KİK Kararı: 2013/UH.I-2632

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/044
Gündem No : 32
Karar Tarihi : 26.06.2013
Karar No : 2013/UH.I-2632
BAŞVURU SAHİBİ:
Re-Da-Pa Tur Reklam Dağıtım Pazarlama Turizm Nak. İnş. Mak. Taah. Ve Tic. Ltd. Şti., G.M.K. BULVARI ÖZVEREN SOK. NO:18/5 DEMİRTEPE/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ulaştırma, Denizcilik Ve Haberleşme Bakanlığı (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı), Hakkı Turayliç Cad. No: 5 Emek 06338 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/27853 İhale Kayıt Numaralı "Personel Taşıma (Servis)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığıtarafından 11.04.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Personel Taşıma (Servis)” işi hizmet alımı ihalesine ilişkin olarak Re-Da-Pa Tur Reklam Dağıtım Pazarlama Turizm Nak. İnş. Mak. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.05.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.05.2013 tarih ve 17227 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1871 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale dokümanında İdari Şartname’nin son hükmünde ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde yer almak üzere iki adet cetvele yer verildiği, bahse konu cetvellerin farklı hesaplamalar içerdiği, dolayısıyla İdari Şartname’nin son hükmü gereği teklif sunan istekliler için avantajlı teklif şartlarının oluştuğu, ihalede iki farklı cetvelin isteklilere verilmesine rağmen herhangi bir zeyilname yapılmaması ve cetveller arası farklar oluştuğu için ihalenin iptalinin gerektiği,

2. Birim Fiyat Teklif Cetveli gereği teklif sunan bazı firmaların cetvelin en alt satırında yer alan kalem için herhangi bir bedel öngörmediği dolayısıyla aritmetik hata yapılarak fiyat avantajı sağlandığı, fakat aritmetik hata yapan isteklilerin ihale dışı bırakılmadığı üstelik ihalenin üzerlerinde bırakıldığı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklide dâhil bazı isteklilerce teklif zarfları yapıştırılmaksızın ve kaşelenmeksizin sunulduğu halde söz konusu isteklilerin ihale dışı bırakılmadıkları,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklaması yapılmaksızın ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden adayların, istekli olabileceklerin ve isteklilerin Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği belirtilmiştir.

Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir

… …

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir...” hükmü yer almaktadır.

Yapılan incelemede;28.03.2013 tarihinde ihale dokümanını satın alan başvuru sahibinin ihale dokümanına ilişkin olarak şikâyet başvurusunda bulunabileceği son tarihin, yukarıda anılan Kanun hükmü uyarınca 08.04.2013 tarihi Pazartesi günü mesai bitimi olduğu, ilgilinin 30.04.2013 tarihli dilekçe ile ihale dokümanına yönelik olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’da düzenlenmiş şikâyet başvuru süreleri zorunlu süreler olup, hak düşürücü nitelik taşımaktadır.Yapılan incelemede, başvuru sahibinin, ihale dokümanına yönelik olduğu görülen iddialarınınsüresi içerisinde şikâyet başvurusuna konu edilmediği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendinde; Kuruma veya idareye yapılan, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması halinde başvurunun reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin birinci iddiasına yönelik olarak başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapılan inceleme neticesinde aritmetik hata yapıldığına yönelik iddiaların başvuru sahibi tarafından idareye şikâyet aşamasında öne sürülmediği görülmüştür. Ayrıca şikâyet üzerine idare tarafından alınan kararda da belirtilen hususların yer almadığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “… Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler …” hükmü,

İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “…(10) İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu hükümler birlikte değerlediğinde; idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, idareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususların dikkate alınmayacağı anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, anılan iddia ile ilgili olarak başvuru sahibinin idareye bir şikâyet başvurusunun bulunmadığı görüldüğünden 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun reddi gerekmektedir.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 30’uncu maddesinin ilk fıkrasında “ Teklif mektubu ve geçici teminat da dahil olmak üzere ihaleye katılabilme şartı olarak istenilen bütün belgeler bir zarfa konulur. Zarfın üzerine isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu ve ihaleyi yapan idarenin açık adresi yazılır. Zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir. ” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinin ilk fıkrasında; “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.1’inci maddesinde “ 4734 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan “zarfın yapıştırılan yeri istekli tarafından imzalanır ve mühürlenir” hükmünün, zarfın yapıştırılan yerinin ihaleye katılan aday veya istekli tarafından imzalanıp, kaşesinin veya mührünün basılması şeklinde uygulanması gerekmektedir. Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde zarfın yapıştırılan yerinin ortaklardan herhangi biri tarafından imzalanarak kaşelenmesi veya mühürlenmesi yeterlidir. ” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında onaylı bir örneği gönderilen belgeler içerisinde yer alan ihale komisyon kararı üzerinden yapılan incelemede, teklif zarflarının isteklilerin huzurunda teslim edilen sıraya göre kontrol edilip açıldığı, bir isteklinin teşekkür mektubu verdiği, diğer isteklilerin ise teklif zarflarının ve teminatlarının usulüne uygun olduğunun belirtildiği ve isteklilerce sunulan tekliflerin okunarak birinci oturumun kapatıldığının belirtildiği tespit edilmiştir. Ayrıca teklif zarfı açma ve belge kontrol tutanağında, başvuru sahibi istekli tarafından iddia edilen hususa ilişkin bir eksikliğin tespit edilmediği görülmüştür. Öte yandan 27.05.2013 tarih ve 1948 sayılı bilgi ve belge isteme yazımıza istinaden teklif sunan dokuz istekliye ilişkin ihale teklif zarflarının asılları idarece tarafımıza sunulmuş olup söz konusu belgelerde yapılan incelemelerde teklif zarflarının tamamının usulüne uygun bir şekilde kaşelendiği ve imzalandığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde yaklaşık maliyetin 1.776.840,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır. İhale onay belgesi eki yaklaşık maliyet hesap cetvelinde de bu tutara yer verilmekle birlikte yüklenici için öngörülen kâr oranına veya tutarına ilişkin bu cetvelde bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir.

Yapılan incelemede 11.04.2013 tarihinde yapılan ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli Yumuş Turz. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.nin 1.367.100,00 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Koçlar Turz. Taş. Pet. İnş. Gıda Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise 1.442.625,00 TL teklif ettiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

..

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiştir.

Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararlarına göre personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif fiyatı sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. Bu çerçevede, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde işin niteliği dikkate alınarak belirlenebilecek yüklenici kârının azami % 20 olduğu dikkate alındığında, başvuru konusu ihalede kârsız yaklaşık maliyet 1.480.700,00 TL olarak hesaplanmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif fiyatları sırasıyla 1.367.100,00 TL ve 1.442.625,00 TL olup, bu haliyle kârsız yaklaşık maliyetin altındadır. Bu itibarla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasında yukarıda yer alan mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli Yumuş Turz. İnş. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Koçlar Turz. Taş. Pet. İnş. Gıda Hay. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi