KİK Kararı: 2013/UH.I-2213

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/038
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 21.05.2013
Karar No : 2013/UH.I-2213
BAŞVURU SAHİBİ:
Erencan Kard. Tem. İnş Trz. Nakl. Kuy. Gıda Med. Pet. Teks. Ltd. Şti., CUMHURİYET MAH. VATAN CAD. NO:2 AĞRI

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı), Devlet Mahallesi İnönü Bulvarı No:16 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/2714 İhale Kayıt Numaralı "Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Merkez Mutfağında Günlük Malzemeli Yemek Hazırlama Ve Yemekhanelerinde Servis Hizmetleri İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığıtarafından 22.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Merkez Mutfağında Günlük Malzemeli Yemek Hazırlama ve Yemekhanelerinde Servis Hizmetleri İşi” ihalesine ilişkin olarak Erencan Kard. Tem. İnş Trz. Nakl. Kuy. Gıda Med. Pet. Teks. Ltd. Şti.nin 29.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.04.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.04.2013 tarih ve 13005 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.04.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1460 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale mevzuatında yaklaşık maliyetin nasıl hesaplanacağının belirtildiği, bahse konu ihalede yaklaşık maliyetin 826.017,50 TL olarak açıklandığı, yaklaşık maliyetin birim fiyatının 6,13 TL olduğu, firmalarının teklif fiyatının ise 733.040,00 TL olup birim fiyatın 5,44 TL olduğu,

Firmalarının teklifinin yaklaşık maliyete ve diğer isteklilerin fiyat ortalamasının baz alınması durumuna göre %20’nin altında olmadığından aşırı düşük teklif olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı, olsa bile ihale 2013 yılında yapıldığından personel yönüyle de güncelleme yapılmayacağı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalede 13 istekli teklif vermiş, bir isteklinin Ticaret ve/veya Sanayi Odası Belgesinin ilk ilan tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmadığı gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

İdarenin 26.03.2013 tarihli ve 170124, 170127, 170131 ve 170133 sayılı yazılar ile Erencan Kard. Tem. İnş Trz. Nakl. Kuy. Gıda Med. Pet. Teks. Ltd. Şti., Günay Yemek Hiz. Gıda Tem. İnş. Ltd. Şti., Mertel Tekstil Medikal Gıda İnş. Ltd. Şti. ve Turgay Yılmaz’ın tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi gereğince İdari Şartname’nin 25’inci maddesi ve Teknik Şartname’de belirtilen hususlar doğrultusunda sunulan tekliflere ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen iş kalemine ait fiyatın ayrıntılı açıklaması ve Teknik Şartname’nin 10’uncu maddesinde yer alan gıda maddelerinden kemikli dana eti, kemiksiz dana eti, kıyma (dana), kemikli tavuk eti, kemiksiz tavuk eti, sıvıyağ ve ekmeğin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olarak (fatura, proforma fatura v.b. belgeler) belgelendirilmek suretiyle sorgulamaya 4 iş günü içerisinde yazılı cevap verilmesi gerektiği hususu bildirilmiştir.

Bunun üzerine Erencan Kard. Tem. İnş Trz. Nakl. Kuy. Gıda Med. Pet. Teks. Ltd. Şti.nin 29.03.2013 tarihinde idarece tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmesi hususuna ilişkin olarak şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 04.04.2013 tarih ve 189696 sayılı yazısında “…Aşırı düşük tekliflerin tespiti yapılırken ilgili mevzuatlar çerçevesinde idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyetten yine idare tarafından belirlenen yüklenici kâr oranı düşülerek aşırı düşük teklif sınırı belirlenmiştir. Kârsız yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerden sunmuş oldukları tekliflerin ayrıntılı açıklaması istenmiştir. Bu doğrultuda aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin mevzuata aykırılığı söz konusu olmadığından isteklinin başvurusu uygun görülmemiştir.” denilerek şikâyetin reddedildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde ihale komisyonunun diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanlardan açıklama isteyeceğine ilişkin hüküm yer almakta olup Kamu İhale Kurulunun kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin sorgulanması gerektiği yönünde istikrar kazanmış kararları mevcuttur.

İdarece 07.01.2013 tarihinde düzenlenen ihale onay belgesinde yaklaşık maliyetin 826.017,50 TL olarak belirtildiği, onay belgesi ekinde yer alan yaklaşık maliyet cetvelinde ise maliyet hesabında dikkate alınan bileşenler, sözleşme genel giderleri ve kârın dâhil edilerek bahse konu değere ulaşıldığı görülmüştür. Ancak idarece düzenlenen cetvelde, yaklaşık maliyet hesabındaki kâr oranı net olarak anlaşılamamıştır.

Bunun üzerine Kurumumuz tarafından idareye yazılan 30.04.2013 tarih ve 8892 sayılı yazıda bahse konu husus belirtilerek “kâr hariç yaklaşık maliyet” ile “kâr oranı”nın ne olduğuna ilişkin bilgi ve belge talep edilmiştir.

İdarenin Kurumumuza gönderdiği 03.05.2013 tarih ve 249786 sayılı yazıda, yaklaşık maliyetin 826.017,50 TL ve kâr oranının %5 olduğu, kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 786.627,73 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

Kâr hariç yaklaşık maliyetin 786.627,73 TL olduğu, idarece bu değerin altında kalan Erencan Kard. Tem. İnş Trz. Nakl. Kuy. Gıda Med. Pet. Teks. Ltd. Şti., Günay Yemek Hiz. Gıda Tem. İnş. Ltd. Şti., Mertel Tekstil Medikal Gıda İnş. Ltd. Şti. ve Turgay Yılmaz’ın aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu anlaşıldığından idarece bu hususta tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu haliyle, aşırı düşük tekliflerin sorgulanmasına ilişkin olarak idarece tesis edilen işlemin mevzuata uygun olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihale mevzuatında yaklaşık maliyetin nasıl hesaplanacağının belirtildiği, bahse konu ihalede yaklaşık maliyetin 826.017,50 TL olarak açıklandığı, yaklaşık maliyetin birim fiyatının 6,13 TL olduğu, firmalarının teklif fiyatının ise 733.040,00 TL olup birim fiyatın 5,44 TL olduğu, firmalarının teklifinin yaklaşık maliyete ve diğer isteklilerin fiyat ortalamasının baz alınması durumuna göre %20’nin altında olmadığından aşırı düşük teklif olarak kabul edilemeyeceği, ayrıca ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı, olsa bile ihale 2013 yılında yapıldığından personel yönüyle de güncelleme yapılmayacağı, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olan firmaları üzerinde bırakılması gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı) tarafından gerçekleştirilen “ Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Merkez Mutfağında Günlük Malzemeli Yemek Hazırlama Ve Yemekhanelerinde Servis Hizmetleri ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonucunda elde edilen fiyatlar ile işçilik maliyeti esas alınarak toplam 826.017,50 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 24 adet ihale dokümanı satın alındığı, 22.02.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 13 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Ticaret ve/veya Sanayi Odası Belgesinin ilk ilan tarihinin içinde bulunduğu yılda alınmadığı ” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 12 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Erencan Kard. Tem. İnş Trz. Nakl. Kuy. Gıda Med. Pet. Teks. Ltd. Şti.

733.040,00

Günay Yemek Hiz. Gıda Tem. İnş. Ltd. Şti.

738.430,00

Mertel Tekstil Medikal Gıda İnş. Ltd. Şti.

765.380,00

Turgay Yılmaz

781.550,00

Hatice Akbay

827.365,00

Yeniçeri Tem. Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

835.450,00

Diva Kurumsal Yemek Ser. Hiz. Gıd. Ltd. Şti.

862.400,00

Avira Gıda İnş. Araç Kir. A.Ş.

873.180,00

Asil Yemek Tem. Bilg. Özel Sağ. Hiz. Tem. Ltd. Şti.

928.427,50

S.C.Safran Gıda Hazır Yemek ve Tem. Hiz. Ltd. Şti.

976.937,50

Polimatik Tem. San. Ltd. Şti.

989.065,00

Dilan Kurumsal Yemek Ser. Ltd. Şti.

1.078.000,00

Şeklinde verildiği, idarece, Erencan Kard. Tem. İnş Trz. Nakl. Kuy. Gıda Med. Pet. Teks. Ltd. Şti., Günay Yemek Hiz. Gıda Tem. İnş. Ltd. Şti., Mertel Tekstil Medikal Gıda İnş. Ltd. Şti. ve Turgay Yılmaz’ın tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve anılan firmalardan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, sunulan açıklamaların idarece kabul edilmeyerek ihalenin, teklifi aşırı düşük teklif sınır değerin üzerinde bulunan firma üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin sekizi hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi