KİK Kararı: 2013/UH.I-2120

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/037
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 15.05.2013
Karar No : 2013/UH.I-2120
BAŞVURU SAHİBİ:
Hakkıoğulları Ormancılık İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Akaryakıt İletişim Sanayi Ve Ticaret Limidet Şirketi, YENİ PINAR MAH. ERDEM CAD. NO : 10 KAT : 3 ADIYAMAN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğü , Akdeğirmen Mahallesi Niksar Caddesi 22 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/19388 İhale Kayıt Numaralı "Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğü Sivas Orman Fidanlık Şefliğinde Fidan Üretim İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğütarafından 13.03.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sivas Orman Fidanlık Müdürlüğü Sivas Orman Fidanlık Şefliğinde Fidan Üretim İşi” ihalesine ilişkin olarak Hakkıoğulları Ormancılık İnşaat Temizlik Gıda Taşımacılık Akaryakıt İletişim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 28.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.04.2013tarih ve 13255sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1475sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, bahse konu ihaleye teklif verdikleri, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarına rağmen açıklamalarının uygun bulunmadığı,

Aşırı düşük teklif açıklamalarında birim fiyat teklif cetvelinin 5, 15, 16, 18, 24, 39 ve 40 nolu kalemlerinin fiyat teklifi, 41 nolu iş kaleminin proforma fatura, diğer iş kalemlerinin ise Orman ve Su İşleri Bakanlığı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Etüt ve Proje Daire Başkanlığının 2013 yılı birim fiyatları ile açıklandığı, sözleşme giderlerinin hesaplandığı,

Aşırı düşük teklif açıklamasında birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin tamamının belgelere dayandırılmasına rağmen idarece uygun bulunmamasının Kamu ihale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde;

“(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

…

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde

“…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

…

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

…

79.4.2.16…. Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın 5’inci maddesinde ihale konusu iş; “6 Da. sahada yastık yapımı, ilaçlama, ekimi, 20 Da. sahada ilaçlama, 7000 ad. fidanda form verme, 2 Da. sahada yapraklı fidanların sökümü, seleksiyonu, gömüye alınması ve taşıtlara yüklenmesi, 1100 adet sepetli fidan sökümü, 1.720 000 ad. kap (tüp) doldurulması, tavalara dizilmesi ve ekimi, 180 000 ad. boş ve dolu kapların seçilerek tavalara dizilmesi, 200 000 adet enso kap üretimi için harç hazırlanması, doldurulması, ekilmesi, tamamlama yapılması, 307 000 adet muhtelif kapa repikaj yapılması, 379 300 ad. muhtelif kaplı fidanların taşıtlara yüklenmesi, 85 000 adet muhtelif kaplı fidanların taşıtlardan indirilerek dizilmesi, 150 000 ad. kaplı fidanın Akdağmadeni fidanından Sivas Fidanlığına nakliyesi ve 3 000 adet sepet alımı ve diğer muhtelif işler” olarak belirtilmiştir. Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 75 gün olarak belirlenmiştir.

Birim fiyat teklif almak suretiyle yapılan ihalede birim fiyat teklif cetveli 41 iş kaleminden oluşmaktadır. İdarece yaklaşık maliyet birim fiyat teklif cetvelinin fidan nakli ve küçük sepet alımı kalemleri hariç Orman ve Su İşleri Bakanlığı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğünce yayımlanan 2013 yılı birim fiyatları esas alınarak 493.960,59 TL olarak belirlenmiştir. İdarece aşırı düşük teklif sınır değerin 401.360,76 TL olarak belirlenmesi üzerine bu tutarın altında teklif veren 13 istekli 4734 sayı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur.

İdarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin açıklamaları 20.03.2013 tarihinde düzenlenen İhale Komisyonu Tutanağında “ Birim zaman analizindeki bileşenlerden olan iş makinesi, ekipmanı detaylı bir şekilde açıklanmadığı” gerekçesiyle uygun bulunmadığı görülmüştür

Başvuru sahibi Hakkıoğulları Ormancılık İnş. Tem. Gıda Taş. Akaryakıt İlet. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 18.03.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesinde;

Anılan isteklinin fiyat teklifinin 333.856,97 TL olduğu, isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 33 iş kaleminde Orman ve Su İşleri Bakanlığı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Etüt ve Proje Daire Başkanlığınca yayımlanan 2013 yılı birim fiyatlarını kullandığına ilişkin liste, 7 iş kaleminde fiyat teklifi, 1 iş kaleminde ise proforma fatura sunduğu, fiyat teklifine sözleşme giderleri maliyetinin eklendiği, görülmüştür.

Anılan istekli;

-5, 15, 16, 18, 24, 39 ve 40 nolu iş kalemlerinde açıklamasını Çapa Ormancılık Ltd. Şti. tarafından istekli adına düzenlenen fiyat teklifi ile tevsik ettiği, fiyat teklifinin satışlar üzerinden düzenlendiği ve SMMM tarafından anılan Tebliğ’de belirtilen beyana yer verilerek imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlarla alınan fiyat teklifinin uyumlu olduğu, fiyat teklifinde araç giderleri, işçilik ve akaryakıtın dahil olduğunun belirtildiği, söz konusu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu,

-41 nolu iş kaleminde açıklamasını Akbahar Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına düzenlenen proforma fatura ile tevsik ettiği, proforma faturanın satışlar üzerinden düzenlendiği, SMMM tarafından anılan Tebliğ’de belirtilen ibarenin yazılarak proforma faturanın imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlarla proforma faturanın uyumlu olduğu, söz konusu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğu,

-Başvuru sahibi diğer 33 iş kaleminde açıklamasını Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Etüt ve Proje Daire Başkanlığınca yayımlanan 2013 birim fiyatları ile yaptığı, isteklinin 1 nolu iş kaleminde öngörülen birim fiyatın 101,60 TL olarak verildiği görülmüştür.

-Diğer taraftan birim fiyat teklif cetvelinin 1 nolu iş kaleminin “Taslağı Makine ile Hazırlanan Yastıkların Yapımı” olduğu, Teknik Şartnamede bahse konu iş kaleminin “1.1- İşçi gücü ile yastık yapımı: Arazi hazırlığı tamamlanmamış, her bünyedeki sahada idarece tespit edilen yönde işçi ile aplikasyonu yapıldıktan sonra yine işçi ile yastık yolları genişliği 40 cm, yastık yüksekliği 20 cm ve yastık genişliği 120 cm olan ekim yastıkları yapılacaktır. Yastık yüzeyi ve yastık ara yolları düzgün, tesviyeli olacaktır. Yastık yapımında ve aplikasyonunda kullanılacak her türlü malzeme, alet, edevat yükleniciye aittir. Ölçüm şekli ise yastık yapılan sahanın tamamı (Dekar) d ır.” olarak tanımlandığı,

Yaklaşık Maliyet Hesaplamasında 1 nolu “Taslağı makine ile hazırlanan yastıkların yapımı (ağır topraklarda)” iş kaleminde poz numarasının “3202.1’ olduğunun belirtilerek metrajların oluşturulduğu ve Yaklaşık Maliyet Hesap Cetvelinde birim fiyatın 190,50 TL olarak alındığı görülmüştür.

Anılan Bakanlığın yayımlanmış 2013 yılı birim fiyatlarının aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür.

3201

Makine ile yastık yapımı (Aplikasyon dahil )

Birim fiyat

İhaleli Birim Fiyat

3201.1

Ağır topraklarda

Da.

46,30

57,88

3201.2

Hafif topraklarda

Da.

28,94

36,18

3202

İşçi gücü ile yastık yapımı (Aplikasyon Dahil)

3202.1

Taslağı Makine ile Hazırlanan Yastıkların Yapımı (Ağır Topraklarda)

Da.

152,40

190,50

3202.2

Taslağı Makine ile Hazırlanan Yastıkların Yapımı (Hafif Topraklarda)

Da.

101,60

127,00

Mevcut bilgilerden idarenin “3202.1” poz nolu ağır topraklarda “Taslağı Makine ile Hazırlanan Yastıkların Yapımına” ilişkin birim fiyatı 190,50 TL olarak yaklaşık maliyet hesaplaması yapmış iken başvuru sahibinin birim fiyat teklif cetvelinde ve aşırı düşük teklif açıklamasında “3202.2” poz nolu hafif topraklarda “Taslağı Makine ile Hazırlanan Yastıkların Yapımına” ilişkin 127,00 TL olan birim fiyatın karsız tutarı olan 101,60 TL’yi alarak teklifini oluşturduğu görülmüştür. Anılan isteklinin bahse konu iş kalemine ilişkin teklif ettiği fiyatın hafif topraklarda taslağı makine ile hazırlanan yastıkların yapımı imalatını kapsadığı, oysa Teknik Şartname’nin bahse konu iş kaleminin birim fiyat tarifinde “her bünyedeki sahada yapılacak” imalatlara yönelik olduğu bu haliyle anılan istekli tarafından teklif edilen birim fiyatın her bünyedeki sahada imalatı kapsamadığı, bu haliyle yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde özetle , “bahse konu ihaleye teklif verdikleri, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili hükümleri uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmalarına rağmen açıklamalarının uygun bulunmadığı,

Aşırı düşük teklif açıklamalarında birim fiyat teklif cetvelinin 5, 15, 16, 18, 24, 39 ve 40 nolu kalemlerinin fiyat teklifi,

41 no’lu iş kaleminin proforma fatura,

Diğer iş kalemlerinin ise Orman ve Su İşleri Bakanlığı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürlüğü Etüt ve Proje Daire Başkanlığının 2013 yılı birim fiyatları ile açıklandığı, sözleşme giderlerinin hesaplandığı,

Aşırı düşük teklif açıklamasında birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin tamamının belgelere dayandırılmasına rağmen idarece uygun bulunmamasının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu ” şeklinde ifade edilen iddialarından, 41 no’lu iş kalemi haricinde kalan iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan karar ile“ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği 41 no’lu iş kalemine ilişkin iddiası haricinde diğer iddiaları kapsamında “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğinde verilen Kurul çoğunluğu kararına katılmakla beraber, başvuru sahibinin 41 no’lu iş kalemine ilişkin iddiası hakkında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddiaları kapsamında, Kurul çoğunluğunca “..incelemenin sınırlarının, , bu çerçevede 41 no’lu iş kalemine ilişkin iddianın 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca iddia konuları arasında yer almadığından inceleme kapsamının dışında kaldığı ” gerekçesine dayanılarak iddialar ilesınırlı yönde inceleme yapılarak karara dayanak teşkil edilmiştir.

İtirazen şikayet başvurularının, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından incelenmekte olduğu, iddialar ile sınırlı olarak inceleme hususu teklif mektubu ile verilen ve bütünü itibariyle ihale dosyasını oluşturan yeterlik kriterlerinden biri veya birkaçına itiraz olması halinde sadece bu itiraz konuları açısından sınırlı ve eşit muamele yönünden diğer istekliler nezdinde de Kanunun belirtilen amir hükmü uyarınca inceleme yapıldığı, sınır değerin altındaki aşırı düşük teklif açıklamaya yönelik iddialara ilişkin itiraz olması halinde, imalat sürecine ilişkin girdilerden oluşan iş kalemleri niteliği itibariyle hesap cetvelinde Tebliğ açıklaması yönünden bir bütünlük arzettiğinden, sorgulamaya konu edilen bu işlemin bir parçasına yapılacak nokta itirazın, hukuki anlamda tespiti mümkün olmamakla beraber bir poz veya kalemin iddia konusu olarak ele alınması bu açıdan sağlıklı bir inceleme ve değerlendirme yöntemi olmayacaktır.

Kurumda aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialar, iş kalemi bazında sınırlı olarak değil de, açıklamanın Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından sorgulamaya konu iş kalemlerinin bir bütünlük içinde incelenerek karar verilmesi gerektiği, şayet itirazen şikayete konu iddiaların tamamına yönelik inceleme yapılmadığında, örneğin, isteklinin aşırı düşük açıklamalarında belirttiği sadece özel pozlara ilişkin iş kalemleri bazında inceleme yapılarak teklifin bu açıdan uygun kabulü durumunda, mevzuat uyarınca aşırı düşük açıklanması gereken diğer iş kalemlerinin de incelenmemiş olacağı, mevzuat anlamında eksik inceleme olarak tanımlanabilecek bu durumun da, aşırı düşük açıklama sunan veya aşırı düşük açıklamanın zor olduğu mantığı ile açıklama sunmayan istekliler nezdinde 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden “ eşitlik ” ilkesinin büyük ölçüde zedelenmesine sebep olacağı ve ihale mantığı açısından “ kamu düzeninin ” bu açıdan bozulmasına neden olunacağı durumun oluşturulmasına sebep olunacağı düşünülmektedir. Bu yönde yapılan incelemeye dayanak tesis edilen işlemlerin, her zaman idari açıdan sağlıklı bir denetimden yoksun bir şekilde bünyesinde büyük oranda “ eşitsizlik ” içereceği ve içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesindeki kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetiminin tam olarak gerçekleşmemesine sebep olacağından, konunun bu yönde ele alınarak çözüme kavuşturulmasıhukuki bir yaklaşım olamayacağı gibi, kamu düzeni ve sağlığı açısından da son derece kifayetsiz ve sakıncalı bir durum meydana gelmesine sebep olunacağı değerlendirilmiştir.

Bu bağlamda, başvurunun aşırı düşük açıklamasının uygun bulunmamasına ilişkin olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptığı açıklamanın, açıklama yapılması istenilen bütün iş kalemlerine yapılan açıklamalar dikkate alınarak incelenmesi gerekmektedir.

Buna göre; başvuru sahibi 41 no’lu iş kalemine ilişkin açıklamasını Akbahar Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına düzenlenen proforma fatura ile tevsik etmiştir. Proforma fatura incelendiğinde, satışlar üzerinden düzenlendiği, proforma faturanın SMMM tarafından anılan Tebliğ’de belirtilen “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyana yer verilmesi gerekirken, “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak proforma faturanın imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan fiyatlarla proforma faturanın uyumlu olduğu, ancak söz konusu proforma faturanın üzerinde Tebliğde belirtilen doğru beyanın bulunmadığı, bu haliyle söz konusu iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının da mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında Kurulun “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmakla beraber, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının, 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen temel ilkelerden eşit muamele, güvenirlik ve kamuoyu denetimini ilkelerinin bir arada ön planda çalıştırılmasının temini açısından bütünlük içinde incelenerek karar verilmesi gerektiğinden ve başvuru sahibinin açıklama istenilen 41 no’lu iş kalemine yaptığı açıklama da uygun olmadığından, bu hususunda karar gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle,Kurul çoğunluğunca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. BAŞKAN

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi