KİK Kararı: 2013/UH.I-2221

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/038
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 21.05.2013
Karar No : 2013/UH.I-2221
BAŞVURU SAHİBİ:
Bengi-M Temizlik İnşaat Gıda Bilgi İşlem Sosyal Hizmetler Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi., KOCASİNAN MAH. ACI ÇEŞME SOK. NO:14 D:6/2 KIRKLARELİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Trakya Bölge Müdürlüğü, Dere Mahallesi Edirne Bayiri Mevkii Tpao Küme Evleri 19 39750 KIRKLARELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/7691 İhale Kayıt Numaralı "Trakya Hudutları Dahilinde Sabit İşyerlerinin Malzemeli Yemek Hazırlama Servis Ve Sonrası Hizmet İşleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Trakya Bölge Müdürlüğü tarafından 28.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Trakya Hudutları Dahilinde Sabit İşyerlerinin Malzemeli Yemek Hazırlama Servis ve Sonrası Hizmet İşleri Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bengi-M Tem. İnş. Gıda Bil. İşl. Sos. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 29.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.04.2013tarih ve 12480sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1395sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında personelin ulaşımının isteklinin kendi araçlarıyla sağlanacağı belirtilerek yalnızca akaryakıt giderinin açıklandığı, buna ek olarak araçların diğer maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama sunulmadığı, 2013/UH.I-26 sayılı karardan da anlaşılacağı üzere ferdi kaza sigortasının maliyete dahil edilmesi ve anılan karara istinaden ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin ferdi kaza sigortası için sağlıklı bir maliyet sunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği, ferdi kaza sigorta bedelinin yetkili acente tarafından düzenlenen bir belge ile tevsik edilmediği, personelin sağlık tetkik raporlarına ilişkin maliyetin belgelendirilmediği,

2. Giyim maliyetine ilişkin olarak eksiksiz bir proforma fatura sunup sunmadığının, sunulan proforma faturanın ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının her sayfasının meslek mensubu tarafından onaylanıp onaylanmadığının tetkik edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, teklifi aşırı düşük olan isteklilerden, teklifin önemli bileşenleriyle ilgili, hizmetin ekonomik olmasını sağlayan yönteme, seçilen teknik çözümlere ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullara ve teklif edilen hizmetin özgünlüğüne ilişkin belgelere dayalı açıklama isteyeceği, isteklilerce yapılan açıklamaları değerlendirerek yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin esasların açıklandığı 79’uncu maddesinde, isteklilerin açıklamalarını tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar, fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar, perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar, ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler, yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler ve isteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına dayanarak yapacakları ve bu belgelerin Tebliğ’in (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine uygun olacağı açıklamalarına yer verilmiştir.

Anılan Tebliğ’in, aşırı düşük tekliflerin belgelere dayalı olarak açıklanmasına ilişkin maddelerinin devamında “ 79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olan giderlerin, çalıştırılması öngörülen 55 personelin ücretleri, resmi tatil ve ulusal bayramda çalıştırılacak işçilere ödenecek ücretler, işçilere aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 10,00 TL olarak ödenmesi öngörülen yemek bedeli, yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağı belirtilen ulaşım ve giyim giderleri, işçilere ait ferdi kaza sigorta ve sağlık kontrolü bedelleri ve yemek malzemesi bedeli ile aylık 2.480,00 TL olarak belirlenen enerji giderlerinden oluştuğu düzenlenmiş ve iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % 1 olarak belirlenmiştir.

Yapılan incelemede idarece birim fiyat teklif cetvelinde personel giderleri toplamı yaklaşık maliyetteki personel giderleri toplamının altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, bu isteklilerden Halitsan Müt. Gıda Besi. Tem. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı, açıklama sunan Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. – Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin açıklamalarının ise uygun görülerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. – Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde,ihale konusu işte personelin ulaşımında kullanılacak araçların kendi malı olduğunun belirtildiği ve bu hususun tevsiki amacıyla iki adet araç ruhsatı ile bir adet araç muayenesine ilişkin motorlu araç trafik belgesi sunulduğu görülmüştür. Ruhsatları sunulan iki aracın ortak girişimin ortaklarından Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait olduğu görülmekle birlikte personel taşımada kullanılacağı belirtilen diğer aracın ruhsatının sunulmamış olması nedeniyle kime ait olduğunun belli olmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan, söz konusu araçların bakım ve onarım ile sigorta maliyetlerine ilişkin mevzuata uygun herhangi bir belgenin açıklama kapsamında bulunmadığı, araçların akaryakıt maliyetini tevsik etmek üzere EPDK’nın internet sitesinden alındığı anlaşılan bir çıktı sunulduğu, ancak araçların km başına tüketeceği akaryakıt miktarının belgelere dayalı olarak açıklanmadığı belirlenmiştir. Bu itibarla başvuru sahibinin, ihale üzerinde kalan istekli tarafından personelin ulaşımında kullanılacak araçların maliyet bileşenlerinin mevzuata uygun olarak açıklanmadığı yönündeki iddiası uygun bulunmuştur.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan istekli tarafından sunulan ferdi kaza sigorta poliçesi teklifinin yetkili acente tarafından düzenlenmediği yönündeki iddiasının şikâyet dilekçesinde yer almadığı tespit edilmiştir. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği hükme bağlandığından bu yöndeki başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince reddi gerekmektedir.

Diğer taraftan, ihale üzerinde kalan isteklinin ferdi kaza sigortası bedelini tevsik etmek üzere bir sigorta acentesinden alınan bir yıllık poliçe teklifinin sunulduğu, poliçede yazılı gündelik tazminatlar, teminat tutarlarının İdari Şartname’de belirtilen tutarlarla uyumlu olduğu, ancak poliçede ihale konusu hizmet süresini kapsaması gereken 55 kişi için kişi başı günlük 50,00 TL tutarındaki gündelik tazminat tutarının toplam 200 gün ile, toplam limitin ise 1.000.000,00 TL ile sınırlandırıldığı görülmüştür. Ayrıca poliçe teklifinde teklif edilen fiyatın isteklinin mühendislik, yangın, nakliyat gibi diğer işlerinin de aynı şirket tarafından sigortalanması halinde geçerli olacağı kaydının yer aldığı belirlenmiştir. Bu çerçevede, ihale üzerinde kalan istekli tarafından ferdi kaza sigortası bedelinin tevsiki amacıyla sunulan poliçe teklifinde gündelik tazminat ile toplam tazminat tutarlarının sınırlandırılmış olması ve poliçe teklifinin kayda bağlanması nedenleriyle ihale dokümanında istenen koşulları sağlamadığı sonucuna varıldığından başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası uygun bulunmuştur.

İhale konusu işte çalıştırılacak personelin sağlık tetkik giderlerine yönelik olarak Arı-Ortak Sağ. ve Güv. Birimi Dan. Eğ. Nak. Med. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen fiyat teklifi incelendiğinde, belgede birim fiyatın toplam birim maliyet tutarının altında olmadığı yönünde SMMM beyanının ve imzasının bulunduğu görülmüş olup söz konusu belgenin mevzuata uygun olarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu nedenle, başvuru sahibinin personelin sağlık tetkik raporlarına ilişkin maliyetin belgelendirilmediği yönündeki iddiası uygun bulunmamıştır.

Sonuç olarak ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasında “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

e) İtirazen şikâyet başvurularında idareye yapılan şikâyetin ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında “ Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile varsa bildirime esas elektronik posta adresi ve faks numarası.

b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.

c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.

d) İtirazen şikâyet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikâyetin tarihi ve varsa şikâyete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında ise “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru sahibi aşırı düşük teklif açıklamasında giyim maliyetine ilişkin olarak eksiksiz bir proforma fatura sunulup sunulmadığının, sunulan proforma faturanın ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının her sayfasının meslek mensubu tarafından onaylanıp onaylanmadığının tetkik edilmesini talep etmektedir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde yer verdiği hususların mevzuata aykırılık iddiasından öte ihale komisyonunun yaptığı incelemenin yinelenmesine yönelik olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla bu hususların incelenmesi Kamu İhale Kurulu’nun ihale komisyonunun yerine geçerek yeniden inceleme yapması sonucunu yaratacak, bu durum Kamu İhale Kurumu’nun 4734 sayılı Kanun’da belirtilen yetki ve görevlerini aşması anlamına gelecektir. Bu çerçevede, başvuru sahibinin 2’nci iddiasında idarenin işleminin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği belirlendiğinden 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince 2’nci iddiaya yönelik başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği hükme bağlanmıştır.

Yapılan incelemede idare tarafından aşırı düşük tekliflerin tespitinde birim fiyat teklif cetvelindeki personel giderleri toplamı ile yaklaşık maliyetteki personel giderleri toplamının karşılaştırıldığı ve tekliflerindeki personel giderleri yaklaşık maliyetteki personel giderlerinin altında olan isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olarak kabul edildiği belirlenmiştir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı işi olduğu, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine yönelik olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer bulunmadığı anlaşılmakla birlikte personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarındaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, kâr bedelinin hâriç tutulması sonucu elde edilen meblağın altında kalan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları bulunmaktadır. Bu çerçevede ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 3.902.416,80 TL olarak belirlendiği, ihale üzerinde kalan istekli olan Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. – Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Bengi-M Tem. İnş. Gıda Bil. İşl. Sos. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Halitsan Müt. Gıda Besi. Tem. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin bu tutarın altında olduğu, idarece bu isteklilerden Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. – Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi ve Halitsan Müt. Gıda Besi. Tem. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenmekle birlikte başvuru sahibi Bengi-M Tem. İnş. Gıda Bil. İşl. Sos. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden açıklama istenmediği tespit edilmiş olup açıklanan nedenlerle anılan istekliden de aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ancak Teknik Şartname’de her ay için günlük yemek menüsü belirlenmekle birlikte, menülerde yer alan yemeklerin yapımında kullanılacak bütün malzemelere ve bu malzemelerin miktarlarına (adet ve gramaj gibi) yer verilmediği, dolayısıyla gerek ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının, gerekse açıklama istenmesi gerektiği anlaşılan başvuru sahibinin yapacağı aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanına uygun olup olmadığının nesnel biçimde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuruya konu ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ 1-İhale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında personelin ulaşımının isteklinin kendi araçlarıyla sağlanacağı belirtilerek yalnızca akaryakıt giderinin açıklandığı, buna ek olarak araçların diğer maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama sunulmadığı, 2013/UH.I-26 sayılı karardan da anlaşılacağı üzere ferdi kaza sigortasının maliyete dahil edilmesi ve anılan karara istinaden ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin ferdi kaza sigortası için sağlıklı bir maliyet sunmadığı gerekçesiyle reddedilmesi gerektiği, ferdi kaza sigorta bedelinin yetkili acente tarafından düzenlenen bir belge ile tevsik edilmediği, personelin sağlık tetkik raporlarına ilişkin maliyetin belgelendirilmediği, 2-Giyim maliyetine ilişkin olarak eksiksiz bir proforma fatura sunup sunmadığının, sunulan proforma faturanın ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının her sayfasının meslek mensubu tarafından onaylanıp onaylanmadığının tetkik edilmesi gerektiği ,” şeklinde belirtilen birinci ve ikinci iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük açıklamanın “ ayrıntılı menü üzerinden yapılmadığı ” gerekçesi üzerinden “ ihalenin iptaline ”karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin belirtilen iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Trakya Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Trakya Hudutları Dahilinde Sabit İşyerlerinin Malzemeli Yemek Hazırlama Servis ve Sonrası Hizmet İşi ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin toplam 4.339.322,82 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı satın alındığı, 28.02.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Geçici teminat mektubunun süresinin yetersiz olduğu ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 6 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. – Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

3.775.686,00

Bengi-M Tem. İnş. Gıda Bil. İşl. Sos. Hiz. Tic. ve San. Ltd. Şti.

3.805.748,00

Halitsan Müt. Gıda Besi. Tem. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.867.128,42

İstanbul Müzayede Org. Sos. Hiz. Gıda Nak. Teks. En. İnş. San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. – Er-Ma Sos. Hiz. Öz. Güv. Gıda İnş. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.

4.198.099,00

Seç San Yem. Hiz. Otom. İlet. Otom. Gıda Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.

4.313.374,62

Öndersan İnş. Nak. Elek. Yem. Tem. San. Tic. Ltd. Şti. – Batman Çırağan Lok. San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

4.553.405,00

Şeklinde verildiği, idarece birim fiyat teklif cetvelinde personel giderleri toplamı yaklaşık maliyetteki personel giderleri toplamının altında olan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, bu isteklilerden Halitsan Müt. Gıda Besi. Tem. Tur. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklama sunmadığı, açıklama sunan Özol Yem. Tem. Güv. San. Tic. Ltd. Şti. – Harput İaşe İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin açıklamalarının ise uygun görülerek ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin biri hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi