KİK Kararı: 2013/UH.I-3789 (2 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/063
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 02.10.2013
Karar No : 2013/UH.I-3789
BAŞVURU SAHİBİ:
Alişan Kuşçu, ALATARLAT KÖYÜ KARAKOL KARŞISI KASTAMONU

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tosya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, İbni Selim Mahallesi Hükümet Caddesi KASTAMONU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/100082 İhale Kayıt Numaralı "Sıcak Yemek İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tosya İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 21.08.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Sıcak Yemek İşi” ihalesine ilişkin olarak Alişan KUŞÇU’nun 29.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.09.2013 tarih ve 28889 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3261 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan Mustafa Kara ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Zahide Çeyrekoğlu’nun sundukları aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, tekliflerine işçilik giderlerinin tam olarak yansıtılmadığı, İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesi gereğince söz konusu işte fiyat farkı ödenmeyeceğinden anılan isteklilerin asgari ücrette 2013 yılının ikinci altı aylık dönemi ve 2014 yılının ilk altı aylık dönemi için meydana gelecek ücret artışını da dikkate almaları gerektiği, söz konusu taşımalı yemek hizmetinde en az bir şoförün çalışacağının anlaşıldığı, yemek hizmetinde çalışan personellerin sigorta risk prim oranı %1 olsa da, 01.10.2008’de yürürlüğe giren İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigortaları Prim Tarifesi’nde karayolu ile yük taşımacılığı işinde çalışan personellerin sigorta risk prim oranının %2,5 olduğu ve adı geçen isteklilerin işçilik hesaplamalarında bu oranı kullanıp kullanmadıklarının incelenmesi gerektiği,

2. Anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları proforma faturalarda yer alan birim fiyatların piyasa şartlarına ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı, bu durumda idarelerin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını ilgili meslek mensuplarından istemesi ve gerekli piyasa araştırmasını yapmalarının gerektiği ve bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, bahse konu proforma faturalarda Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklamalar gereğince bulunması gereken ibarenin, meslek mensubu kaşesinin ve imzaların bulunmadığı, elektrik, su, doğalgaz, malzeme maliyeti, malzemelerin bakım-onarım gideri, yemek dağıtımında kullanılacak araçların giderlerinin maliyet hesabına dâhil edilmesi ve bu giderler için tevsik edici belgeler sunulması gerektiği,

3. Anılan isteklilerin işçilik maliyeti içerisinde yer alan giyim giderini maliyet hesaplarına dâhil etmediği,

4. Teknik Şartname’de yemeklerde kullanılacak malzemelerin birinci kalite olmasına dair düzenlemenin yer aldığı ancak anılan isteklilerin yemek malzemelerine ilişkin sunduğu belgelerde ikinci kalite ürünlerin fiyatlarına yer verildiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

2013/100082 İKN’li inceleme konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nda yer alan düzenlemeler gereğince, işin Tosya İlçe sınırları içerisinde yer alan Fatih Ortaokulu, Ş. Er Murat Çökmez İlkokulu ve M. Akif Ersoy İmam Hatip Ortaokulu’na taşınan 540 öğrenciye 180 gün sıcak yemek dağıtımı olduğu ve işin süresinin 16.09.2013-13.06.2014 tarih aralığını kapsadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dâhil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dâhil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

…

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kâr tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü ,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dâhil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. …” açıklaması,

Aynı Tebliğ’in, “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

26.08.2013 onay tarihli ihale komisyonu kararında yer alan bilgilerden, inceleme konusu ihaleye 3 isteklinin teklif sunduğu, isteklilerden Mustafa Kara’dan aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, ihale komisyonuna sunulan açıklamanın yeterli görülmesi neticesinde ihalenin Mustafa Kara üzerinde bırakıldığı ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak Zahide Çeyrekoğlu’nun teklifinin belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, işin yaklaşık maliyetinin 247.500,36 TL (540 öğrenci x 180 gün x 1.375,00 TL günlük yemek bedeli) olarak belirlendiği ancak yaklaşık maliyet hesap cetvelinde yüklenici kârının tutarının veya oranının belirtilmediği görülmüştür. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereğince hizmet alımı ihalelerinde yüklenici kârının idare tarafından en fazla %20 oranında belirlenebileceği anlaşıldığından 247.500,36 TL’lik yaklaşık maliyet tutarından %20 oranında yüklenici kârının düşülmesi neticesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına esas kârsız yaklaşık maliyet tutarının 206.250,30 TL olduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan açıklamaları uyarınca başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği dolayısıyla kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması ve teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle bu bileşenlerle ilgili açıklama istenmesi gerektiği açıklamalarına yer verildiği, diğer taraftan istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinin son fıkrasında yer alan hüküm gereğince, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte ihale komisyonunca kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan iki istekliden (Mustafa Kara-150.660,00 TL ve Zahide Çeyrekoğlu-155.520,00 TL) sadece Mustafa Kara’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ve Zahide Çeyrekoğlu’na aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca ihale komisyonunca Mustafa Kara’dan 21.08.2013 tarih ve 2559 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği ancak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinin ilk fıkrasında yer alan hükme aykırı olarak söz konusu yazıda açıklanması istenilen önemli teklif bileşenlerine yer verilmediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, Mustafa Kara ve Zahide Çeyrekoğlu’na önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmekte ise de ihale dokümanı kapsamındaki Teknik Şartname’de yer alan yemek listesinde belirtilen yemeklerin yapımında kullanılacak malzemelere ve bu malzemelerin miktarlarına yer verilmediği, söz konusu eksikliğin isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif bir şekilde değerlendirilmesini olanaksız hale getireceği anlaşıldığından ihalenin iptalinin gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi