KİK Kararı: 2013/UH.I-28

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/001
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 03.01.2013
Karar No : 2013/UH.I-28
BAŞVURU SAHİBİ:
Also Gıda İnşaat Turizm Tic. A.Ş., ÇİLİNGİRLER CAD. BANKA SOK. NO:4 EDİRNE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Keşan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Kültür Merkezı Kat: 2 Yenı Cami Mah 22800 EDİRNE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/170975 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı 799 İlkokul-Ortaokul Öğrencilerine 128 Gün 6 Taşıma Merkezi İlkokul-Ortaokullarında Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Keşan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 21.11.2012 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Taşımalı 799 İlkokul-Ortaokul Öğrencilerine 128 Gün 6 Taşıma Merkezi İlkokul-Ortaokullarında Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Also Gıda İnşaat Turizm Tic. A.Ş. nin 30.11.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.12.2012 tarih ve 41630 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4813 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif zarfının usulüne uygun olmadığı,

2 ) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu nedenle söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

…

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

İzleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi tarafından ilk olarak 21.11.2012 tarihinde Sunar Turizm Et Ürün. Tic. Ltd. Şti. nin ikinci oturumda sunmuş olduğu teklif zarfının usulüne uygun olmadığı ve açılmaması gerektiği yönünde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, anılan başvuru üzerine idarenin 27.11.2012 tarihli cevabı ile şikâyetin uygun bulunmadığı, şikâyete cevabın aynı tarihte (27.11.2012) başvuru sahibine imza karşılığı elden tebliğ edildiği, idarenin şikâyete verdiği cevabın başvuru sahibine tebliğ edildiği tarihi izleyen on gün içerisinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle başvuru sahibinin birinci iddiasına yönelik başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 2 ve 3’üncü maddelerinde sırasıyla “2) Verilecek yemekler Teknik şartname ekindeki listeye uygun olacak ve Milli Eğitim Müdürlüğü onayı alınmadan değiştirilmeyecektir. Milli Eğitim Müdürlüğü gerektiğinde yemek şeklinde (sıcak/soğuk) değişiklik yapabilecektir. (Menü Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından iki ayda bir verilecek listeye göre hazırlanacaktır.)

_
3 ) Yemeklerde kullanılacak malzemeler kişi başına; _

a) Etli yemeklerde kırmızı et kullanılacak olup en az 15 gram et olacaktır. Etli yemeklere kemikli et kullanıldığında et miktarı kişi başına en az 75 gr köfte ve et yemeklerinde en az 75 gr et kullanılacak.

b) Tavuk yemeklerinde en az 200 gr tavuk kullanılacak.

c) Sebze yemeklerinde en az 200 gr sebze kullanılacak.

d) Makarna, pirinç, bulgur gibi yemekler en az 100 gramdan yapılacak.

e) Kuru bakliyat yemeklerinde en az 100gr bakliyat kullanılacaktır.

f) Öğrenci başına en az 120 gr ekmek verilecektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış olan kararları uyarınca, hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmekte olup idarelerin yaklaşık maliyeti yüklenici kârı öngörmeden hesaplamaları durumunda, hizmet alımı ihalelerinde belirlenebilecek azami kâr oranı olan % 20’lik tutarın, yaklaşık maliyetten çıkarılması sonucu bulunan tutarın kâr hariç yaklaşık maliyet olarak esas alınması gerekmektedir. Bu durumda inceleme konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı 207.953,07 TL olmakta ve bu tutarın altında teklif verdiği anlaşılan ihale üzerinde bırakılan Sunar Turizm Et Ürün. Tic. Ltd. Şti. nden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerekmektedir.

Bununla birlikte Teknik Şartname düzenlemelerinin incelenmesi sonucunda, Şartname ekinde öğle yemeklerine ilişkin örnek menü listelerine yer verildiği ancak menülerde yer alan yemek türlerinin bütün malzeme cins ve miktarlarına ilişkin belirleme yapılmadığı yalnızca yemek türlerinde kullanılacak ana malzemelerin (et, tavuk vb) cins ve miktarlarının belirlendiği görülmüştür. İhale dokümanının mevcut halinin isteklilerin tekliflerini sağlıklı veriler çerçevesinde hazırlamalarına ve tekliflerin idarece objektif şekilde değerlendirilmesine olanak tanımadığı ve bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği neticesine varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinin ikinci iddiası hakkında Kurulca,“ ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasına yönelik yapılan incelemede;

Keşan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı 799 İlkokul-Ortaokul Öğrencilerine 128 Gün 6 Taşıma Merkezi İlkokul-Ortaokullarında Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Müdürlüğü'nün 21.03.2012 tarihli yazısı esas alınarak toplam 249.543,68 TL olarak hesaplandığı;

Bahse konu ihalede (2) adet ihale dokümanı satın alındığı, 21.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, tüm tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, geçerli teklif olarak belirlenen teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

1. Teklif (TL)

2. Teklif (TL)

Sunar TurizmEt Ürün Tic. Ltd Şti.

183.066,88

177.953,28

Also Gıda İnşaat Turizm Tic. A. Ş.

249.543,68

208 634,88

Şeklinde verildiği, İhale komisyonu tarafından, “ hesaplanan yaklaşık maliyetin yüklenici kârı içermediği, ihalede verilen tekliflerin birbirine yakın olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulamasına gerek bulunmadığı ” gerekçesine dayanılarak teklifler üzerinde aşırı düşük sorgulaması yapılmadan en düşük teklif esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi