KİK Kararı: 2013/UH.I-2615

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/044
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 26.06.2013
Karar No : 2013/UH.I-2615
BAŞVURU SAHİBİ:
Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti.(Kamu İhale Kurumunun 12.06.2013 tarih, 66 gündem nolu ve 2013/MK-177 sayılı Kurul Kararı), VEYSEL KARANİ MAH. KURTALAN CAD. NO:16 SİİRT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Siirt Devlet Hastanesi Baştabipliği, Yenimahalle Hastane Caddesi Açıkcezaevi Karşısı 6 56100 SİİRT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/158963 İhale Kayıt Numaralı "Yemek Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Siirt Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 04.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şikâyet başvurusu üzerine alınan 31.01.2013 tarih ve 2013/UH.I-671 sayılı Kurul kararına karşı başvuru sahibi tarafından dava açıldığı anlaşılmış, Ankara 3. İdare Mahkemesince verilen 16.04.2013 tarihli E:2013/287 sayılı karar üzerine de Kurulun 12.03.2013 tarih ve 2013/MK-177 sayılı Kurul kararı ile başvurunun yeniden incelenmesine karar verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/349-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlandığı, yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması gerektiği iddia edilmektedir .

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin 14.12.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile Zeugma Yemek Tem. Gıda İlaçlama Turizm İnş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, şikâyetçinin 28.12.2012 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 04.01.2013 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 08.01.2013 tarihinde şikâyetçiye bildirildiği ve şikâyetçinin 17.01.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu,

Bu başvuru üzerine alınan 31.01.2013 tarih ve 2013/UH.I-671 sayılı Kurul kararı ile,

“Başvuru dilekçesinde özetle, idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlandığı, yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması gerektiği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde; ihale komisyonu tarafından verilen tekliflerin 37’nci maddeye göre değerlendireceği, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmış, Kamu İhale Genel Tebliği’nde de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklanmıştır.

11 isteklinin katıldığı incelemeye konu ihalede 9 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, geçerli tekliflerden en düşük ilk iki teklifin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede toplam 60.000 öğün kahvaltı, 20.000 öğün diyet öğle ve akşam yemeği, 230.000 öğün normal öğle ve akşam yemeği ve 20.000 öğün diyet kahvaltıdan oluşan toplam 330.000 öğün yemek için yaklaşık maliyetin tespitinde 4 hastaneden ve 5 yemek firmasından alınan öğün fiyatların ortalaması alınarak toplam 1.535.453,00 TL tutarında yaklaşık maliyet hesaplandığı, ancak hesaplanan tutarın yüklenici karı içerip içermediği yönünde herhangi bir bilginin yer almadığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı öngörülebileceği yönündeki hükümden hareketle kârsız yaklaşık maliyet 1.535.453,00 TL / 1,20 = 1.279.544,17 TL olarak hesaplandığında ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin teklif bedellerinin bu bedelin altında olduğu tespit edilmiştir.

İncelemeye konu ihalede başvuru sahibinin teklif bedelinin 1.529.000,00 TL olduğu, Kurulun emsal kararları çerçevesinde inceleme ve değerlendirme yapıldığında ihale komisyonu tarafından ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin teklif bedellerinin karsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, bu gerekçeyle incelenen ihalede her iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek ihalenin karara bağlanması gerekmekte ise de başvuru sahibinin teklifinin idarece geçerli teklif olarak değerlendirilen 9 istekliden en düşük teklife göre 7’nci sırada olduğu, başvuru sahibinin teklifinin altında olmakla birlikte teklif bileşenlerine ilişkin olarak yazılı açıklama istenilmesi gereken 2 isteklinin haricinde idarece belirlenen karsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren 4 isteklinin teklifinin daha olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı veya ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla bir hak kaybının söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanun’da idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1) Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2) Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, başvuru sahibinin iddiaları açısından ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olma ihtimalinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmış olup 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Başvurunun reddine ,” karar verildiği,

Başvuru sahibi Danış Müteahhitlik Yemekçilik Temizlik Gıda Petrol Ürünleri Otomosyan Tarım San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 3. İdare Mahkemesinin 16.04.2013 tarihli E:2013/287 sayılı kararında dava konusu işlemin yürütmesinin, 2577 sayılı Kanun’un 27’nci maddesi uyarınca durdurulmasına karar verildiği, anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi için alınan 12.06.2013 tarih ve 2013/MK-177 sayılı karar ile,

“1) Kamu İhale Kurulunun 31.01.2013 tarihli ve 2013/UH.I-671 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda itirazen şikayet başvurusunun esasının incelenmesine” karar verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendireceği, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmış, Kamu İhale Genel Tebliği’nde de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklanmıştır.

11 isteklinin katıldığı incelemeye konu ihalede 9 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, geçerli tekliflerden en düşük ilk iki teklifin ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.

İncelemeye konu ihalede toplam 60.000 öğün kahvaltı, 20.000 öğün diyet öğle ve akşam yemeği, 230.000 öğün normal öğle ve akşam yemeği ve 20.000 öğün diyet kahvaltıdan oluşan toplam 330.000 öğün yemek için yaklaşık maliyetin tespitinde 4 hastaneden ve 5 yemek firmasından alınan öğün fiyatların ortalaması alınarak toplam 1.535.453,00 TL tutarında yaklaşık maliyet hesaplandığı, ancak hesaplanan tutarın yüklenici kârı içerip içermediği yönünde herhangi bir bilginin yer almadığı görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde yer alan yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı öngörülebileceği yönündeki hükümden hareketle kârsız yaklaşık maliyet 1.535.453,00 TL / 1,20 = 1.279.544,17 TL olarak hesaplandığında idarece geçerli teklif olduğu değerlendirilen 9 istekliden en düşük ilk iki teklifi veren ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin teklif bedellerinin bu bedelin altında olduğu tespit edilmiş olup her iki istekliden teklif bileşenlerine ilişkin olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38’inci maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde yazılı açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerden Teknik Şartname’de yer alan yemek gruplarından birim fiyat teklif cetvelinde öğün miktarları belirlenen normal kahvaltı, diyet kahvaltı, normal ve diyet öğle ve akşam yemeği yemek grupları için örnek menü oluşturmak suretiyle açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi