KİK Kararı: 2013/UH.I-3083 (24 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/049
Gündem No : 89
Karar Tarihi : 24.07.2013
Karar No : 2013/UH.I-3083
BAŞVURU SAHİBİ:
Evrensel Hazır Gıda Özel Sağlık Spor İşletmeciliği Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, ALİ NİHAT TARLAN CAD. ERTAŞ SOK. ERTAŞ İŞHANI NO:6/B İÇERENKÖY İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sultanbeyli Belediyesi Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğü, Abdurrahmangazi Mahallesi Belediye Cad. 2 34920 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/56422 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Ramazan Ayında Açık Hava Yemeği Düzenlenmesi Hizmeti Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sultanbeyli Belediye Başkanlığı Sosyal Yardım İşleri Müdürlüğütarafından 30.05.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı Ramazan Ayında Açık Hava Yemeği Düzenlenmesi Hizmeti Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşlet. San. ve Tic. A.Ş.nin 18.06.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.06.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.07.2013tarih ve 22012sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2428sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından belirlenen önemli maliyet bileşenleri üzerinden açıklama sunulduğu, fakat idarece Teknik Şartnamedeki ihtiyaç listesinde belirtilen maliyetlere açıklama getirilmediği ve et giderine ilişkin olarak sunulan proforma faturanın ticari hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale konusu iş “2013 Yılı Ramazan Ayında Açık Hava Yemeği Düzenlenmesi Hizmeti Alım İşi” olup, idarece belirlenen gün ve noktalarda toplam en az beş en fazla on defa sokak iftarı verilecektir. İşe ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “… Verilecek Yemek mönüsünün tüm nakliyeleri banket arabaları teklif fiyata dahil edilecektir.

…

Yol ve yemek bedeli öngörülmemiştir. Çalışanların kıyafetleri idare tarafından karşılanacaktır.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. % 1” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece sunulan teklifler ve yaklaşık maliyete göre başvuru sahibi istekli Evrensel Hazır Gıda Özel Sağ. Spor İşlet. San. ve Tic. A.Ş. ile Temaş Gıda San. ve Tic. A. Ş.nin teklif fiyatları aşırı düşük teklif olarak değerlendirip, 03.06.2013 tarihinde her iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiştir. Anılan isteklilerden Temaş Gıda San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle teklifi reddedilmiştir. Başvuru sahibi istekli 06.06.2013 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmuştur.

Söz konusu ihalede idarece 03.06.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması talep yazısı ile açıklama istenilen iş kalemlerinin,

• Plastik çatal-kaşık-kürdan-1 gr tuz-ıslak mendil-peçete paketi,

• Karton yemek servis kutusu,

• Ayran (200 cc),

• Kapalı pet bardaklı su (250 cc),

• Bir kişilik menü (Mercimek Çorbası-Et Kavurma-Pirinç Pilavı-Tulumba Tatlısı-Pide-Hurma)

olduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında;

• Açıklama istenilen iş kalemlerinin birim fiyatlarının gösterildiği üst yazı,

• Plastik çatal-kaşık-kürdan-1 gr tuz-ıslak mendil-peçete paketi ve karton yemek servis kutusu için Erse Amb. End. Mak. Gıda Tem. Mal. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura,

• Ayran (200 cc) için Eker Süt Ürünleri Gıda San. ve Tic. A.Ş.den alınan proforma fatura,

• Bardak su (250 cc) için Ergen Gıda İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura,

• Bir kişilik menü maliyetini gösteren menü maliyet analiz tablosu,

• Dana kemiksiz (kuşbaşı) için Şevval Et Gıda Canlı Hayvancılık Toptan Et Ticaret firmasından alınan proforma fatura,

• Tulumba tatlısı için Cihan Tulumba Baklava Tatlı Sanayi’den alınan proforma fatura,

• Kırmızı mercimek, pirinç, tuz, salça ve hurma gibi giderler için Akçay Gıda ve Temizlik Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura,

• Pide için Kartal Un Mamulleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nden alınan proforma fatura,

• Meyve ve sebze için İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal Müdürlüğünden alınan yaş meyve ve sebze fiyat listesi sunulmuştur.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta olup, anılan maddenin gerekçesinde de konuya ilişkin olarak “..işin gerektiği şekilde yapılmasına imkan verecek sorumlu bir teklif hazırlanıp hazırlanmadığını tespit etmek üzere, ihale komisyonunun yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri hemen reddetmek yerine, bu teklif sahiplerinden tekliflerinin bileşenleri ile ilgili olarak açıklama istemesine ve bu açıklamalar çerçevesinde nihai değerlendirmesini yapmasına imkan tanınmıştır.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’ uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır. ” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise,

“ …

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması idare tarafından, bir kişilik menü kalemi için Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinin 9’uncu bendinde, yemek menüsünün poz tarifinde belirtilen pişirme, taşıma, nakliye ve 70 derecelik banket arabalarının maliyetlerine açıklama getirmeyip maliyet bileşenlerinde yer vermediği, anılan gider kalemi için Teknik Şartname’nin 6’ncı maddesinin 9’uncu bendinde yemek menüsünün poz tarifinde belirtilen tulumba tatlısı için 8 cm çapında 4 cm yüksekliğinde PP (polipropilen) hammaddeden üretilmiş olan kapaklı şeffaf plastik kâselere, pideler için II. Beyaz sülfit kese kâğıtlarına, hurma servisi için 3,5 cm*5,5 cm ebatlarında yüksekliği ise 4 cm PP (polipropilen) hammaddeden üretilmiş olan kapaklı şeffaf plastik kâselerin maliyetlerine açıklama getirmeyip maliyet bileşenlerinde yer vermediği ve Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinin A bendinde belirtilen ihale konusu evsaftaki etin 13 TL/kg elde edilmesinin mümkün olamayacağı gerekçeleriyle uygun bulunmayarak başvuru sahibi isteklinin teklifi reddedilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat düzenlemeleri çerçevesinde başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelenmiş olup aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalar ile yaş sebze ve meyve fiyat listesinin mevzuatta öngörülen şartları taşıdığı görülmüştür. Sunulan belgeler arasında herhangi bir uyumsuzluk bulunmadığı ve bu belgelerin Teknik Şartname’de öngörülen miktarları ve şartları karşıladığı anlaşılmıştır.

İdarece söz konusu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak başvuru sahibi isteklinin teklifinin reddedilme gerekçesi 4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 38’inci maddesine aykırıdır, çünkü idarenin aşırı düşük gördüğü teklifi reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, idarenin imalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedeceği hüküm altına alınmıştır. Somut olayda görüleceği üzere başvuru sahibi istekli aşırı düşük teklif sorgulamasında belirtilen gider kalemlerine ilişkin mevzuata uygun açıklamada bulunmuştur.

Öte yandan başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında et gideri için Şevval Et Gıda Canlı Hayvancılık Toptan Et Ticaret firmasından alınan 04.06.2013 tarihli proforma fatura sunmuş olup bahse konu proforma fatura gerekli şekil şartlarını taşımaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

…

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.” açıklaması yer almaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu açıklaması bağlamında değerlendirildiğinde, idarenin başvuru sahibi istekli tarafından sunulan proforma faturada bir kilogram et gideri için öngörülen 13 TL’nin idarece istenilen özellikteki et giderini karşılayamayacağı gerekçesiyle teklifinin reddedilmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde, başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun olup anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece mevzuata aykırı görülmesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Evrensel Hazır Gıda Özel Sağlık Spor İşletmeciliği San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun bulunduğundan teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi