KİK Kararı: 2013/UH.I-3486 (4 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/057
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 04.09.2013
Karar No : 2013/UH.I-3486 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş., İSTOÇ TİC. MERKEZİ 40. ADA NO : 19/2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Osmaniye Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, D 400 Karayolu Üzeri Akyar Köyü Civarı OSMANİYE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/77999 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014-2015 Yılı Veri İşleme Ve Otomasyon Sisteminin İşletimi Hizmeti Alımı (Toplu Alım)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Osmaniye Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 22.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013-2014-2015 Yılı Veri İşleme ve Otomasyon Sisteminin İşletimi Hizmeti Alımı (Toplu Alım)” ihalesine ilişkin olarak Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin 01.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 05.08.2013tarih ve 25674sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.08.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2819sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece taraflarına tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında tekliflerinin asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, oysa tekliflerini oluştururken 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30 ve 101 inci maddeleri uyarınca elli ve daha fazla işçi çalıştırılan özel sektör iş yerlerinde işverenlerin çalıştırdıkları işçilerin % 3’ü oranında özürlü işçi çalıştıracakları, söz konusu işçilere ait işveren primlerinin devlet desteği kapsamında Hazinece karşılanacağı, bu oranda işçi çalıştırmanın kanuni zorunluluk olduğu ve bu oranda özürlü işçi çalıştırılmaması halinde işverenlerin idari para cezası ile karşı karşıya kalacakları hususları dikkate alındığı,

İdari Şartname’de yer alan teklif fiyata dahil giderler uyarınca ihale konusu işe ait asgari işçilik maliyetinin 9.326.915,62 TL olduğu, İdari Şartname’nin 25 inci maddesinde yer alan düzenleme ile söz konusu Şartname’nin 47.1’inci maddesinde yer alan düzenlemede Osmaniye Devlet Hastanesi, Kadirli Devlet Hastanesi, Osmaniye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve Kadirli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde işe başlama tarihinin 01.10.2013, işin bitim tarihinin 31.12.2015 (27ay); Düziçi Devlet Hastanesinde ise işe başlama tarihinin 01.01.2014, işin bitim tarihinin 31.12.2015 (24 ay) olduğu, 232 işçinin 01.10.2013 tarihinde işe başlayacağı ve bu sayının 01.04.2014 tarihinde Düziçi Devlet Hastanesi’nde çalışacak işçilerin de katılımıyla 253 olduğu,

Dolayısıyla 27 ay süreli ihale konusu işte 3 ay boyunca 232 işçi, 24 ay boyunca ise 253 işçinin çalıştırılacağı, söz konusu işçilerin %3’ü oranında özürlü işçi çalıştırılacağı için 3 ay süreli işte (232 x 0,03=6,96) 7 özürlü işçinin, 24 ay süreli işte (253 x 0,03=7,59) 8 özürlü işçinin çalıştırılması gerektiği,

Hazinece karşılanacak olan sigorta primine ait işveren hissesi oranının % 19,5 olduğu, ihale tarihinde geçerli olan asgari işçilik ücretinin 1.021,50 TL üzerinden %19,5 oranında işveren payı hesaplandığında 199,1925 TL olduğu,

3 aylık sürede çalışacak 7 özürlü işçi için hazinece karşılanacak tutarın hesabının 199,1925 x 7 x 3=4.183,0425 TL, 24 aylık sürede çalışacak 8 özürlü işçi için hazinece karşılanacak tutarın 199,1925 x 8 x 24= 38.244,96 TL olduğu, dolayısıyla hazinece karşılanacak % 19,5 oranındaki işveren payı toplamının 42.428,00 TL olduğu, firmalarının tekliflerini oluştururken asgari işçilik maliyeti tutarından söz konusu işveren payı tutarını düşerek 9.284.487,82 TL teklif verdiklerini,

Teklif fiyatlarını oluştururken birim fiyat teklif cetvelinin 1 inci sırasında yer alan satır için birim fiyatın 1.375,98 TL olması gerekirken özürlü indirimi yapılarak 1.366,10 TL teklif edildiği,

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

(Osmaniye Devlet Hastanesi, Ek bina Kad.Doğum 141 kişi -Osmaniye ADSM 18 kişi) Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 159 kişi ile 27 aylık (yol dahil)

KİŞİ

159

27

1.366,10

Yine aynı şekilde birim fiyat teklif cetvelinin 13 üncü sırasında yer satır için birim fiyatın 1.487,54 TL olması gerekirken özürlü indirimi yapılarak 1.487,27 TL teklif edildiği,

13

Düziçi Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %10 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 2 işçi ile 24 aylık (yol dahil)

KİŞİ

2

24

1.487,27

Bu haliyle Hazinece karşılanacak işveren primine ilişkin tutar toplamında asgari işçilik maliyetinden indirim yapıldığı,

Yukarıda belirtilen nedenlerle, Hazinece karşılanacak işveren primine ilişkin yapılan hesaplamanın doğru kabul edilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği ayrıca firmalarınca özürlü işçi indirimine ilişkin yapılan hesaplamanın doğru olduğuna ilişkin emsal mahkeme kararlarının bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının;“2013-2014-2015 Yılı Veri İşleme ve Otomasyon Sisteminin İşletimi Hizmeti Alımı (TOPLU ALIM)” şeklinde belirlendiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

_1 (Osmaniye Devlet Hastanesi, Ek bina Kad.Doğum 141 kişi -Osmaniye ADSM 18 kişi) Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 159 kişi ile 27 aylık (yol dahil)

2 Osmaniye ek bina Bahçe Devlet Hastanesi 10 kişi Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 10 kişi ile 27 aylık (yol yok)_

3 Osmaniye Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %10 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 3 işçi ile 27 aylık (yol dahil)

_4 Osmaniye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %5 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 1 işçi ile 27 aylık (yol dahil)

5 Osmaniye Devlet Hastanesi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 35 gün 15 kişi için)

6 Osmaniye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 35 gün 3 kişi için)

7 (Kadirli Devlet Hastanesi 53 kişi- Kadirli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi 4 kişi) Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 57 kişi ile 27 aylık (yol dahil)

8 Kadirli Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %20 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 1 işçi ile 27 aylık (yol dahil)

9 Kadirli Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %10 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 1 işçi ile 27 aylık (yol dahil)

10 Kadirli Devlet Hastanesi 6 kişi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 35 gün 6 kişi için)

11 Kadirli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Sağlığı Merkezi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 35 gün 2 kişi için)

12 Düziçi Devlet Hastanesi 19 kişi Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 19 kişi ile 24 aylık (yol dahil)

13 Düziçi Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %10 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 2 işçi ile 24 aylık (yol dahil)

14 Düziçi Devlet Hastanesi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 29 gün 6 kişi için)_

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) Yemek : Kurum tarafından karşılanacaktır.
b) Yol :1 (bir) kişi bir günlük:3,00 TL (1 Ayda 26 gün yol ücreti verilecektir.) (Nakdi olarak ödenecektir ve bordroda gösterilecektir.) kişi sayısı :163'dir (Osmaniye Devlet Hastanesi, Osmaniye ADSM)
c)Yol :1 (bir) kişi bir günlük:2,50 TL (1 Ayda 26 gün yol ücreti verilecektir.) (Nakdi olarak ödenecektir ve bordroda gösterilecektir.) kişi sayısı :80'dir (Kadirli Devlet Hastanesi, Kadirli ADSM, Düziçi Devlet Hastanesi)
d) Giyecek kurum tarafından karşılanacaktır

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

SGK İl Müdürlüğünün 07 / 06 / 2013 tarih ve 9.693.741 sayılı yazılarına istinaden güvenlik iş kodunda oluşabilecek iş kazaları ve meslek hastalıkları prim oranı % 1,00 olarak dikkate alınacaktır.” düzenlemesinin,

Anılan Şartname’nin 47.1’inci maddesinde ise,

“Osmaniye Devlet Hastanesi, Kadirli Devlet Hastanesi, Osmaniye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve Kadirli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde işe başlama tarihi: 01.10.2013. İşin bitim tarihi 31.12.2015'dir.

Düziçi Devlet Hastanesinde işe başlama tarihi: 01.01.2014. İşin bitim tarihi 31.12.2015'dir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

İdarece isteklilere verilen birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir;

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

(Osmaniye Devlet Hastanesi, Ek bina Kad.Doğum 141 kişi -Osmaniye ADSM 18 kişi) Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 159 kişi ile 27 aylık (yol dahil)

KİŞİ

159

27

2

Osmaniye ek bina Bahçe Devlet Hastanesi 10 kişi Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 10 kişi ile 27 aylık (yol yok)

KİŞİ

10

27

3

Osmaniye Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %10 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 3 işçi ile 27 aylık (yol dahil)

KİŞİ

3

27

4

Osmaniye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %5 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 1 işçi ile 27 aylık (yol dahil)

KİŞİ

1

27

5

Osmaniye Devlet Hastanesi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 35 gün 15 kişi için)

GÜN

15

35

6

Osmaniye Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 35 gün 3 kişi için)

GÜN

3

35

7

(Kadirli Devlet Hastanesi 53 kişi- Kadirli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi 4 kişi) Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 57 kişi ile 27 aylık (yol dahil)

KİŞİ

57

27

8

Kadirli Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %20 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 1 işçi ile 27 aylık (yol dahil)

KİŞİ

1

27

9

Kadirli Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %10 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 1 işçi ile 27 aylık (yol dahil)

KİŞİ

1

27

10

Kadirli Devlet Hastanesi 6 kişi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 35 gün 6 kişi için)

GÜN

6

35

11

Kadirli Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Sağlığı Merkezi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 35 gün 2 kişi için)

GÜN

2

35

12

Düziçi Devlet Hastanesi 19 kişi Asgari İşçilik, Asgari Ücret (KİK nakdi hesaplama modülü) 19 kişi ile 24 aylık (yol dahil)

KİŞİ

19

24

13

Düziçi Devlet Hastanesi Asgari İşçilik, Asgari Ücretin %10 fazlalı (KİK nakdi hesaplama modülü) 2 işçi ile 24 aylık (yol dahil)

KİŞİ

2

24

14

Düziçi Devlet Hastanesi Ulusal Bayram ve Tatil Günleri Yol Dahil (Asgari ücret alan 29 gün 6 kişi için)

GÜN

6

29

TOPLAM TUTAR(K.D.V Hariç)

İdari Şartname’nin yukarıda anılan 25’inci maddesinde belirtilen teklif fiyata dahil masraflar esas alınarak, Kamu İhale Kurumunun işçilik hesaplama modülünde yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin (yol ve % 3 sözleşme giderleri dahil olmak üzere) 9.326.915,62 TL’ye tekabül ettiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde; başvuruya konu ihaleye 10 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucu Piramit Makine İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin teklif mektubu ve geçici teminatı bulunmadığı gerekçesiyle, Ankira Organizasyon Tur. Sağl. Rekl. İnş. Yem. Ür. Bilg. Tem. Gıda İlaç Tic. Ltd. Şti. ile Tem-Tek Temizlik Teknik Hizmet Gıda Turz. Taşm. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin teklif zarfında ihaleye katılabilmek için gerekli belgeler bulunmadığı gerekçesiyle, Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş. ile Mehmet Selimoğulları İnş. Mad. Oto. Alet. Hayv. Tem. Tah. Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin Beltur Turizm Taş. Otom. Gıda Ürün. Tem. Hiz. İlet. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “ Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu ” başlıklı 30’uncu maddesinde,

“İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.

…

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi**”** başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklamaları yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarında, işveren sigorta primi tutarının aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde esas alınacak bileşenlerden birisi olduğu açıklanmıştır. Bununla birlikte, işverenlerin istihdam ettikleri işçilerle ilgili yararlanacakları sigorta primi teşviklerinin ihalede teklif fiyatının oluşturulmasında ve tekliflerin değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulup bulundurulamayacağına ilişkin yürürlükteki mevzuatta herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu konuda istikrar kazanmış Kurul kararlarında “…İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı tüm hizmet alımı ihalelerinde, teklifler Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulacak ve değerlendirilecektir…” görüşü benimsenmektedir.

İhale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından, personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, ihalede çalıştırılacak işçi sayısının asgari yüzdesi ile azami işçi sayısı arasında bir belirleme yapmasının önünde herhangi bir engel bulunmayacaktır. Teklifin bu koşullar altında oluşturulmasına imkan verilmesi ise istekliler arasında eşitlik ilkesinin ihlaline, teklif sahiplerinin leh veya aleyhlerinde olmak üzere rekabet dengesinin bozulmasına sebep olacak ve esasen bir yarışma niteliği taşıyan ihale olgusu içerisinde farklı kabuller ile hareket edilmesine imkan tanınmış olacaktır.

Başka bir ifade ile ihale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, örneğin 60 işçinin çalıştırılacağı personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası özürlü çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından ve bu çerçevede sözü edilen isteklinin en az 2 en çok 60 özürlü işçi çalıştıracağını beyan ederek teklifini bu koşullar üzerinden oluşturmasına engel bir durum olmadığından, bu durum istekliler arasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşmasına yol açacaktır.

Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi Kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkanı tüm istekliler için söz konusu olmaktadır. Ancak ihalelerde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği kabul edilmelidir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve tüm tespitler çerçevesinde, ihale dokümanında ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında engelli personel bulunacağına, dolayısıyla 4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre işverenin belirli sayıda engelli işçiyi “meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde” çalıştırma yükümlülüğünün idarenin ihale konusu hizmet işi kapsamında karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme olmadığı, anılan Kanun’un 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin asgari sayının belirlenmesine rağmen kısıtlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler arasında eşitsizliğe yol açabileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “ Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu ” başlıklı 30’uncu maddesinde, çalıştırılacak engelli işçi sayısının işverenin aynı il sınırları içinde yer alan işyerlerinde bulunan toplam işçi sayısına göre hesaplanacağı da düzenlenmiştir. Bu durumda ihaleyi gerçekleştiren idarenin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına bakmaması, ihaleye teklif veren her istekliye ait il sınırları içinde başka işyeri bulunup bulunmadığını, varsa bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısını da bilmesi gerekeceğinden teklifinde engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklif tutarını buna göre hesaplayan istekliler bakımından İş Kanununun anılan hükmü uyarınca idarenin ihaleyi karara bağlamadan önce her defasında araştırma yapma gereksinimi doğabilecek ve bu uygulama nedeniyle ihale süreçlerinde yaşanacak gecikmeler 4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkesinin ihlaline yol açabilecektir. Ayrıca, İdari Şartname’de engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasınınİş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, başka bir ifade ile teklif bedelleri oluşturulurken, işin ifası sırasında çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin indirimin dikkate alınmamasının, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin Kanundan doğan engelli işi çalıştırma yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açmayacağı, bu yükümlülüğün devam edeceği de açıktır. Bunun yanında, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.11. maddesi uyarınca idarelerin, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacakları ve söz konusu hakedişlerin de, engelli işçi çalıştırılması durumunda uygulanacak prim indirimi dikkate alınarak düzenleneceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibi Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin iddia ettiği gibi bu durumun idarenin yükleniciye fazla ödeme yapmasına yol açmayacağı ve bir kamu zararının oluşmayacağı görülmüş olup, isteklinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştur.

Diğer taraftan, özel bir kanun olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan ve Tebliğ’in 79.3’üncü maddesinde açıklanan “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da dikkate alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.

Başvuru sahibi Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin teklif bedelinin 9.284.487,82 TL olduğu ve asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamadığı anlaşılmıştır.

Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin özürlü işçi istihdam etmesi kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkânı tüm istekliler için söz konusudur. İhalelerde eşitlik ve rekabetin sağlanması ilkesi gereği isteklilerin teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği, Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin ihale konusu iş kapsamında özürlü işçi istihdam edeceğini ve özürlü istihdamı nedeniyle Kanundan kaynaklanan sigorta primi teşvikinden yararlanacağı gerekçesiyle, yararlanacağını iddia ettiği teşvik miktarını işçilik maliyetinden düşmek suretiyle teklif fiyatını oluşturduğu, söz konusu durumun diğer isteklilere karşı Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin lehine avantaj sağladığı anlaşılmıştır. Bu nedenle Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta primi tutarı dikkate alınmadan, teklif fiyatlarının işveren payları üzerinden hesaplanarak sunulması ve değerlendirilmesi gerektiğinden, teklif fiyatı asgari işçilik giderinden daha düşük olan Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin teklifinin idarece değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi