KİK Kararı: 2013/UH.I-3684 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 64
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UH.I-3684
BAŞVURU SAHİBİ:
Raif İnşaat Gıda Taşımacılık Sayaç Okuma Medikal Otomasyon Temizlik Tarım Tekstil Tic. Ve San. Ltd. Şti., YILDIZTEPE RADYOLİNL YOLU 2. ARA NO : 32 MALATYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Pötürge İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Taşbaşı Mah Hükümet Cad. No: 1 44850 MALATYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/95150 İhale Kayıt Numaralı "Bakımlı,Yatılı Bölge Ortaokulu ,Nohutlu,Pazarcık Ve Tepehan İlköğretim Okulu Öğrencilerine Öğlen Yemeği Verilmesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pötürge İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 13.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bakımlı, Yatılı Bölge Ortaokulu, Nohutlu, Pazarcık ve Tepehan İlköğretim Okulu Öğrencilerine Öğlen Yemeği Verilmesi” ihalesine ilişkin olarak Raif İnşaat Gıda Taşımacılık Sayaç Okuma Medikal Otomasyon Temizlik Tarım Tekstil Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 19.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.09.2013tarih ve 28198sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3160sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- İhaleye katılan bütün isteklilerin kapasite raporlarının istenilen koşulları sağlayıp sağlamadığı konusunda tereddütlerinin oluştuğu, belgelerin yeniden incelenmesi gerektiği,

2- İhale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile ihaleye katılan diğer isteklilerin bilançolarının yetersiz olması nedeniyle standart form:KİK025.1/H tablosunu sunmadıkları, bilanço oranlarına ilişkin istenilen kriterlerin sağlanmadığı,

3- İhaleye katılan tüm isteklilerin iş deneyim belge tutarlarının yetersiz olduğu,

4- İhalede uygun görülen tekliflerin gerekçeli kararına kesinleşen ihale kararında yer verilmediği bu nedenle kesinleşen ihale kararının yerinde olmadığı, ihaleye katılan bütün isteklilerin belgelerinin geçerli olup olmadığının kontrolü yapıldıktan sonra ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, düzeltici işlem karar verilmesine mümkün bulunmadığı durumda ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihalenin “Bakımlı, Yatılı Bölge Ortaokulu, Nohutlu, Pazarcık ve Tepehan ilköğretim okulu öğrencilerine öğlen yemeği verilmesi” hizmeti alımı ihalesi olduğu, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan Turgutlar Grup Gıda Pet. Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığıanlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında,

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

…

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü,

Konuyla ilgili olarak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları”başlıklı 8’inci maddesinde,

“…

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,

Anılan Yönetmeliğin “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler”başlıklı 16’ncı maddesinde,

“(1) Başvurular öncelikle;

…

ı) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediği,

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in“İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde,

“(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümleri ve Tebliğ açıklamalarından, iddia konusu hususların mevzuata aykırı bulunma sebeplerinin delilleriyle birlikte somut bir biçimde itirazen şikâyet başvurularında belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda “İhaleye katılan bütün isteklilerin kapasite raporlarının istenilen koşulları sağlayıp sağlamadığı konusunda tereddütlerinin oluştuğu, belgelerin yeniden incelenmesi gerektiği” şeklinde genel bir ifadenin kullanıldığı, herhangi bir somut iddiada bulunulmadığından bu yöndeki iddianın şekil yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 29 uncu maddesinin ( c ) bendinde,

“Yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan işlerin ihalelerinde (a) ve (b) bentlerinde sayılan belgelere ek olarak;

_
1 ) Bankalardan temin edilecek, adayın veya isteklinin mali durumu ile ilgili belgelerin,_

_
2 ) Adayın veya isteklinin ilgili mevzuatı uyarınca yayımlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin,_

_
3 ) Adayın veya isteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu ve hizmet işleri ile ilgili taahhüdü altındaki ve bitirdiği iş miktarını gösteren belgelerin,_

idarelerce istenilmesi zorunludur.” hükmü,

İncelenen ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.4 üncü maddesinde,

_“7.4._Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu bent boş bırakılmıştır.

7.4.2. Bu bent boş bırakılmıştır…” düzenlemesi yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan hükmü gereğince yaklaşık maliyeti, eşik değere eşit veya eşik değeri aşan hizmet alımı ihalelerinde adayın veya isteklinin ilgili mevzuatı uyarınca yayımlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgelerin idarelerce istenilmesinin zorunlu olduğu, söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin 4734 sayılı Kanun’un 8’inci maddesinde belirlenen eşik değeri tutarının altında kaldığı ve idarece ihaleye katılabilmek için gereken belgeler arasında bilanço veya eşdeğer belgelerinin istenilmediği belirlenmiş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48 inci maddesinde,

“(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.5’inci maddesinde,

“İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 50'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

Anılan Şartname’nin7.6’ncı maddesinde,

“7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Malzemeli Yemek Pişirme ve Dağıtım Sonrası İşler” düzenlenmesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede isteklilerden, teklif edilen bedelin % 50'sinden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği, “ Malzemeli Yemek Pişirme ve Dağıtım Sonrası İşler ” in benzer iş olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Turgutlar Grup Gıda Pet. Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimi tevsik amacıyla 24.07.2013 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, belge konusunun “Taşımalı Öğrenci Öğlen Yemeği” olduğu, işin kabul tarihinin 17.09.2012, belge tutarının ise 223.546,70 TL olduğuve anılan istekli tarafından karşılanması gereken 168.135,24TL tutarı karşıladığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen Bizim Gıda Nak. Pet. İnş. Temz. Yem. Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimi tevsik amacıyla 08.08.2012 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, belge konusunun “İlköğretim Taşımalı Öğrencilere Öğlen Yemeği”, belge tutarının ise 251.963,50 TL olduğuve istekli tarafından karşılanması gereken 169.079,82TL tutarı karşıladığı,

Tadım Yemek Fabrikası ve Tabildot (Erdal PAK) tarafından iş deneyimi tevsik amacıyla 11.04.2013 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, belge konusunun “Öğlen Yemeği Hizmeti” olduğu, işin kabul tarihinin 30.06.2012, belge tutarının ise 165.102,80 TL olduğu ve söz konusu belgenin güncellenmiş tutarı olan 184.939,63 TL’nin anılan istekli tarafından karşılanması gereken 184.193,10TL tutarı karşıladığı,

Öz Emin Tem. Yem. Big. İşlm. İnş. Gıda Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimi tevsik amacıyla 19.10.2010 tarihli iş bitirme belgesinin sunulduğu, belge konusunun “Bağlı Kuruluşların Malzemeli Mamul Yemek Alımı ve Dağıtımı İşi” olduğu, işin kabul tarihinin 31.12.2008, belge tutarının ise 373.200,00 TL olduğu, söz konusu iş deneyimine konu işte anılan isteklinin % 49 hisse oranı ile yer aldığı ve hisse oranına tekabül eden 182.868,00 TL tutarın güncellenmiş değerinin 271.647,98 TL olduğu ve istekli tarafından karşılanması gereken 201.195,54 TL tutarını karşıladığıtespit edilmiştir.

Yapılan tespitler neticesinde başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde,

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4 üncü maddesinde,

“ İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir… ” açıklaması,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında,

“ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde,

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ulaşım, sigorta, vergi, harç vb. personel giderleri isteklilerce teklif edilen fiyata dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.
Teklif edilen fiyata sadece kurumumuzca KDV ödenir. Bütün giderler yükleniciye aittir. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, harç resim vb. personel giderleri isteklilerce teklif edilen fiyata dâhildir.

Taşıma merkezi okullarda öğle yemeği servisi ile servis sonrası hizmetleri yürütecek personellerin maaş ve ssk vb. giderleri teklif fiyatına dâhildir

Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak KDV idare tarafından yükleniciye ödenecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun 41’inci maddesinde kesinleşen ihale kararlarının bildiriminde tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine yer verilmesinin zorunlu olduğu ancak uygun olan tekliflere ilişkin ayrıca bir açıklamanın komisyon kararında yer almasının zorunlu olmadığı, ayrıca anılan Kanun’un 56’ncı maddesinde Kurum tarafından yapılacak incelemenin sınırları belirlenmiş olup ihale kapsamında sunulan bütün belgelerin incelenmesinin ihale komisyonu yerine geçerek yeniden inceleme yapılması anlamına geleceği, Kurumun bu şekilde bir inceleme görevinin bulunmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin “ İhalede uygun görülen tekliflerin gerekçeli kararına kesinleşen ihale kararında yer verilmediği bu nedenle kesinleşen ihale kararının yerinde olmadığı, ihaleye katılan bütün isteklilerin belgelerinin geçerli olup olmadığının kontrolü yapılmasına” ilişkin iddiası yerinde görülmemiştir.

Buna karşın, Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre idarelerin, geçerli teklifleri belirledikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit etme ve bu teklifler hakkında açıklama isteme yükümlülüğü bulunmaktadır. Söz konusu ihale konusunun personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı anlaşılmakla birlikte, istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu ihalede, idare tarafından yapılan yaklaşık maliyet hesabında yüklenici kârına ilişkin bir belirlemenin bulunmadığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda aktarılan 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasına göre, idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan yaklaşık maliyet hesabında bulunan tutarın % 20’si oranındaki kâr bedelinin hariç tutulması sonucu 399.872,20 TL kârsız yaklaşık maliyetin olduğu ve teklif fiyatı bu tutarın altında yer alan Turgutlar Grup Gıda Pet. Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin, Tadım Yemek Fabrikası ve Tabildot (Erdal PAK) ile Bizim Gıda Nak. Pet. İnş. Temz. Yem. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren 3 istekliden teklifteki önemli bileşenlerin belirlenmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İhalede uygun görülen tekliflerin gerekçeli kararına kesinleşen ihale kararında yer verilmediği bu nedenle kesinleşen ihale kararının yerinde olmadığı, ihaleye katılan bütün isteklilerin belgelerinin geçerli olup olmadığının kontrolü yapıldıktan sonra ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği, düzeltici işlem karar verilmesine mümkün bulunmadığı durumda ihalenin iptal edilmesi gerektiği, ” şeklinde belirtilen dördüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, yaklaşık maliyet hesabında bulunan tutarın % 20’si oranındaki kâr bedelinin hariç tutulması sonucu 399.872,20 TL kârsız yaklaşık maliyetin olduğu ve teklif fiyatı bu tutarın altında yer alan Turgutlar Grup Gıda Pet. Nak. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin, Tadım Yemek Fabrikası ve Tabildot (Erdal PAK) ile Bizim Gıda Nak. Pet. İnş. Temz. Yem. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması hususlarında“ Düzeltici işlem belirlenmesine” kararverilmiştir.

Başvuru sahibinin dördüncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Pötürge İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Bakımlı, Yatılı Bölge Ortaokulu, Nohutlu, Pazarcık ve Tepehan İlköğretim Okulu Öğrencilerine Öğlen Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin MEB fiyatı esas alınarak 1092 kişi için 173 gün süre ile 2,54 TL birim fiyat üzerinden toplam 479.846,64 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (5) adet ihale dokümanı satın alındığı, 13.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Turgutlar Grup Tic. Ltd. Şti.

336.270,48

Bizim Gıda Tic. Ltd. Şti.

338.159,64

Tadım Yemek Fabrikası ve Tabildot (Erdal PAK)

368.386,20

Öz Emin Tic. Ltd. Şti.

402.391,08

Raif İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.

479.846,64

Şeklinde verildiği, idarece “ “İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmaması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi üzerinde bırakıldığı, kesinleşen ihale kararında hukuki bir eksiklik olmadığı ” gerekçesine dayanılarak geçerli teklifler üzerinde K amu İhale Kanunu’nun 38’nci maddesi gereğince aşırı düşük fiyat sorgulanması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihale sürecinde tekliflerin geçerliliği sonrasında geçerli tekliflerden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; ikinci iddia kapsamında başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerindeaşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi