KİK Kararı: 2013/UH.I-3774 (2 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/063
Gündem No : 13
Karar Tarihi : 02.10.2013
Karar No : 2013/UH.I-3774
BAŞVURU SAHİBİ:
Can-Aydın Gıd. Tar. Hay. Nak. Ormancılık Oto. Ve San. Ürn. Tic. Ltd. Şti., BAĞLAR MAH. HÜRRİYET CAD. ALİ EROL APT. ALTI NO:222 IĞDIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Iğdır Orman İşletme Müdürlüğü, Emek Mah. Fatih Cad. No: 1228 76100 IĞDIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/50994 İhale Kayıt Numaralı "Havaalanı Havzası Sel Kontrolü Uygulama Projesi Kapsamında Yapılacak Olan Ekskavatörle Gradoni (Buror) Şeklinde Toprak İşlemesi Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Iğdır Orman İşletme Müdürlüğütarafından 10.06.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Havaalanı Havzası Sel Kontrolü Uygulama Projesi Kapsamında Yapılacak Olan Ekskavatörle Gradoni (Buror) Şeklinde Toprak İşlemesi Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Can-Aydın Gıd. Tar. Hay. Nak. Ormancılık Oto. ve San. Ürn. Tic. Ltd. Şti.nin 31.07.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.08.2013 tarih ve 26134 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2901 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin Zirve Ağaç Peyzaj. İnş. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ihale kararına karşı yapılan şikâyet başvurularına idarece 02.08.2013 tarihli yazı ile cevap verildiği, firmalardan aşırı düşük teklif açıklama yapılması istenilmesine rağmen sunulan açıklamaların Tebliğ’in 79’uncu maddesinin alt maddelerine göre değerlendirilmediği, ihale kararına şerh düşülen hususlar dikkate alındığında ihale komisyonu tarafından sunulan açıklamaların Tebliğin 79.4.1 ve 79.4.2 maddelerine göre değerlendirilmediğinin anlaşıldığı, Zirve Ağaç Peyzaj. İnş. Ltd. Şti.nce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin fotokopi olduğu, idarece Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesinde belirtilen hususlara uygun olarak değerlendirme yapıldığının belirtildiği ancak sunulan belgelerin belgelerin sunuş şekline uygun olmadığı, ihale komisyonu tarafından sunulan fotokopi belgelerin aşırı düşük teklif açıklama süresi bitmiş olmasına rağmen asılları ile değiştirilmeye çalışıldığı, fakat sözlü itirazları üzerine değiştirilemediği, ihale komisyon başkanı tarafından komisyona baskı yapılarak sunulan belgelere “aslı idarece görülmüştür” şerhi düşülmek istenildiği, şayet bu işlem yapılmış ise bu işlemin ihaleye fesat karıştırmaya gireceği, bu durumun anılan firma yetkilisi tarafından da kendilerine itiraf edildiği, ihalenin yaklaşık maliyetinin 1.627.149,49 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından %65,5 civarında kırım yapıldığı ve bu bedelle işin yapılamayacağının aşikar olduğu, 1 no’lu “aplikasyon” iş kalemi için firma tarafından herhangi bir açıklama yapılmadığı, proforma faturaların Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesine göre değerlendirilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Havaalanı Havzası Sel Kontrolü Uygulama Projesi Kapsamında Yapılacak Olan Ekskavatörle Gradoni (Buror) Şeklinde Toprak İşlemesi Hizmet Alımı İşi

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır. 749 Km ekskavatör ile grodini (Buror) tipi teras yapımı ve aplikasyonu işleri

c) Yapılacağı yer: Harmandöven köyü civarları” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinden tümü isteklilere ait olup teklif edilecek fiyata dâhildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu iş kapsamında yapılacak 749 km ekskavatör ile Grodini (Buror) tipi teras yapımı ve aplikasyonu işlerine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinin,

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

1

Teras Aplikasyonu (Ekskavatör ile toprak işlemesi yapılacak her çeşit arazi yapısında, teras istikametlerinin tesviye eğrilerine paralel olarak operatörün görebileceği şekilde 5 - 15 m. aralıklarla kazıkların çakılarak araziye aplike edilmesi) (Kazık Bedeli Dahil)

km

749

2

Meyilin % 0-40, profil taşlılığının % 25' den fazla, diri örtü köklerinin sahayı kaplama oranının % 60' dan az olduğu yerlerde ''Paletli traktör ile toprak işlemesi yapılmayan alanlarda, enaz 24 HP gücünde, aks genişliği maksimum 170 cm. olan ekskavatör ile 90 - 100 cm. genişliğinde, 45- 50 cm. derinliğinde şeritler halinde yan kazı şeklinde alt toprak işlemesi yapılması, şeridin üst sınırından yukarı kısmındaki toprağa kırıntı bünye vererek kazı yapılmış şerit üzerine toprak çekilmesi, böylece 60 - 100 cm. derinlik, 120 - 150 cm. genişlikte içeriye doğru % 25-30 eğim olacak şekilde teras formu verilerek toprak işlemesi yapılması (Aplikasyon hariç)''

km

703,31

3

Meyilin % 41 - 60, profil taşlılığının % 25' den fazla, diri örtü köklerinin sahayı kaplama oranının % 60' dan az olduğu yerlerde '' Paletli traktör ile toprak işlemesi yapılmayan alanlarda, enaz 24 HP gücünde, aks genişliği maksimum 170 cm. olan ekskavatör ile 90 - 100 cm. genişliğinde, 45- 50 cm. derinliğinde şeritler halinde yan kazı şeklinde alt toprak işlemesi yapılması, şeridin üst sınırından yukarı kısmındaki toprağa kırıntı bünye vererek kazı yapılmış şerit üzerine toprak çekilmesi, böylece 60 - 100 cm. derinlik, 120 - 150 cm. genişlikte içeriye doğru % 25-30 eğim olacak şekilde teras formu verilerek toprak işlemesi yapılması (Aplikasyon hariç)

km

45,69

şeklinde düzenlendiği,

Söz konusu iş kalemlerinin yapım şartlarına ilişkin olarak Teknik Şartnamede yer alan düzenlemenin,

“A-EKSKAVATÖRLE GRADONİ ŞEKLİNDE TOPRAK İŞLEMESİ:

a- Yapım Şartları: Paletli traktör ile toprak işlemesi yapılmayan alanlarda, en az 24 HP gücünde, aks genişliği maksimum 170 cm. olan (en az 8(sekiz) adet faal durumda) ekskavatör ile 90 - 100 cm. genişliğinde, 45- 50 cm. derinliğinde şeritler halinde yan kazı şeklinde alt toprak işlemesi yapılması, şeridin üst sınırından yukarı kısmındaki toprağa kırıntı bünye vererek kazı yapılmış şerit üzerine toprak çekilmesi, böylece 60 - 100 cm. derinlik, 120 - 150 cm. genişlikte içeriye doğru % 25-30 eğim olacak şekilde 13,35 m. Yatay aralıklarla gradoni tipi teras formu verilerek toprak işlemesi yapılması.

b- Ölçüm Şekli: Belirtilen “Yapım şartlarına” göre işlenen toprak miktarı şerit metre ile yatay olarak ölçülecektir.

B-APLİKASYON:

a) İşin Adı: Havaalanı Havzası sel kontrolü uygulama projesi kapsamında yapılacak olan ekskavatörle gradoni (Buror) tipi teras hatlarının yerleri belirtildikten sonra terasların aplikasyonu.

b) Yapım Şartları: Terasların araziye aplikesine başlamadan önce yamacın en üst noktasından altına kadar kolayca görülebilecek şekilde düşey aralık kazıkları çakılacaktır. Düşey aralık kazıklarının çakılmasından sonra, yamacın en üst noktasından itibaren esas teras çizgilerinin işaretlenmesi yapılacaktır.

Terasların araziye aplikasyonunda tesviye pergeli, klizimetre, teodolit, nivo gibi aletler kullanılmalıdır. Tesviye pergelinin ayak açıklığı 2 metre, yüksekliği 1 metre olmalı, üstteki kısmının tam ortasında da bir tesviye düzeci bulunmalıdır.

Tesviye pergelinin önce bir ayağı terasın başlama noktasına konur. Tesviye düzecine bakan işçi, ikinci ayağı tesviye düzeci sıfır meyli gösterinceye kadar aşağı yukarı oynatır. Meyil sıfırı gösterince, ikinci ayağın yeri ikinci bir işçi tarafından işaretlenir. Bu işleme devam edilerek tesviye eğrilerine paralel olarak teras güzergahı sonuna kadar eşyükselti eğrilerine paralel olarak işaretlenir

İşaretlemeler, sırttan dereye ve yukarıdan aşağıya doğru yapılacaktır.

Terasların güzergahında toprak işleme işine engel olacak (kayalık, kalın gövdeli ağaç vb.) unsurların bulunduğu yerlerde işaretleme yapılamaz. Engelin ortadan kalktığı yerden başlanarak işaretlemeye devam edilecektir. Bu gibi nedenlerle aplikasyon yapılamayan yerler ölçüme dahil edilmeyecektir.

Aplikasyon sırasında kullanılacak tesviye pergeli, klizimetre veya benzeri diğer aletler yüklenici tarafından temin edilecektir.

Ekskavatör ile toprak işlemesi yapılacak her çeşit arazi yapısında, teras istikametlerinin tesviye eğrilerine paralel olarak operatörün görebileceği şekilde 5 - 15 m. aralıklarla kazıklar çakılarak araziye aplike edilecektir.

Aplikasyon işi idarenin kontrolü altında ve belirttiği ölçülerde yapılacaktır.

Çalışma yapılacak sahada aplikasyon işlemi tam alanda yapılmadan Ekskavatörle toprak işleme çalışmasına başlanmayacaktır.

c) Ölçüm Şekli: Belirtilen “Yapım şartlarına” göre yapılan aplikasyon miktarı şerit metre ile yatay olarak ölçülecektir. Ölçü birimi Km dir.

C- TEKNİK ELEMAN ÇALIŞTIRILMASI: İdari şartnamenin 7.1.h. bendinde istenen belgeler dışında ayrıca işin özelliği gereği, yüklenici bu iş için 3(üç) adet Orman Yüksek Mühendisi veya Orman Mühendisi çalıştırması gerekmektedir. İhaleyi alan istekli sözleşme öncesi İlgili teknik elemanların Orman Mühendisleri Odasından bu ihale için alınmış Oda Kayıt Belgesi ile yıllık vizesi yapılmış Orman Mühendisleri Odası Serbest Meslek Mensupluğu Belgesinin aslını veya noter onaylı suretini idareye sunmak zorundadır.” şeklinde olduğu görülmüştür.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin toplam 749 km teras aplikasyonu ve 749 km ekskavatörlerle gradonu şeklinde toprak işlenerek buror teras yapılması işi olduğu, toplam 749 km ekskavatörlerle gradonu şeklinde toprak işlenerek buror teras yapılması işinin (paletli traktör ile toprak işlemesi yapılmayan alanlarda, en az 24 HP gücünde, aks genişliği maksimum 170 cm. olan ekskavatör ile 90 - 100 cm. genişliğinde, 45- 50 cm. derinliğinde şeritler halinde yan kazı şeklinde alt toprak işlemesi yapılması, şeridin üst sınırından yukarı kısmındaki toprağa kırıntı bünye vererek kazı yapılmış şerit üzerine toprak çekilmesi, böylece 60-100 cm. derinlik, 120-150 cm. genişlikte içeriye doğru % 25-30 eğim olacak şekilde teras formu verilerek toprak işlemesi yapılması) 703,31 km’sinin meyilin % 0-40, profil taşlılığının % 25' den fazla, diri örtü köklerinin sahayı kaplama oranının % 60' dan az olduğu yerlerde, 45,69 km’sinin ise meyilin % 41-60, profil taşlılığının % 25' den fazla, diri örtü köklerinin sahayı kaplama oranının % 60' dan az olduğu yerlerde yapılacağı ve bu iş kalemleri için birim fiyata aplikasyon bedelinin dahil olmayacağı anlaşılmıştır.

İdare tarafından yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan (Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü) 213 yılı birim fiyatları kullanılmak suretiyle; “801.2 poz numaralı terasların aplikasyonu = 749 km x36,21 TL =27.121,29 T/km, 307.3 meyilin % 0-40, profil taşlılığının % 25' den fazla, diri örtü köklerinin sahayı kaplama oranının % 60' dan az olduğu yerlerde= 703,31 km x 2.116,93 TL = 1.488.858,04 TL/km, 45,69 km’sinin ise meyilin % 41 - 60, profil taşlılığının % 25' den fazla, diri örtü köklerinin sahayı kaplama oranının % 60' dan az olduğu yerlerde = 45,69 km x 2.433,14 TL/km =111.170,17 TL/km” olmak üzere toplam 1.627.149,49 TL olarak belirlendiği, bu bedelden %25 oranındaki birim fiyatlar içerisinde yer alan yüklenici karı ve genel giderler düşülerek ulaşılan bedele (1.627.149,49 TL/1.25 = 1.301.719,59 TL) damga vergisi, karar pulu ve kik payı eklenmek suretiyle 1.322.117,53 TL tutarında sınır değer belirlendiği, bu bedelin altında geçerli teklif olduğu belirlenen başvuru sahibi dahil 9 istekliden “ihale komisyonumuza vermiş olduğunuz teklif aşırı düşük olarak değerlendirilmiş olup vermiş olduğunuz teklifle ilgili savunmanızı…..” bilgisi içeren 19.06.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sadece 1.322.117,93 TL tutarında en yüksek teklifi veren Ümit Orman Ürn. Tarım İnş. Gıda Tem. Nak. Turizm San. Tic. Ltd. Şti.nden açıklama istenilmediği, 8 istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulduğu ve sunulan açıklamaların uygun görülerek ihalenin en düşük teklifi veren Zirve Ağaçlandırma Peyzaj İnş. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aşırı düşük teklifler başlıklı 38’nci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiş, anılan Tebliğ’in 78.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları “Ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.” şeklinde tanımlanmış, aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde yapılacağı hususu ise anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesinde detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihalede aşırı düşük tekliflerin tespiti öncesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılabilirliği ile sunulacak açıklamaların hangi somut kriterler esas alınarak değerlendirileceğinin belirlenmesi, ihalenin sağlıklı ve mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılması bakımından önem arz etmektedir.

İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak personel sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, yaklaşık maliyet icmal tablosu incelendiğinde ise Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğünün 2013 yılı birim fiyatları üzerinden yaklaşık maliyetin tespit edildiği, bu çerçevede ihale konusu işte kullanılacak araçların ve personelin sayısı, birim iş başına operatör, düz işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süreyle çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalıştırılacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı gibi hususlar belirli olmadığından, isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkânının bulunmadığı anlaşılmış, dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığına ilişkin objektif bir değerlendirme yapılması imkânı bulunmadığından, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan idarece ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerden daha yüksek teklif veren ve ihalede geçerli teklif olduğu değerlendirilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ancak açıklamada bulunmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Anadolu Ormancılık Mad. Tar. Hay. Taş. İnş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de bu çerçevede değerlendirmeye alınması gerekmekle birlikte anılan isteklinin teklifin değerlendirmeye alınması halinde de ekonomik açıdan en avantajlı ilk iki isteklinin değişmeyeceği anlaşıldığından bu işlemin esasa etkili sonuç doğurmayacağı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihalenin Zirve Ağaç Peyzaj. İnş. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ihale kararına karşı yapılan şikayet başvurularına idarece 02.08.2013 tarihli yazı ile cevap verildiği, firmalardan aşırı düşük teklif açıklama yapılması istenilmesine rağmen sunulan açıklamaların Tebliğin 79’uncu maddesinin alt maddelerine göre değerlendirilmediği, ihale kararına şerh düşülen hususlar dikkate alındığında ihale komisyonu tarafından sunulan açıklamaların Tebliğin 79.4.1 ve 79.4.2 maddelerine göre değerlendirilmediğinin anlaşıldığı, Zirve Ağaç Peyzaj. İnş. Ltd. Şti.nce aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgelerin fotokopi olduğu, idarece Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesinde belirtilen hususlara uygun olarak değerlendirme yapıldığının belirtildiği ancak sunulan belgelerin belgelerin sunuş şekline uygun olmadığı, ihale komisyonu tarafından sunulan fotokopi belgelerin aşırı düşük teklif açıklama süresi bitmiş olmasına rağmen asılları ile değiştirilmeye çalışıldığı, fakat sözlü itirazları üzerine değiştirilemediği, ihale komisyon başkanı tarafından komisyona baskı yapılarak sunulan belgelere “aslı idarece görülmüştür” şerhi düşülmek istenildiği, şayet bu işlem yapılmış ise bu işlemin ihaleye fesat karıştırmaya gireceği, bu durumun anılan firma yetkilisi tarafından da kendilerine itiraf edildiği, ihalenin yaklaşık maliyetinin 1.627.149,49 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından %65,5 civarında kırım yapıldığı ve bu bedelle işin yapılamayacağının aşikar olduğu, 1 no’lu “aplikasyon” iş kalemi için firma tarafından herhangi bir açıklama yapılmadığı, proforma faturaların Tebliğin 79.4.2.4’üncü maddesine göre değerlendirilmediği ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük tekliflerin tespiti öncesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılabilirliği ile sunulacak açıklamaların hangi somut kriterler esas alınarak değerlendirileceğinin belirlenmesi, ihalenin sağlıklı ve mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılması bakımından önem arz ettiği, ihale konusu işe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak personel sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, yaklaşık maliyet icmal tablosu incelendiğinde ise Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü’nün 2013 yılı birim fiyatları üzerinden yaklaşık maliyetin tespit edildiği, bu çerçevede ihale konusu işte kullanılacak araçların ve personelin sayısı, birim iş başına operatör, düz işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süreyle çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalıştırılacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı gibi hususlar belirli olmadığından, isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkânı bulunmadığı, dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığına ilişkin objektif bir değerlendirme yapılması imkânı bulunmadığından, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği, diğer taraftan idarece ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerden daha yüksek teklif veren ve ihalede geçerli teklif olduğu değerlendirilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ancak açıklamada bulunmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan Anadolu Ormancılık Mad. Tar. Hay. Taş. İnş. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de bu çerçevede değerlendirmeye alınması gerekmekle birlikte anılan isteklinin teklifin değerlendirmeye alınması halinde de ekonomik açıdan en avantajlı ilk iki istekli değişmeyeceği anlaşıldığından bu işlemin esasa etkili sonuç doğurmayacağı gerekçeleri ile “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde belirttiği iddialar kapsamında yapılan incelemeye göre;

Karardan da anlaşıldığı üzere, idare tarafından yaklaşık maliyet toplam 1.627.149,49 TL olarak belirlenmiş, bu bedelden %25 oranındaki birim fiyatlar içerisinde yer alan yüklenici karı ve genel giderler düşülerek ulaşılan bedele, damga vergisi, karar pulu ve kik payı eklenmek suretiyle sınır değer 1.322.117,53 TL olarak belirlenmiş ve bu bedelin altında geçerli teklif olduğu belirlenen başvuru sahibi dahil 9 istekliden “ihale komisyonumuza vermiş olduğunuz teklif aşırı düşük olarak değerlendirilmiş olup vermiş olduğunuz teklifle ilgili savunmanızı…..” ifadesine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiş, sadece 1.322.117,93 TL tutarında en yüksek teklifi veren Ümit Orman Ürn. Tarım İnş. Gıda Tem. Nak. Turizm San. Tic. Ltd. Şti.nden açıklama istenilmemiş, aşırı düşük teklif açıklaması sunan 8 isteklinin açıklamaları uygun görülerek ihale en düşük teklifi veren Zirve Ağaçlandırma Peyzaj İnş. Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aşırı düşük teklifler başlıklı 38’nci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiş, anılan Tebliğ’in 78.1’nci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları “Ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.” şeklinde tanımlanmış, aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde yapılacağı hususu ise anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesinde detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

Başvuru sahibinin şikâyetinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu belgelerin Kamu İhale Tebliği’ne uygun bir şekilde sunulmadığına ve ihale konusu işi teklif ettiği bedelle yapamayacağına ilişkin olduğu, ihale konusu işte idarece açıklama istenmesine esas sınır değerin 1.322.117,53 TL olarak belirlendiği dikkate alındığında, teklifi bu değerin altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama istenilmesi, yapılan açıklamanın ihale mevzuatı kapsamında değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılması, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak ise, hem ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamalarının, hem de 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5’inci maddesinde yer alan eşitlik ilkesi çerçevesinde açıklamada bulunan diğer isteklilerinin açıklamalarının ihale mevzuatına uygun şekilde incelenmesi ve inceleme sonucunda yapılan değerlendirmelere karar gerekçelerinde yer verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli dahil aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının ihale mevzuatı kapsamında incelenerek yapılan değerlendirmelere karar gerekçesinde yer verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunca, ihale konusu işte aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığına ilişkin objektif bir değerlendirme yapılması imkânı bulunmadığından, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle verilen “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN