KİK Kararı: 2013/UH.I-2129

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UH.I-2129
BAŞVURU SAHİBİ:
Efe Güvenlik Koruma Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti., GAZİPAŞA MAH. ZEYTİNLİK SOK. YILDIZ APT. NO:15/1 TRABZON

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sırameşeler Yetiştirme Yurdu, Kükürtlü Mah. Oulu Cad. 1 BURSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/10277 İhale Kayıt Numaralı "Bursa Aile Ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2013 Mali Yılı Özel Güvenlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sırameşeler Yetiştirme Yurdutarafından 08.03.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bursa Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2013 Mali Yılı Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Efe Güvenlik Koruma Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin 10.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 29.04.2013tarih ve 15023sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1642sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 59 kişi için 9 aylık giyim ve mali sorumluluk sigortası için teklif edilen fiyatın 116,37 TL olduğu, sunulan proforma faturanın doğruluğunun idare tarafından vergi dairesine sorulmadığı, gerekli araştırmanın yapılmadığı, sunulan proforma fatura ve diğer belgeleri kanunen taşıması gereken zorunlu kriterleri taşısa bile doğru olsa bile giyim gideri ve mali sorumluluk sigortası gideri için teklif edilen fiyatın hayatın gerçekleri ile bağdaşmadığı,

2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin özel sektör tarafından düzenlendiği, özel sektör tarafından düzenlenen belgenin detaylı olarak incelenmesi gerektiği, iş deneyim belgesinin tevsiki amacıyla sunduğu sözleşme, fatura v.s evraklarında eksiklik bulunma ihtimalinin yüksek olasılık olarak görüldüğü iddia edilmektedir

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İncelemeye konu “Bursa Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşlarında 9 Ay Süre ile 59 Özel Güvenlik Personelinin Çalıştırılması” işine ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet alımı yoluyla özel güvenlik işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul mezunu (4) kişiye brüt asgari ücretin %30 (yüzde otuz) fazlası ücret ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla özel güvenlik işinde çalışan ortaöğretim mezunu (lise ve dengi okul) (52) kişiye brüt asgari ücretin %40 (yüzde kırk) fazlası ücret ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla özel güvenlik işinde çalışan yüksekokul mezunu (3) kişiye brüt asgari ücretin %50 (yüzde elli) fazlası ücret ödenecektir.

25.3.1.2. Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma ücreti: Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam (621) gün için;

Özel güvenlik işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul mezunu (3kişi) (3*13,5=40,5 Gün) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

Özel güvenlik işinde çalışan ortaöğretim mezunu (lise ve dengi okul) (37kişi) (37*13,5=499,50 gün) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

Özel güvenlik işinde çalışan ortaöğretim mezunu (lise ve dengi okul) 26 gün Yol-yemek dahil (4kişi) (4*13,5 =54)

Özel güvenlik işinde çalışan yüksekokul mezunu (2kişi) (2*13,5=27 Gün) kişiye çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla Özel güvenlik işinde çalışan toplam 59 kişinin yıllık Mali Sorumluluk Sigorta pirim ücreti teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek giderleri: (51) Kişi Hizmet alımı personelinin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için istekli tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır. Çalışan (4) personele aylık (26 gün) üzerinden ödenecek yemek ücreti teklif fiyata dâhildir, günlük 5,00 TL (Beş Türk Lirası) olacak şekilde bordroda brüt olarak gösterilecektir. Çalışan (4) personele aylık (22 gün) üzerinden ödenecek yemek ücreti teklif fiyata dâhildir, günlük 5,00 TL (Beş Türk Lirası) olacak şekilde bordroda brüt olarak gösterilecektir.

25.3.2.2. Yol giderleri: (55) Kişi Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6,00 TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

(4) Kişi Hizmet alımı personeline aylık (22 gün) üzerinden bir gün için brüt 6,00 TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

25.3.2.3. Giyecek giderleri: Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir. 1’er adet yazlık pantolon-1’er adet kışlık pantolon, 1’er adet yazlık gömlek, 1’er adet kışlık gömlek, 1’er çift yazlık ayakkabı, 1’er çift kışlık ayakkabı, 1’er adet kazak, 1’er adet kışlık mont

25.3.3. Malzeme giderleri: Özel güvenlik görevlilerinin üçüncü kişilere verecekleri zararların tazmini amacıyla yaptırılması zorunlu üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası teklif fiyata dâhildir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. %1” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında isteklilere,

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

2 Kişi Yüksekokul Mezunu Özel Güvenlik Elemanı (Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası)(26 Gün Üzerinden Yol Dahil)

AY

2

9

2

1 Kişi Yüksekokul Mezunu Özel Güvenlik Elemanı (Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası)(22 Gün Üzerinden Yol ve Yemek Dahil)

AY

1

9

3

46 Kişi Lise Mezunu Özel Güvenlik Görevlisi (Brüt Asgari Ücretin %40 Fazlası)(26 Gün Üzerinden Yol Dahil)

AY

46

9

4

4 Kişi Lise Mezunu Özel Güvenlik Görevlisi (Brüt Asgari Ücretin %40 Fazlası) (26 Gün Üzerinden Yemek +Yol Dahil)

AY

4

9

5

2 Kişi Lise Mezunu Özel Güvenlik Görevlisi (Brüt Asgari Ücretin %40 Fazlası)(22 Gün Üzerinden Yemek +Yol Dahil)

AY

2

9

6

1 Kişi İlköğretim Mezunu Özel Güvenlik Görevlisi (Brüt Asgari Ücretin %30 Fazlası)(22 Gün Üzerinden Yol ve Yemek Dahil)

AY

1

9

7

3 Kişi İlköğretim Mezunu Özel Güvenlik Görevlisi (Brüt Asgari Ücretin %30 Fazlası)(26 Gün Üzerinden Yol Dahil)

AY

3

9

8

ÖZEL GÜVENLİK MALİ SORUMLULUK SİGORTASI

AY

59

9

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç) 5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

2 Kişi Yüksekokul Mezunu Özel Güvenlik Elemanı Resmi Tatil Ücreti (Brüt Asgari Ücretin %50 Fazlası)

GÜN

27

2

46 Kişi Lise Mezunu Özel Güvenlik Görevlisi Resmi Tatil Ücreti (Brüt Asgari Ücretin %40 Fazlası)

GÜN

499,5

3

4 Kişi Lise Mezunu Özel Güvenlik Görevlisi (Brüt Asgari Ücretin %40 Fazlası) (26 Gün Üzerinden Yemek +Yol Dahil)

GÜN

54

4

3 Kişi İlköğretim Mezunu Özel Güvenlik Görevlisi (Brüt Asgari Ücretin %30 Fazlası)(26 Gün Üzerinden Yol Dahil)

GÜN

40,5

şeklindeki birim fiyat teklif cetveli örneği verilmiştir.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan düzenleme ile birim fiyat teklif cetvelinde yer alan belirlemeler çerçevesinde ayni giyim gideri ve mali sorumluluk sigortası hariç ulusal bayram ve genel tatil günlerinde yapılacak çalışma karşılığı ve %3 sözleşme gideri dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 1.057.393,04 TL olarak hesaplanmıştır.

4 isteklinin katıldığı ihalede idare tarafından bir isteklinin teklifinin toplam teklif bedeline ilişkin olarak birim fiyat teklif mektubu ile birim fiyat teklif cetvelinde yazılan rakamın farklı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, en düşük ilk iki teklifi veren istekliden 12.03.2013 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, her iki istekli tarafından sunulan açıklamalar uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olarak belirlendiği 27.03.2013 tarihli ihale kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

….

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…..

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…..

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. …..

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

….

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Özel güvenlik hizmetinin kampüs gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.

79.7. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

1.057.509,46 TL tutarında en düşük teklifi veren ve aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda sunulan açıklamaları uygun görülerek ihale üzerinde bırakılan SVR Güvenlik Hiz Ltd. Şti.nin teklif bedelinin yukarıda hesaplanan zorunlu işçilik giderlerinin üzerinde olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinden teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti çıkarıldığında kalan bedelin 116,37 TL olduğu, ihale konusu işte çalışacak 59 personel için kişi başı 1,9724 TL bedelle giyim gideri ve mali sorumluluk sigortası giderinin karşılanmasının hayatın gerçekleriyle uymadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturanın doğruluğunun mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesinden sorulmadan ihalenin sonuçlandırıldığı yönündeki iddialarını karşılamak üzere ihale üzerinde bırakılan isteklinin her iki gider kalemi için aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunmuş olduğu bilgi ve belgeler incelendiğinde,

Teklif fiyata dahil giderler arasında yer alan ve birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılan mali sorumluluk sigortası gideri için yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekliye ait birim fiyat teklif cetvelinde istekli tarafından toplam 59 kişi için kişi başı aylık 0,13 TL karşılığı olmak üzere toplam 69,03 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu giderin tevsiki için açıklama kapsamında AVIVA acentesi Hilal Gökçe Sigorta Aracılık Hizmetleri firmasından alınan 79,64 TL tutarlı fiyat teklifi sunulduğu, sunulan belgenin AVIVA Sigorta A.Ş. Güney Marmara Bölge Müdürlüğü tarafından da imzalı olduğu, ancak bahse konu belgede yer alan bedelin teklif cetvelinde yer alan bedelden daha yüksek olduğu, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Teklif fiyat dahil giderler arasında yer alan ayni giyim gideri için yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye ayni giyim giderinin toplam 4,86 TL (4,72 TL giyim gideri+%3 sözleşme gideri) bedel öngörüldüğü yönünde açıklamada bulunulduğu ve açıklama ekine bu gideri tevsik etmek üzere 4,72 TL bedelli proforma fatura sunulduğu, proforma faturada, ihale dokümanında belirtilen her bir giyim malzemesi kalemi için 0,01 TL fiyat öngörüldüğü, proforma faturada Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesinde yer alan açıklama uyarınca “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresine yer verildiği ve belgenin SMMM onaylı olduğu görülmüştür.

Ayrıca proforma fatura ekinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması zorunlu olmadığı halde 2012/4 dönemine ilişkin olarak hazırlandığı bilgisini içeren maliyet/satış tutarı tespit tutanağının da sunulduğu, söz konusu tutanakta yer alan birim fiyatlar ile proforma faturada yer alan fiyatların birbiriyle uyumlu olduğu ve tutanakta yer alan bilgilerin doğruluğunun mükellef ve SMMM tarafından beyan ve kabul edilerek, müştereken imza altına alındığı ve sunulan belgelerin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim giderine ilişkin sunmuş olduğu proforma faturanın doğruluğunun idarece vergi dairesinden sorulmadığı, gerekli araştırmanın yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.4.2.15 ve 79.4.2.18’inci maddelerinde yer alan açıklamalar uyarınca söz konusu belgelerle ilgili incelemenin sunulan belgelerin anılan Tebliğin 79’uncu maddesinin yukarıda aktarılan ilgili alt maddelerinde yer alan açıklamalar çerçevesinde sunulup sunulmadığı, proforma fatura ve/veya fiyat teklifleri ile bu belgelere ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan bilgilerin uyumsuzluğu yönünde inceleme ve değerlendirme yapılması gerektiği, uyumsuzluk olduğunun tespiti veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması gerekmekte olup aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturanın doğruluğunun vergi dairesinde sorulması gerektiğine yönelik herhangi bir zorunluluk bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.

Yapılan bu tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmış olup anılan maddenin dördüncü fıkrasında,

“Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:

d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü yer almaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin 8’inci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvurunun itirazen şikâyet başvurusu niteliğinde olabilmesi için öncelikle bir hukuka aykırılık iddiası içermesi gerektiği gibi anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde iddianın gerekçe ve delilleri ile de ortaya konulması gerekmektedir.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvurusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif zarfında sunulan özel sektöre gerçekleştirilen işe ilişkin belgelerde eksiklik olma ihtimalinden bahsedildiği ancak hangi belgenin hangi yönüyle mevzuata aykırı olduğu noktasında somut bir iddiada bulunulmadığı görülmüş olup bahse konu iddianın bu hali ile anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi ile anılan Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendine aykırı olduğu ve 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdare tarafından kârsız yaklaşık maliyetin 1.076.544,98 TL olduğu belirlenen incelemeye konu ihalede bu bedelin üzerinde 1.084.637,48 TL tutarında teklif veren başvuru sahibinin teklifinin idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabii tutulduğu ve sunulan açıklamaların uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ maddesinde yer açıklama çerçevesinde başvuru sahibine ait teklifin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmemesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle , “ İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 59 kişi için 9 aylık giyim ve mali sorumluluk sigortası için teklif edilen fiyatın 116,37 TL olduğu, sunulan proforma faturanın doğruluğunun idare tarafından vergi dairesine sorulmadığı, gerekli araştırmanın yapılmadığı, sunulan proforma fatura ve diğer belgeleri kanunen taşıması gereken zorunlu kriterleri taşısa bile doğru olsa bile giyim gideri ve mali sorumluluk sigortası gideri için teklif edilen fiyatın hayatın gerçekleri ile bağdaşmadığı , ” şeklinde belirtilen birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiş olup,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde “ İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin özel sektör tarafından düzenlendiği, özel sektör tarafından düzenlenen belgenin detaylı olarak incelenmesi gerektiği, iş deneyim belgesinin tevsiki amacıyla sunduğu sözleşme, fatura v.s evraklarında eksiklik bulunma ihtimalinin yüksek olasılık olarak görüldüğü , ” şeklinde belirtilen ikinci iddiası kapsamında da Kurul çoğunluğunca, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddedilmesine ilişkin “ başvurunun reddi ” yönünde karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğinde verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki birinci iddiası hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi işlemleri Kurul çoğunluğunca “ İhale üzerinde bırakılan istekliye ait birim fiyat teklif cetvelinde istekli tarafından toplam 59 kişi için kişi başı aylık 0,13 TL karşılığı olmak üzere toplam 69,03 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu giderin tevsiki için açıklama kapsamında AVIVA acentesi Hilal Gökçe Sigorta Aracılık Hizmetleri firmasından alınan 79,64 TL tutarlı fiyat teklifi sunulduğu, sunulan belgede AVIVA Sigorta A.Ş. Güney Marmara Bölge Müdürlüğü tarafından da imzalı olduğu, bahse konu belgede yer alan bedelin teklif cetvelinde yer alan bedelden daha yüksek olduğu, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ” gerekçesine dayanılarak aşırı düşük açıklamaları yerinde bulunmayan SVR Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 59’ar adet 8 kalem giyim eşyasına ilişkin olarak 0,01 TL olarak önerilen birim fiyat üzerinden toplamda 4,72 TL fiyat öngören Kahraman temizlik Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 07.03.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan,başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

4734 sayılı Kanun’un 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15 nci maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceğihükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin dilekçesinin ve içeriğinin; 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşıldığından ve daha detaylı verilere itiraz etmesine zaten normal koşullarda olanak bulunmadığından (başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif ekinde sunulan bilgi ve belgelerin içeriği ayrıntılı olarak bilinemeyeceğinden) , itirazen şikâyet başvurusunda belirtilen ikinci iddiasınailişkin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğinde verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindeki birinci iddiası hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyime ve temizlik sarf malzemelerine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturalardaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi işlemleri Kurul çoğunluğunca “ İhale üzerinde bırakılan istekliye ait birim fiyat teklif cetvelinde istekli tarafından toplam 59 kişi için kişi başı aylık 0,13 TL karşılığı olmak üzere toplam 69,03 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu giderin tevsiki için açıklama kapsamında AVIVA acentesi Hilal Gökçe Sigorta Aracılık Hizmetleri firmasından alınan 79,64 TL tutarlı fiyat teklifi sunulduğu, sunulan belgede AVIVA Sigorta A.Ş. Güney Marmara Bölge Müdürlüğü tarafından da imzalı olduğu, bahse konu belgede yer alan bedelin teklif cetvelinde yer alan bedelden daha yüksek olduğu, bu haliyle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ” gerekçesine dayanılarak aşırı düşük açıklamaları yerinde bulunmayan SVR Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.’nin teklifinin belirtilen gerekçeler üzerinden de, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de anılan istekinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurulun çoğunluk karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği ikinci iddiası hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda; belirtilen iddia kapsamında başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesi ve içeriğinin, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmadığı ve dilekçe ve içeriğinin, 4734 sayılı Yasa ve anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olduğu, başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklifi ekinde sunduğu bilgi ve belgelerin içeriğini bilemeyecek durumda bulunduğu ve bu nedenle başvuruya konu ikinci iddiası ile ilgili detaylı deliller sunmasının mümkün olamayacağı hususu dikkate alındığında, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği belirtilen iddiasının, yukarıda yer verilen mevzuatın öngördüğü şekil şartlarını taşıdığı değerlendirildiğinden, başvuru sahibinin belirtilen iddiasının somut olarak ele alınarak esastan incelenmesi gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunun birinci iddiaya ilişkin karar gerekçesine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan SVR Özel Güv. Hizm. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Kahraman temizlik Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalışacak personele verilmesi öngörülen her bir giyim malzemesinin birim fiyatının 0,01 TL olduğunun belirtildiği, proforma faturadaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Kahraman temizlik Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN’ın bağlı olduğu Ankara Maltepe Vergi Dairesine bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi