KİK Kararı: 2013/UH.I-3679 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UH.I-3679
BAŞVURU SAHİBİ:
Sfk Temizlik Hizmetleri Bilgayar Turizm Yemekçilik Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, ÇANKAYA MAH. İSTİKLAL CAD. KIRMIZI LACİVERT İŞ HANI 5/59 MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Mersin Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Nusratiye Mahallesi Kuva-İ Milliye Caddesi 132 33050 MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/107295 İhale Kayıt Numaralı "Mersin Kamu Hastaneleri Birliği Tarsus Devlet Hastanesi Malzeme Dahil Yemek Pişirme Servis Ve Sonrası Hizmetleri Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 07.08.2013tarihinde pazarlık usulüile yapılan “Mersin Kamu Hastaneleri Birliği Tarsus Devlet Hastanesi Malzeme Dahil Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Hizmetleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak SFK Temizlik Hizmetleri Bilgayar Turizm Yemekçilik Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 26.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.09.2013tarih ve 28337sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.09.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3186sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle idarenin yaklaşık maliyet araştırmasını yasa gereği belirtilen esas ve usullere uygun olarak yapmadığı ve yaklaşık maliyeti sağlıklı hesaplamadığı, Genel Sekreterliğe bağlı kurumlarda daha önce yapılmış olan yemek ihalelerinde yemeğin yaklaşık birim fiyatının 4,60 TL ve yukarısında belirlendiği, mevcut ihalede ise yaklaşık maliyetin 4,00 TL/öğün civarında olduğunun görüldüğü, 4734 sayılı Kanun’un 7’nci maddesine göre yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği, ihale üzerinde kalan isteklinin 3 çeşit yemek için teklif etmiş olduğu 3,20 TL'lik fiyatın ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı bu nedenle firmadan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri; 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21’inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı; dördüncü fıkrasında ise gerekli süre içinde idare tarafından bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği hüküm altına alınmıştır.

Öte yandan aynı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendinde, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusu konusunun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verileceği yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinde, ihalenin ilk oturumunda, istekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanacağı hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, ihaleye katılan bütün istekliler için, yaklaşık maliyet tutarı ihale tarihinde aleniyet kazanmakta olup, bu tutarın yanlışlığına ilişkin şikâyet süreci bu tarihte başlamaktadır.

İncelenen ihale 07.08.2013 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, bu tarihte yaklaşık maliyet tutarı açıklanmıştır. Yaklaşık maliyet araştırmasının yasa gereği belirtilen esas ve usullere uygun olarak yapılmadığı ve yaklaşık maliyetin sağlıklı hesaplamadığı iddiasıyla yapılacak şikâyet başvurusunun, ihale tarihinden sonraki beş gün içinde idareye yöneltilmesi gerekirken, başvuru sahibinin bu süre geçtikten sonra 26.08.2013 tarihinde idareye şikâyette bulunduğu görülmüştür. Bu nedenle, yukarıda yapılan açıklamalar ve mevzuat hükümleri çerçevesinde başvuru sahibinin yaklaşık maliyete yönelik iddiasının süre yönünden reddi gerekmektedir.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kanun’un aşırı düşük teklifler başlıklı 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmış, Kamu İhale Genel Tebliği’nde de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklaması yapılmıştır.

İncelemeye konu ihalede 244.000 porsiyon normal yemek, 55.000 porsiyon diyet yemek, 98.000 porsiyon normal kahvaltı, 28.000 porsiyon diyet kahvaltı, 6.500 porsiyon çocuk menü ve 5.500 porsiyon bebek menü için iki farklı devlet hastanesi ile yedi firmadan fiyat araştırması yapıldığı, Mersin Kadın Doğum Hastanesi, Mersin Devlet Hastanesi ile ATS Yemekçilik’in bildirmiş olduğu fiyatlar ile idarenin bir önceki ihalesinde ortaya çıkan birim fiyatların ortalaması alınarak yaklaşık maliyetin 1.404.625,83 TL olarak hesaplandığı, hesaplanan yaklaşık maliyette kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasının “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü uyarınca bahse konu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet 1.404.625,83 / 1,20 = 1.170.521,53 TL olarak hesaplanmıştır.

Personel çalıştırmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak, aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin Kurum tarafından belirlenmiş bir kriter bulunmamakla beraber Kamu İhale Kurulu’nun hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan teklifleri aşırı düşük kabul ederek teklif bileşenlerine ilişkin olarak belgeye dayalı yazılı açıklama istenilmesi gerektiği yönündeki emsal kararları doğrultusunda yapılan inceleme neticesinde personel çalışmasına dayalı olmayan bahse konu “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Servis ve Sonrası Hizmet Alımı” işinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiş olan Harput İaşe İnş. Turz. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 1.172.500,00 TL tutarındaki teklif fiyatının Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde hesaplanan 1.170.521,53 TL tutarındaki kâr hariç yaklaşık maliyetin üstünde olduğu tespit edilmiş olup idarece aşırı düşük sorgulamaya tabi tutulmaksızın bahse konu firmanın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi işleminin yukarıda açıklanan nedenlerle uygun olduğu sonucuna varılmış başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi