KİK Kararı: 2013/UH.I-3481 (4 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/057
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 04.09.2013
Karar No : 2013/UH.I-3481
BAŞVURU SAHİBİ:
Egeli Sosyal Hizmetler Turizm İnşaat Taşımacılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi, KÜÇÜK SANAYİ SİTESİ ÇIRAKLIK OKULU KARŞISI SOSYAL TESİSLER ÇANAKKALE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kumluca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Bağlık Mahallesi Gödene Caddesi Hükümet Konağı Kat 3 000 07350 ANTALYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/87301 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Öğretim Yılı Taşımalı Gelen Öğrencilere Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kumluca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 30.07.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013-2014 Öğretim Yılı Taşımalı Gelen Öğrencilere Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Egeli Sos. Hiz. Tur. İnş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 01.08.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.08.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.08.2013tarih ve 26342sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.08.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2933sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenleri ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde, idarelerce yaklaşık maliyetin kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması veya uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatların biri, birkaçı veya tamamı herhangi birinin öncelik sırası olmaksızın kullanılarak tespit edileceği ve istenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturaların değerlendirmeye alınmayacağı ve fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verileceği; 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici karı ekleneceği; anılan Yönetmelik’in 59’uncu maddesinde ise, tekliflerin diğer tekliflerle veya yaklaşık maliyetle karşılaştırılarak aşırı düşük olup olmadığının tespit edileceği hüküm altına alınmıştır.

Yapılan incelemede, idare tarafından başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetin 273.969,45 TL olarak tespit edildiği, yaklaşık maliyet hesabında kâr oranının ayrıca belirtilmediği, yaklaşık maliyetin içindeki kâr oranının anılan Yönetmelik hükmü gereğince en yüksek % 20 olarak belirlenebileceği, dolayısıyla yaklaşık maliyetten % 20 oranındaki kâr tutarı çıkarıldığında kâr hariç yaklaşık maliyetin en düşük tutarının 228.307,88 TL olabileceği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, teklif fiyatı belirlenen kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan Gurme Sağ. Gıda Tur. Ltd. Şti. ve Platin ve Sosyal Hiz. – Ercan Yüce’nin teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilmiştir. Dolayısıyla bu isteklilerden anılan Kanun hükmü uyarınca belirlenecek önemli teklif bileşenleri belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte ihale dokümanı kapsamında isteklilere verilmiş olan Teknik Şartname’de ihale konusu işin yürütülmesinde yapılacak yemeklerin belirlendiği bir listeye ve bu listedeki yemeklerin yapımında kullanılacak tüm malzemeler ile bu malzemelerin miktarlarına yer verilmediği, bu durumun aşırı düşük teklif açıklamalarının objektif bir şekilde değerlendirilmesini olanaksız hale getireceği anlaşılmıştır. Bu itibarla ihalenin iptal edilmesine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği ,” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, “ ihalenin iptaline” kararverilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kumluca İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2013-2014 Öğretim Yılı Taşımalı Gelen Öğrencilere Öğle Yemeği Olarak Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin 107.439,00 adet yemek için 2,55 TL birim fiyat üzerinden toplam 273.969,45 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (7) adet ihale dokümanı satın alındığı, 30.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ teklif mektubu uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Gurme Sağ. Gıda Tur. Ltd. Şti.

186.943,86

Platin ve Sosyal Hiz. - Ercan Yüce

225.621,90

Egeli Sos. Hiz. Ltd. Şti.

271.820,67

Akkaya Bilgisayar - Hüseyin Kaya

273.969,45

Şeklinde verildiği, idarece “ ihale üzerinde kalan isteklinin teklif fiyatı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatı arasındaki farkın büyük olduğu, bu farkın kamu zararı oluşturacağı ” gerekçesine dayanılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci madesi uyarınca geçerli teklifler üzerinden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi