KİK Kararı: 2013/UH.I-2477

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/041
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 12.06.2013
Karar No : 2013/UH.I-2477
BAŞVURU SAHİBİ:
Zirve İnşaat Taahhüt Taş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ORHANTEPE MAH. ÇAMLI SOK. NO:30 DRAGOS İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İzmir Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü , Cumhuriyet Bulvarı No:16 35250 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/9573 İhale Kayıt Numaralı "Güney Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinden Çıkan Çamurların Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinde Bulunan Çamur Kurutma Yataklarına Taşınması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğütarafından 11.03.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Güney Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinden Çıkan Çamurların Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinde Bulunan Çamur Kurutma Yataklarına Taşınması” ihalesine ilişkin olarak Zirve İnşaat Taahhüt Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 12.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.05.2013tarih ve 15405sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.05.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1674sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve Mehmet Sağır tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, idari ve teknik şartname içerisinde belirtilen tüm gider kalemlerinin tek tek açıklanmadığı ve genel olarak açıklama yapıldığı, idare tarafından söz konusu açıklamaların uygun görülmesi işleminin hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

27.03.2013 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, ihaleye 5 isteklinin katıldığı yapılan yeterlik değerlendirmesi sonucunda, 5 isteklinin de teklifinin geçerli bulunduğu, karsız yaklaşık maliyetin altında kalan 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, süresi içerisinde açıklama sunmayan Şahinoğulları Nak.İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedildiği, geriye kalan 4 istekli tarafından sunulan açıklamaların idare tarafından uygun görüldüğü tespit edilmiş olup, Doğşen İnş. Turz. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “ Güney Bölgesi Atıksu Arıtma Tesislerinden Çıkan Çamurların Çiğli Atıksu Arıtma Tesisinde Bulunan Çamur Kurutma Yataklarına Taşınması” şeklinde belirtilmiş olup ihale dokümanı içerisinde yer alan birim fiyat teklif cetvelinde 9 farklı bölgeden atıksu arıtma tesisine çamur taşıma imalatlarına yer verildiği ve 9 satır açıldığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, İdari Şartnamenin 25’inci maddesinde “-Çamurun taşınması, çamurun taşınması için kullanılacak yakıt, motorin yağı, üstübü v.s. şoför, çalışma esnasında olabilecek tüm arızaların giderilmesi, amortisman ve yedek parça bedeli, bakım, iş yerine taşınması, yüklenici karı, genel giderler, Çalışacak araçların ve personellerinin her türlü sigorta giderleri, çalışacak personelin ulaşım yemek, sağlık taraması giderleri,

Teknik Şartnamenin J maddesinde (İşverene tahsis edilecek motorlu araç) özellikleri ve çalışma koşulları tanımlanan, her biri günde ortalama 100'er Km yol yapacak olan 2 adet motorlu taşıta ait tüm giderler,

Teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi de yer almaktadır.

İşin teknik detaylarının ve tanımının yer aldığı teknik şartnamenin incelenmesi neticesinde, ihale konusu işte çalıştırılması öngörülen kamyonların teknik özelliklerine yer verildiği, ihale konusu işte toplam 7 kamyonun çalıştırılmasının öngörüldüğü, ayrıca 1 adet lastik tekerlekli kazıcı yükleyici ve 2 adet vidanjörün de ihale konusu iş boyunca yüklenici tarafından hazır bulundurulmasının istenildiği, söz konusu araçları kullanacak şoförlerin masraflarının da teklif fiyata dahil edilmesi gerektiği, ayrıca günlük 100 er km yapmaları öngörülen 2 adet binek aracın her türlü yakıt, bakım, sigorta masrafları yüklenici tarafından karşılanmak suretiyle sözleşme süresi boyunca idareye tahsis edileceğinin belirtildiği anlaşılmış olup söz konusu giderlerin tümünün teklif fiyata dahil olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdarenin 13.03.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgu yazıları incelendiğinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi dayanak gösterilerek herhangi bir teklif bileşeni belirtilmeden, teklifin maliyet bileşenlerine ilişkin olarak ayrıntılı fiyat analizlerinin talep edildiği anlaşılmıştır.

Öncelikle, ihale konusu işin bir hizmet alımı ihalesi olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinin yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük teklif değerlendirilmesine yönelik usul ve esasları kapsadığı anlaşılmış olup idarenin aşırı düşük teklif sorgulama yazısı bu yönüyle mevzuata uygun bulunmamıştır.

İhale konusu işin içeriğine bakıldığında, işin niteliğinin daha çok yapım işleri ihalelerinde kullanılan yükleme, boşaltma ve nakliye imalatlarından oluştuğu, idare tarafından de bu gerekçeyle açıklamalarda analizlerin sunulmasını istenildiği tespit edilmiş olup idarenin ihaleye yapım işi mantığıyla yaklaştığı anlaşılmıştır.

Süresi içerisinde sunulan açıklamalar incelendiğinde, 4 isteklinin de açıklamalarını analizlere dayandırdığı tespit edilmiş olup idare tarafından bütün analizlerin kabul edildiği de tespit edilmiştir.

İdarenin yaklaşık maliyeti ve ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, yaklaşık maliyetini Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 8’inci maddesinin (ç) bendi uyarınca piyasadan alınan fiyatların ortalamasının alınması suretiyle oluşturduğu tespit edilmiş olup ihale işlem dosyası içerisinde söz konusu gider kalemlerine yönelik herhangi bir analizin yer almadığı anlaşılmıştır.

Aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi işleminde yaklaşık maliyetin temel alınması, istekliler tarafından sunulan açıklamaların yaklaşık maliyet ve ekinde yer alan belgeler doğrultusunda değerlendirilmesi gerektiğinden 20.05.2013 tarihli ve 1282 sayılı yazımızla idareden yaklaşık maliyette belirtilen imalat kalemlerine ilişkin olarak analizlerin yapılıp yapılmadığı, eğer yapılmamış ise açıklamaların ne şekilde değerlendirildiğine ilişkin bilgi ve belgeler talep edilmiştir.

İdarenin 22.05.2013 tarihli ve 4056 sayılı cevabi yazısında, ihale öncesinde yaklaşık maliyette yer alan gider kalemlerine ilişkin olarak herhangi bir analizin hazırlanmadığı, sunulan açıklamaların Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda kendi içlerinde değerlendirildiği ve uygun görüldüğünden bahsedilmiştir.

Öncelikle, ihale konusu işin hizmet işinden çok yapım işleri ilgili yükleme, boşaltma ve nakliye işiyle ilgili olmasından dolayı karmaşık nitelikte olduğu, Kanun’un 38 ve Tebliğ’in 79’uncu maddelerinde yer alan hükümler gereği teklif bileşenlerinin belirtilmesinin bu tarz hizmet işlerinde önemli olduğu, idarenin açıklanmasını talep ettiği her bir önemli teklif bileşenini aşırı düşük teklif sorgu yazısında belirtmesi ve açıklamaları bu doğrultuda değerlendirmesi gerektiği anlaşıldığından idarenin 13.03.2013 tarihli aşırı düşük teklif yazısında herhangi bir teklif bileşeni belirtmenden açıklama talep etmesi mevzuata uygun bulunmamıştır.

Ayrıca, idarenin aşırı düşük teklif açıklama yazısında isteklilerden analiz talep ettiği hususu göz önüne alındığında, yaklaşık maliyeti oluşturan imalatlara ilişkin olarak herhangi bir analiz düzenlememesi durumu açıklamaların sağlıklı ve objektif şekilde değerlendirilmesi olasılığını ortadan kaldırmış olup idare tarafından anılan imalatların analizlerin yapılarak açıklama içerisinde sunulan analizlerin bu doğrultuda objektif şekilde yeniden değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, idarenin yaklaşık maliyette yer alan imalatlara ilişkin analizlerini oluşturması ve önemli teklif bileşenlerinin yer aldığı aşırı düşük teklif sorgu yazılarının isteklilere yeniden gönderilerek aşırı düşük teklif değerlendirme işleminin yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte, ihale dokümanında yer alan teklif fiyata dahil giderler ile birim fiyat teklif cetveli birlikte değerlendirildiğinde, idari şartnamenin 25’inci maddesinde ve teknik şartnamenin J maddesinde ayrıntılı şekilde belirtilen günlük 100 er km yol yapacak 2 adet binek araç maliyetine ilişkin olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmadığı, yaklaşık maliyetin de piyasada faaliyet gösteren firmalara birim fiyat teklif cetvelinin gönderilmesi ve söz konusu teklif cetveline yönelik verilen tekliflerin ortalamasının alınması sonucunda oluşturulduğu, bu nedenle 2 adet binek aracın maliyetinin yaklaşık maliyetteki oranının ne olduğunun tespitinin mümkün olmadığı, teklif cetvelinde ayrı satır açılmadığından açıklamada yer alan fiyatla teklif cetvelinin karşılaştırılmasında objektifliğin sağlanamayacağı anılan giderin teklifin önemli bileşenlerinden biri olduğu hususu ile başvuru sahibi dışında hiçbir isteklinin açıklamalarında binek araca ilişkin belgelendirme, hesaplama yapmadığı ve söz konusu gidere ilişkin bedel öngörülmediği durumu birlikte değerlendirildiğinde, idarenin binek araca ilişkin şartname düzenlemeleri ile birim fiyat teklif cetveli arasındaki uyumsuzluğun ihalenin sonucuna etki ettiği, istekliler tarafından eşit şekilde teklif oluşturulmasının engellendiği ve bu uyumsuzluk nedeniyle aşırı düşük tekliflerin sağlıklı şekilde değerlendirilemeyeceği anlaşılmış olup ihalenin bu uyumsuzluk gerekçesiyle iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi