KİK Kararı: 2013/UH.I-2549

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/043
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 19.06.2013
Karar No : 2013/UH.I-2549
BAŞVURU SAHİBİ:
Mars Sosyal Hizm. Ve Özel Sağlık Hizm. Bilgisayar Tic. Ltd. Şti., ŞANLIURFA YOLU ÜZERİ SUN-YAPI EVLERİ B BLOK KAT:1 NO:2 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tokat Belediye Başkanlığı, Yeni Mahalle Gültekin Topçam Caddesi Otogar Karşısı No:7 Tokat 60100 TOKAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/644 İhale Kayıt Numaralı "İşçi Ve Pikap Çalıştırılması Hizmet Alım İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tokat Belediye Başkanlığıtarafından 04.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İşçi ve Pikap Çalıştırılması Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Mars Sosyal Hizm. ve Özel Sağlık Hizm. Bilgisayar Tic. Ltd. Şti.nin 02.05.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 17.05.2013tarih ve 17245sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1876sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede işçilik kalemleri dışında şoförü ile birlikte pikap araç kiralama kalemi olduğu, bu kalemde istenen şoför 1 Haziran -30 Eylül arası 16 saat çalışacağından 2 personel istihdam edileceği, asgari işçilik maliyetinin 684.305,92 TL olduğu, karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin teklif tutarı ile ihale konusu işin yerine getirilemeyeceğinin açık olduğu, ihalede alt yüklenici çalıştırılamayacağından aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin açıklama için sundukları araçlara ait ruhsatların teknik şartnamede istenen özelliklere uygun olmadığı, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 41'inci maddesinde belirtilen belgelerin sunulmadığı, sunulan ruhsatlarının asıl veya noter onaylı olmadığı, araç ve personel maliyetlerinin Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesine göre yeniden değerlendirilerek uygun olmayan tekliflerin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalede 08.04.2013 tarihli ve 2013/UH.I-1673 sayılı Kurul kararı ile kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren Ahmet Aydın (Ay – Tem Aydın Temizlik İnşaat), İki Yıldız Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliye Petrol Hayvancılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi ve Royal Sosyal Hizmetler İnşaat Otomasyon Özel Sağlık Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği hususu düzeltici işlem olarak belirlenmiştir.

Söz konusu Kurul kararı sonrası ihale yetkilisince aynı tarihte onaylanan 16.04.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile en düşük fiyatı sunan iki istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesine karar verildiği, 16.04.2013 tarihli ve 75 sayılı yazı ile Ahmet Aydın’dan, 16.04.2013 tarihli ve 76 sayılı yazı ile de İki Yıldız Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliye Petrol Hayvancılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, söz konusu istekliler tarafından sunulan açıklamalar kabul edilerek aynı tarihte ihale yetkilisince onaylanan 18.04.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Ahmet Aydın üzerinde bırakıldığı, İki Yıldız Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliye Petrol Hayvancılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, 18.04.2013 tarihinde elden tebliğ edilen 18.04.2013 tarihli ve 77 sayılı yazı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşme imzalamaya davet edildiği, ihale üzerinde bırakılan ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin ismen başvuru sahibine 22.04.2013 tarihinde tebliğ edilen 19.04.2013 tarihli ve 80 sayılı yazı ile bildirildiği, 19.04.2013 tarihinde Ahmet Aydın ile sözleşme imzalandığı, başvuru sahibi tarafından 02.05.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aşırı düşük teklifler başlıklı 38’inci maddesine göre ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinden değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır. Benzer düzenlemeler Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde de bulunmaktadır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının hangi belgeler ile nasıl sunulması gerektiği ile bu belgelerin değerlendirilmesi ile ilgili açıklamalara yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nde;

“79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

……

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…..

” açıklaması yapılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.5’inci maddesine göre teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi, satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece bir sayfalık üst yazı ekinde 3 adet “Piyasa Araştırma Teklifi”nin sunulduğu, söz konusu ekler incelendiğinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından gerçek ve tüzel kişilerden pikap kalemi ile ilgili olarak fiyat teklifi alındığı, her üç teklifin de saatlik 5,00 TL şeklinde olduğu, fiyat tekliflerinin üzerinde maliyete yahut satışlara dayalı açıklama yapılması durumuna göre bulunması gerekli meslek mensubu beyanının ve onayının bulunmadığı görülmüştür. Bu nedenle; ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Tebliğin 79.4.2.5’inci maddesindeki açıklamalara uygun bulunmaması nedeniyle teklifinin reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen İki Yıldız Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliye Petrol Hayvancılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından ise aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sadece bir sayfalık üst yazı ekinde pikap kalemi ile ilgili olarak 1 adet 6,00 TL birim fiyatlı “Fiyat Teklifi”nin sunulduğu, satışlar üzerinden açıklama yapıldığından fiyat teklifinin üzerinde yer alması gereken “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesi yerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ifadesinin yer aldığı, ayrıca fiyat teklifinin üzerinde gerekli meslek mensubu onayının bulunmadığı, bu haliyle aşırı düşük teklif açıklamasının Tebliğin 79.4.2.5’inci maddesine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından İki Yıldız Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliye Petrol Hayvancılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketinin teklifinin de reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kamu ihale mevzuatına aykırı olarak Royal Sosyal Hizmetler İnşaat Otomasyon Özel Sağlık Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşıldığından 08.04.2013 tarihli ve 2013/UH.I-1673 sayılı Kurul kararında ifade edildiği üzere, söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında, “Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez.” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

“Sözleşmeye davet” başlıklı 42’maddesinde ise, “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir.” hükmü bulunmaktadır.

Yapılan inceleme sonucunda, 19.04.2013 tarihli kesinleşen ihale kararının 22.04.2013 tarihinde şikâyetçiye tebliğ edildiği, ihale üzerinde kalan istekli ile 4734 sayılı Kanun’un 41 ve 42’nci maddesinde öngörülen sürelere uyulmadan usulüne aykırı olarak 19.04.2013 tarihinde sözleşme imzalandığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklamaları kamu ihale mevzuatına uygun olmayan Ahmet Aydın ve İki Yıldız Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Nakliye Petrol Hayvancılık Ticaret ve Sanayi Limited Şirketine ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ile Royal Sosyal Hizmetler İnşaat Otomasyon Özel Sağlık Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve sunulan açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmek suretiyle bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi