yemek San.Tic.Ltd.Şti. Ve Manavoğlu Yemekçilik Turizm San.Ve Tic.Ltd.Şti. , FATİH SANAYİ SİTESİ 32. SOK. NO : 31 KÜTAHYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ferizli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Devlet 19 Mayıs 54110 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/91471 İhale Kayıt Numaralı "612 İlkokul Ve Ortaokul Öğrencisine 174 Gün Süre İle Sıcak Öğle Yemeği Hizmeti Verilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ferizli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 12.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “612 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisine 174 Gün Süre ile Sıcak Öğle Yemeği Hizmeti Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 23.09.2013tarih ve 30028sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3422sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikayet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

12.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye teklif veren isteklilerden Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.09.2013 tarihinde Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusunda, İdari Şartname'nin 7.1.c maddesinde yer alan “... bu şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu…” ifadesine göre isteklilerin ihale dokümanı ekinde yer alan teklif mektubuna ilişkin standart formu kullanarak tekliflerini vermeleri gerektiği, ancak kendileri dışında hiçbir istekli tarafından idarece hazırlanan standart form kullanılarak teklif verilmediği, birim fiyat teklif cetvelinin idarece hazırlanan “A” sütununda değişiklik yapıldığı, buna göre anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiş ve söz konusu iddia üzerine de Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3776 sayılı kararı ile, “İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “612 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisine 174 Gün Süre ile Sıcak Öğle Yemeği Hizmeti Verilmesi” şeklinde tanımlanmıştır. “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinin 7.1.(c) bendinde “Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,” şeklinde düzenleme yapılarak ihale dokümanı ekinde yer alan birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveline ilişkin standart formun kullanılarak ihaleye teklif verilmesi istenmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanının hazırlanması” başlıklı 13’üncü maddesinde “… (2) İdare tarafından ihale ve/veya ön yeterlik dokümanının hazırlanmasında, bu Yönetmelik ekinde yer alan; tip şartnameler, standart formlar, tip sözleşme, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ve Kurum tarafından yayımlanan diğer mevzuat esas alınır.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Buna göre idarelerin Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan dokümanları esas alarak ihale dokümanını hazırlaması gerekmektedir.

İdari Şartname’nin 5’inci maddesinde ihale dokümanının kapsamı “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:

a) İdari Şartname.

b) Teknik Şartname.

c) Sözleşme Tasarısı.

ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)

d) Standart formlar:

Standart Form-KİK_0015.3/H: Birim Fiyat Teklif cetveli, Standart Form-KİK015.3/H: Birim Fiyat Teklif Mektubu, Standart Form-KİK022.0/H: İş Ortaklığı Beyannamesi, Standart Form-KİK024.1/H: Geçici Teminat Mektubu, Standart Form-KİK024.2/H: Kesin Teminat Mektubu, Standart Form-KİK026.1/H: İş Bitirme Belgesi, Standart Form-KİK026.2/H: Alt yüklenici İş Bitirme Belgesi, Standart Form-KİK027.0/H: Ortaklık Durum Belgesi

e) Bu madde boş bırakılmıştır.” şeklinde belirlenmiş olup, birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli de ihale dokümanı içerisinde yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde yer alan “78.5. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilmesi ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile birim fiyat sözleşme imzalanması zorunludur. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde yapılan değişiklikle Uygulama Yönetmeliğinin 1 No’lu eki olan standart formlardan KİK015.3/H Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarına İlişkin Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu yürürlükten kaldırılmış ve KİK015.3/H Birim Fiyat Teklif Cetveli Standart Formu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları da dahil olmak üzere tüm hizmet alımlarında kullanılmak üzere yeniden düzenlenmiştir.” şeklindeki açıklama gereğince de idarelerce KİK015.3/H numaralı birim fiyat teklif cetveli standart form olarak kullanılması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan birim fiyat teklif cetveline ilişkin KİK015.3/H numaralı standart formun 1 ve 2 numaralı dipnotlarında yer alan ifadelere göre “A” ve “B” sütunundan oluşan birim fiyat teklif cetvelinin “A” sütununun idarece, “B” sütunun ise isteklilerce doldurulması gerekmektedir. İhale dokümanı ekinde yer alan idarece düzenlenen birim fiyat teklif cetvelinin “A” sütununda 1 adet iş kaleminden oluşan ihale için iş kaleminin adı ve kısa açıklaması “612 ilkokul ve ortaokul öğrencisine sıcak öğle yemeği verilmesi hizmeti” olarak tanımlanmış, işin birimi “Gün”, miktarı ise “174” olarak belirtilmiştir.

Buna göre isteklilerin birim fiyat teklif cetvelinin “B” sütununda yer alan “Teklif edilen birim fiyat” için 612 öğrencinin 1 günlük toplam yemek bedelini birim fiyat olarak esas alması gerekmektedir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 53’üncü maddesinde yer alan “(1) Başvuru ve teklif mektupları bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlar esas alınarak hazırlanır.

(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

a) Yazılı olması.

b) İhale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi.

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması.

ç) Üzerinde kazıntı, silinti, düzeltme bulunmaması.

d) Türk vatandaşı gerçek kişilerin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, Türkiye’de faaliyet gösteren tüzel kişilerin vergi kimlik numarasının belirtilmesi.

e) Ad ve soyadı veya ticaret unvanı yazılmak suretiyle yetkili kişilerce imzalanmış olması.

(3) Ortak girişim olarak teklif veren isteklilerin teklif mektuplarının, ortakların tamamı tarafından veya yetki verdikleri kişilerce imzalanması gerekir.

(4) Konsorsiyumlarda, konsorsiyum ortakları teklif mektubunu, işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedeli ayrı ayrı yazmak suretiyle imzalarlar. Konsorsiyum ortaklarının işin uzmanlık gerektiren kısımları için teklif ettikleri bedellerin toplamı, konsorsiyumun toplam teklif bedelini oluşturur.

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir. Taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamaz. Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” şeklinde düzenleme gereğince isteklilerce verilen birim fiyat teklif mektubu ile eki birim fiyat teklif cetvellerinin şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere ve teklif mektubu standart formuna uygun olmamasının teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edileceği, taşıması zorunlu hususlardan herhangi birini taşımayan teklif mektuplarının değiştirilmesi, düzeltilmesi veya eksikliklerinin giderilmesi gibi yollara başvurulamayacağı, teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılacağı anlaşılmaktadır.

Mevzuatın yukarıya aktarılan hükümleri gereğince idarece Kamu İhale Kurumu tarafından yayımlanan birim fiyat teklif mektubu ile eki birim fiyat teklif cetveli kullanılarak hazırlanan teklif mektubuna uygun teklif vermeyen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

İnceleme konusu ihale için 7 istekli tarafından (Ada Öznur Yem. Tem. Bilişim Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. ve Hay. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Cihan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Adem Yem. Üret. Tes. San. Tic. Ltd. Şti., Süleyman İnce, Sakarya Elit Yem. Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.) verilen teklif mektuplarında “miktarı” sütunu idarece belirtilen “174” yerine “106.488” olarak değiştirildikten sonra “Teklif Edilen Birim Fiyat” sütununa bir öğünün birim fiyatı yazılmak suretiyle toplam teklif fiyatı oluşturulmuştur. Bu haliyle anılan isteklilerin tekliflerinin standart forma uygun olmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

_Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi olan Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki diğer 7 isteklinin (Ada Öznur Yem. Tem. Bilişim Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. ve Hay. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Cihan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Adem Yem. Üret. Tes. San. Tic. Ltd. Şti., Süleyman İnce, Sakarya Elit Yem. Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.) teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.”_yönünde düzeltici işlem kararı alınmıştır.

Buna göre, Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3776 sayılı kararı ile başvuru sahibi Cihan Yemek San. Tic. Ltd. Şti.&Manavoğlu Yemekçilik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifi de birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

…

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir...” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesinin ön koşulu ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir. Bahse konu ihalede, Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarihli ve 2013/UH.I-3776 sayılı kararı ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, bu nedenle inceleme konusu ihalede birinci veya ikinci avantajlı teklif sahibi durumuna gelemeyeceği ve herhangi bir hak kaybına veya zarara uğraması ihtimalinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetinin olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, başvuru sahibinin söz konusu iddialarına ilişkin olarak başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Kurul Başkanı

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olmadığı” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesinin ön koşulu ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerektiği, bahse konu ihalede, Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarih ve 2013/UH.I-3776 sayılı kararı ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, bu nedenle inceleme konusu ihalede birinci veya ikinci avantajlı teklif sahibi durumuna gelemeyeceği ve herhangi bir hak kaybına veya zarara uğraması ihtimalinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şikâyet başvurusunun “ehliyet yönünden” reddine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin Kuruma itirazen şikayet başvurusu 23.09.2013 tarihinde olup ihale dosyası Kurum kayıtlarına 30.09.2013 tarihinde alınmıştır. Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.09.2013 tarihinde Kuruma yapmış olduğu itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarih ve 2013/UH.I-3776 sayılı kararı ile başvuru sahibi Cihan Yemek San. Tic. Ltd. Şti.&Manavoğlu Yemekçilik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifi, birim fiyat teklif cetvelinin standart forma uygun olmaması sebebiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Buna göre başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu anılan Kurul kararından önce Kurum kayıtlarına alınmış olup, başvuru tarihi olan 23.09.2013 tarihi itibarıyla başvuru ehliyetine sahip olduğu değerlendirilmektedir.

Ayrıca başvuru sahibinin iddiaları 02.10.2013 tarihine kadar incelenmiş olsaydı, ehliyet yönünden reddedilmeyecek ve esastan incelenerek karar verilebilecekti. Diğer yandan, karara dayanak olan Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarih ve 2013/UH.I-3776 sayılı kararının dava konusu edilmesi ve mahkemece kararın yürürlüğünün durdurulmasına veya iptaline karar verilmesi halinde, mahkeme kararında yer alacak gerekçeler doğrultusunda karara dayanak olan Kurul kararının her hangi bir geçerliliği kalmayabileceğinden, başvuru sahibinin iddiaları incelenmemiş olacaktır.

Bunun yanında, başvuru sahibinin iddiası ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olmadığına ilişkin olduğundan, gerek iddia çerçevesinde, gerekse eşit muamele açısından yapılacak inceleme sonucunda, isteklilerin tekliflerinin sıralaması değişebileceğinden başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin ikinci iddiasına ilişkin olarak işin, “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine uygun olmadığı ” şeklinde belirtilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, bahse konu ihalede, Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarih ve 2013/UH.I-3776 sayılı kararı ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, bu nedenle inceleme konusu ihalede birinci veya ikinci avantajlı teklif sahibi durumuna gelemeyeceği ve herhangi bir hak kaybına veya zarara uğraması ihtimalinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetinin olmadığına ilişkin olarak başvurunun 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddine ilişkin “ Başvurunun reddi ” kararı verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Ferizli İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 612 İlkokul ve Ortaokul Öğrencisine 174 Gün Süre ile Sıcak Öğle Yemeği Hizmeti Verilmesi ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 292.830,93 TL olarak hesaplandığı,

12.08.2013tarihinde gerçekleştirilen bahse konu ihalede ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 10 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ada Öznur Yem. Tem. Bilişim Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

183.159,36

Ak Ay Turz. Nak. Yem. Aky. Orman Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Kupa Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

202.327,20

Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. ve Hay. Gıda İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

208.716,48

Cihan Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. & Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

225.949,79

Adem Yem. Üret. Tes. San. Tic. Ltd. Şti.

225.949,79

Süleyman İnce

225.958,33

Gülümse Yem. Gıda Hay. İnş. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd.

226.287,00

Sakarya Elit Yem. Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

226.287,00

Serhat Tabldot Tem. Teks. İnş. Hay. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.

226.287,00

Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

263.025,36

Şeklinde verildiği, dört istekliden açıklama istenildiği, sunulan dört açıklamadan ikisinin kabul edilerek ihalenin bu istekliler üzerinde bırakılması sonrasında Kamu İhale Kurulu’nun 02.10.2013 tarih ve 2013/UH.I-3776 sayılı kararı ile başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri biri hariç yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Başvurunu reddi” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi