KİK Kararı: 2013/UH.I-2092

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/036
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 13.05.2013
Karar No : 2013/UH.I-2092
BAŞVURU SAHİBİ:
Pekcanlar Turizm Taş. Kuy. Bilgi İşl. Hizm. Tem. İnş. Med. Gıda. San. Ve. Tic. Ltd. Şti., RÜZGARLI CAD. NO : 13/10 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile Ve Sosyal Politikalar Ankara İl Müdürlüğü , İstiklal Mah. Anafartalar Cad. No:70 06050 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/15170 İhale Kayıt Numaralı "Ankara Aile Ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü Ve Koza Şiddet Önleme Ve İzleme Merkezi Müdürlüğü Sürücülü Araç Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aile ve Sosyal Politikalar Ankara İl Müdürlüğütarafından 07.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Ankara Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü ve Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğü Sürücülü Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Pekcanlar Turizm Taş. Kuy. Bilgi İşl. Hizm. Tem. İnş. Med. Gıda. San. ve. Tic. Ltd. Şti.nin 25.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.04.2013 tarih ve 12979 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.04.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1449 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Kesinleşen ihale kararında, aşırı düşük teklif açıklamalarında işçilik maliyeti haricinde kalan %3’lük sözleşme giderlerinin hesaplanmadığı, motorlu taşıtlar vergisine ilişkin belgelerin, araç muayenesi makbuzlarının, ihale tarihindeki akaryakıt bedelini gösteren EPDK’dan alınan belgenin, amortisman giderlerine esas faturaların sunulmadığı, karar pulu ve sözleşme pulu bedellerinin ve sigorta bedellerinin yanlış hesaplandığı gerekçeleriyle tekliflerinin reddedildiği, ancak sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamalarında akaryakıt gideri ile araçların bakım, onarım, tamir, lastik ve yağ giderlerine ilişkin olarak proforma fatura ile araç ruhsatını sundukları, araç bandrolleri ve muayene giderlerine ilişkin olarak idarenin Şartnamelerde belirlediği özelliklerin en üst sınırında gider öngördükleri fakat bu giderlere ilişkin gib.gov.tr üzerinden 9 aylık MTV ödemesi hesaplanamadığı ve resmi herhangi belge alınamadığı için belgelendirebilmenin söz konusu olmadığı,

2. İhalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olan Osmanlı Grup Limited Şirketi’nin geçici teminatının kesinleşen ihale kararından önce ilgili istekliye iade edildiği, mevzuat gereği geçici teminatın ancak ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalandıktan sonra iade edilebileceği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Ankara Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü ve Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğü Sürücülü Araç Kiralama” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Araç Kiralama Sürücü Giderleri (İşçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol dahil)
(22 Gün Üzerinden)

işçi

6,00

9

2

Araç Kiralama Sürücü Giderleri (İşçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol dahil)
(26 Gün Üzerinden)

işçi

4,00

9

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Araç Kiralama Sürücüsü Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri

gün

40,5

2

Araç Kiralama Hizmet Alımı (4+1) Binek (4 adet)

km

74.800

3

Araç Kiralama Hizmet Alımı (4+1) Combivan (2 adet)

km

37.400

4

Araç Kiralama Hizmet Alımı (14+1) Minibüs (1 adet)

km

24.750

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, aynı Şartname’nin 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. a) Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünde hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (22) gün üzerinden fiilen çalışan ve mesainin tamamını kuruluşta geçiren 6 sürücü için öngörülen işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol] teklif fiyata dâhildir.

b) Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğünde hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan ve mesainin tamamını kuruluşta geçiren 4 sürücü için öngörülen işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (40.5 gün)] teklif fiyata dâhildir.

c)Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü sürücülü araç kiralama hizmet alımında çalışan toplam 6 personele aylık (22 gün) üzerinden ödenecek yemek ücreti teklif fiyata dâhildir, günlük 5,00.-TL (Beş Türk Lirası) olacak şekilde bordroda brüt olarak gösterilecektir.

d)Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğü sürücülü araç kiralama hizmet alımında çalışan toplam 4 personele aylık (26 gün) üzerinden ödenecek yemek ücreti teklif fiyata dâhildir, günlük 5,00.-TL (Beş Türk Lirası) olacak şekilde bordroda brüt olarak gösterilecektir.

e)Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğünde sürücülü araç kiralama hizmet alımında çalışan toplam 6 personele aylık (22 gün) üzerinden bir gün için brüt 6.00-TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

f)Koza Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğü sürücülü araç kiralama hizmet alımında çalışan toplam 4 personele aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6.00-TL (Altı Türk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

25.3.2.Aracın bakım, onarım, akaryakıt, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderleri teklif fiyata dâhildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

1” düzenlemesinin bulunduğu,Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.04.2013; işi bitirme tarihinin 31.12.2013 olarak belirtildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “Kiralanacak Araçlarla İlgili Hususlar” başlıklı 2’nci maddesinde

Aracın Cinsi

Adet

Yolcu Kapasitesi (En Düşük)

Motor Hacmi

(En Düşük)

Km'si (En Fazla)

Modeli (En Düşük)

Şoför Sayısı

Çalışma Gün Sayısı

Çalışma Süresi (Haftada)

Yakıtı

Klima

Binek

4

4+1 Sürücülü

1600

100.000

2010

4

5

45

Dahil

Zorunlu

Combivan

2

4+1 Sürücülü

1500

100.000

2010

2

5

45

Dahil

Zorunlu

Minübüs

1

14+1 Kişilik Sürücülü

1900

100.000

2010

4

7

168

Dâhil

Zorunlu

düzenlemesine, “Kat Edilmesi Öngörülen Kilometre Miktarı” başlıklı 4’üncü maddesinde “Kiralanacak araçlar için öngörülen yıllık kilometre miktarı; Ankara Aile ve Sosyal Politikalar İl Müdürlüğü hizmetinde kullanılacak araçlar için 112.200 ( Yüzonikibinikiyüz) kilometre, Ankara Koza Şiddeti Önleme ve İzleme Merkezi Müdürlüğü hizmetinde kullanılacak araç için 24.750 (Yirmidörtbinyediyüzelli)kilometre olmak üzere toplam 136.950 (Yüzotuzaltıbindokuzyüzelli) kilometredir.” düzenlemesine, “Hizmette Kullanılacak Taşıtlara Ait İlgili Hususlar” başlıklı 5’inci maddesinde “ _1-Araçlar; Trafik Kanununda belirtilen özellikte olmalıdır. Ayrıca ilgili mevzuat gereği yetkili mercilerce istenecek belgelere sahip olmalıdır._Tüm araçlar taşıma amacına uygun dizayn edilmiş ve Karayolları ile Trafik Kanununun ve bu kanunlara dayanılarak yayınlanmış Yönetmelik ya da Tüzüklerin öngördüğü şartlara ve teçhizatlara ( takoz, çekme halatı, ilk yardım çantası, reflektör, yangın söndürme cihazı, paspas vb.) haiz, her zaman temiz ve bakımlı olacaklardır.

2-Araçların tüm teknik göstergeleri (Km, motor devri, akaryakıt göstergesi, sıcaklık ve hız göstergeleri v.s) çalışır vaziyette ve sağlam olmalıdır. Çalışma esnasında km saatinin arızalanması durumunda, araçla birlikte işe çıkan idare personeli tarafından güzergâha ait tahmini km/çalışma saati bir tutanakla tespit edilerek aylık puantaja eklenecektir. Yüklenici arızalı km/çalışma saatini 24 saat içerisinde yaptıracaktır. Aksi takdirde km/çalışma saat ücreti ödenmeyecektir.

3-Araçlar, klima (Isıtma - Soğutma) sistemine sahip olmalıdır.

4-Araçların fenni muayeneleri, ihalede ön görülen kiralama süresini kapsayacak şekilde yapılmış olacaktır. İhale süresi içerisinde ek muayeneler ile ek donanımların zorunlu hale getirilmesi durumunda, yüklenici üç iş günü içerisinde öngörülen ek donanımlar ile ek muayeneleri yapılacak ve bu işlemler için idareden her hangi bir ücret talep etmeyecektir.

5- Araçların, kasko sigortası dahil her türlü sigorta bedelleri, taşıt vergisi, muayene vb. sorumluluklar ile amortisman giderleri, tamir, bakım, lastik, akaryakıt yağ gibi sarf malzeme giderleri ve muhtasar gelir vergileri ile benzeri masraflar yükleniciye aittir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.(Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir” açıklamalarına yer verilmiştir.

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; 07.03.2013 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, idarece teklif fiyatı kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilen Emir Gıda Tekstil Turizm İnşaat Otomotiv Taşımacılık İthalat İhracat Pazarlama Sanayi Ticaret Limited Şirketi, Kalyoncuoğulları Turizm Otomotiv Taşımacılık Emlak İnşaat Gıda Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Ezgi Grup Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri İnşaat Ticaret Ltd. Şti., Pekcanlar Turizm Taşımacılık Kuyumculuk Bilgi İşlem Hizmetleri Temizlik İnşaat Medikal Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ve Erdoğmuşlar Turizm Seyahat Nakliyat Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nden tekliflerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Kalyoncuoğulları Turizm Otomotiv Taşımacılık Emlak İnşaat Gıda Petrol Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Erdoğmuşlar Turizm Seyahat Nakliyat Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin idare tarafından belirtilen süre içerisinde açıklamada bulunmadığı gerekçesiyle, Emir Gıda Tekstil Turizm İnşaat Otomotiv Taşımacılık İthalat İhracat Pazarlama Sanayi Ticaret Ltd. Şti., Ezgi Grup Turizm Taşımacılık Petrol Ürünleri İnşaat Ticaret Ltd. Şti. ile Pekcanlar Turizm Taşımacılık Kuyumculuk Bilgi İşlem Hizmetleri Temizlik İnşaat Medikal Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin ise idareye sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmadığı gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, 14.03.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Koçlar Turizm Taşımacılık Petrol İnşaat Gıda Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, Osmanlı Grup Nakliyat Otomotiv Turizm Taşımacılık İnşaat ve Medikal Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 08.03.2013 tarihinde teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında kaldığını tespit ettiği isteklilere gönderilen aşırı düşük açıklama talebi yazısında “…9 aylık işçilik ücreti, sigorta prim giderleri, yol ve yemek giderleri, araçların kasko sigortası dahil her türlü sigorta bedelleri, taşıt vergisi, muayene vb., amortisman giderleri, tamir, bakım, lastik, 9 aylık akaryakıt yağ gibi sarf malzeme giderleri vb., tüm giderler…” hususlarında 13.03.2013 tarihine kadar açıklamada bulunmalarının istenildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, idarenin başvuru sahibinin şikâyetine verdiği cevapta anılan isteklinin akaryakıt giderini tevsik etmek için sunmuş olduğu proforma faturanın ve araçların periyodik bakım ve onarım giderlerini tevsik etmek için sunmuş olduğu fiyat teklifinin mevzuata uygun olmadığını belirttiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede başvuru sahibi Pekcanlar Turizm Taşımacılık Kuyumculuk Bilgi İşlem Hizmetleri Temizlik İnşaat Medikal Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan istekli tarafından akaryakıt giderini tevsik edici belge olarak 12.03.2013 tarihinde Atk otelcilik Turizm İşl. İnş. Gıda Petrol Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma fatura sunulduğu, fakat proforma faturanın üzerinde mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubunun imzasının ve kaşesinin bulunmadığı ayrıca meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine yazılması gereken ibarenin bulunmadığı, dolayısıyla anılan belgenin mevzuata uygun olmadığı, araçların bakım ve onarım giderlerini tevsik etmek için 12.03.2013 tarihinde, lastik giderini tevsik etmek için 13.03.2013 tarihinde Ankara Oto. Servis Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen fiyat teklifleri sunulduğu, fakat fiyat tekliflerinin üzerinde mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubunun imzasının ve kaşesinin bulunmadığı ayrıca meslek mensubu tarafından fiyat teklifleri üzerine yazılması gereken ibarenin bulunmadığı, dolayısıyla anılan belgelerin mevzuata uygun olmadığı, ayrıca ihale konusu işte kullanılacak 4 adet binek, 2 adet Combivan ve 1 adet minibüs için yakıt tüketiminin km başına sırasıyla 0,20-0,21 ve 0,29 TL olduğunun belirtildiği ve bu değerler üzerinden yakıt maliyetinin hesaplandığı, ancak yakıt tüketimini tevsik edici herhangi bir belgeye yer verilmediği tespit edilmiştir. Bu itibarla, idarece başvuru sahibinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmamasında mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;

a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,

c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,

hakkında başvuruda bulunabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükmü gereğince, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden istekliler, yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceklerdir.

Ancak yapılan değerlendirme sonucunda başvuru sahibi Pekcanlar Turizm Taş. Kuy. Bilgi İşl. Hizm. Tem. İnş. Med. Gıda. San. ve. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu ayrıca 2’nci iddiasında haklı olduğu tespit edilse dahi anılan isteklinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı birinci veya ikinci teklif sahibi istekli olma ihtimalinin bulunmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı, ikinci iddiasına yönelik olarak başvurusunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Eşit muamele ilkesi bakımından yapılan incelemede, idarece yaklaşık maliyetin 328.648,90 TL olarak belirlendiği, ancak yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirleme yapılmadığı durumlara ilişkin istikrar kazanmış Kurul kararlarında, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir.” hükmü uyarıncayaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, başvuruya konu ihalenin kârsız yaklaşık maliyetinin (328.648,90 TL/1,20) 273.874,08 TL olarak hesaplanacağı anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda belirtildiği üzere, hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler aşırı düşük olarak kabul edilmeyecek olup, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan tekliflere ilişkin olarak açık bir düzenleme yapılmadığı tespit edilmiştir. Ancak Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları uyarınca kâr hariç yaklaşık maliyetin altında sunulan tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir.

İhale uhdesinde kalan Koçlar Turizm Taşımacılık Petrol İnşaat Gıda Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 263.482,50 TL olan teklifinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Osmanlı Grup Nakliyat Otomotiv Turizm Taşımacılık İnşaat ve Medikal Ticaret Ltd. Şti.nin 267.075,26 TL olan teklifinin kârsız yaklaşık maliyet tutarının (273.874,08 TL) altında olduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin 1’inci iddiasına yönelik hukuki değerlendirme doğrultusunda bu isteklilerin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğindenidarece Koçlar Turizm Taşımacılık Petrol İnşaat Gıda Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Osmanlı Grup Nakliyat Otomotiv Turizm Taşımacılık İnşaat ve Medikal Ticaret Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “İhalede ekonomik açıdan en avantajlı 2. teklif sahibi istekli olan Osmanlı Grup Limited Şirketinin geçici teminatının kesinleşen ihale kararından önce ilgili istekliye iade edildiği, mevzuat gereği geçici teminatın ancak ekonomik açıdan en avantajlı 1. teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalandıktan sonra iade edilebileceği” şeklinde dile getirdiği ikinci iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca “ başvuru sahibi Pekcanlar Turizm Taş. Kuy. Bilgi İşl. Hizm. Tem. İnş. Med. Gıda. San. ve. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu ayrıca 2’nci iddiasında haklı olduğu tespit edilse dahi anılan isteklinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı 1’inci veya 2’nci teklif sahibi istekli olma ihtimalinin bulunmadığı tespit edildiğinden başvuru sahibinin hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı, ikinci iddiasına yönelik olarak başvurusunun ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” yönünde karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, hüküm altına alınmış, 55. maddenin ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir.

Öte yandan, başvuru ehliyeti, ihalenin isteklinin üzerinde kalıp kalmamasına göre (nihai amaç bu olsa da) kurgulanamaz. Çünkü, Kanundaki “hak kaybına veya zarara uğrama ihtimali” sadece ihalenin üzerinde kalacak olması halinde gerçekleşmez. Dolayısıyla bu yorumun Kanunun amacını aştığı şüphesizdir. Ayrıca teklifin, idare, Kamu İhale Kurumu veya mahkeme kararı uyarınca değerlendirme dışı kalması da ehliyeti ortadan kaldırmamaktadır.

Bu nedenle başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak ihaleye teklif verildiğinden anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihalenin kalmasından veya kalmayacak olmasından veya tekliflerin sıralamasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin geçici teminatının kesinleşen ihale kararının bildirilmesinden önce iade edilmesinin mevzuata aykırı olduğuna ilişkin olduğu dikkate alındığında, mevzuat gereği geçici teminatların kesinleşen ihale kararı bildirilmeden iade edilemeyeceği, kesinleşen ihale kararı bildiriminden sonra da ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibinin geçici teminatlarının hemen iade edilemeyeceği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin geçici teminatının ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalamasını müteakip iade edilebileceği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması halinde ise “idarece uygun bulunması halinde” ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşme imzalamaya davet edilebileceği de açıktır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak işin, “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi