KİK Kararı: 2013/UH.I-2036

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/035
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 06.05.2013
Karar No : 2013/UH.I-2036
BAŞVURU SAHİBİ:
Asgün Turizm Tekstil İnşaat Ve Otomotiv Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, FETİH CAD. NOTER İŞHANI 3. KAT NO : 10 ŞİRİNEVLER İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Posta Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü (Malzeme Dairesi Başkanlığı), Şehit Teğmen Kalmaz Caddesi No:2 F Blok Kat:1 06101 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/60353 İhale Kayıt Numaralı "Gönderilerin Toplanması, Yüklenmesi, Boşaltılması, Ayrımı, Sevki Ve İşlenmesi Hizmetlerinin Yaptırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Posta Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü Malzeme Dairesi Başkanlığıtarafından 21.06.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Gönderilerin Toplanması, Yüklenmesi, Boşaltılması, Ayrımı, Sevki ve İşlenmesi Hizmetlerinin Yaptırılması” ihalesine ilişkin olarak Asgün Turizm Tekstil İnşaat ve Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 27.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.04.2013tarih ve 12571sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1411sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1 ve 3’ üncü kısmında Girişim Telek. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihale dosyasında sunmuş olduğu bilanço, mizan, iş bitirme, banka referans mektubu ve fiyat hesaplamalarının yeniden incelenerek verilmiş olan ihale kararının yeniden değerlendirilmesi, ayrıca Kamu İhale Kanunu'nun 38 ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79’uncu maddesi gereği söz konusu isteklinin araç tekliflerindeki birim fiyatların ve toplam tutarlarının aritmetik olarak hatalı olduğu, maliyet açıklaması birim fiyatlarının tekrar değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru sahibi tarafından Kuruma ilk olarak 10.04.2013 tarihinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu dilekçede “..1 ve 3. Kısımla ilgili Girişim Telek. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihale dosyasında sunmuş olduğu, bilanço, mizan, iş bitirme, banka referans mektubu ve fiyat hesaplamalarının yeniden incelenerek verilmiş olan ihale kararının yeniden değerlendirilmesini ve gereğini bilgilerinize arz ederiz. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ‘Temel İlkeler’ başlıklı 5. Maddesinin 1.fıkrasında ‘İdareler, bu kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır. Kamu İhale Kanunu hükümlerinin iş bu ihalede uygulanmadığı ortadadır. Yukarıda belirttiğimiz nedenlerle ve fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla, ihalenin incelenmesini ve düzeltici işlem belirlenmesini talep eder, şikayetçi olduğumuzu bildiririz..” şeklinde ifadelere yer verildiği,

Söz konusu başvuru dilekçesinin incelenmesi sonucunda başvuru dilekçesinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmediği, dilekçenin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendinde yer alan, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hükmüne aykırılık teşkil ettiği tespit edildiğinden, dilekçede belirtilen iddialarla ilgili olarak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre işlem yapılabilmesi için son başvuru tarihi olan 16.04.2013 tarihine kadar söz konusu eksikliklerin başvuru sahibi tarafından giderilebilmesi için anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin 3’üncü fıkrası kapsamında tespit edilen aykırılıkların www.ihale.gov.tradresinde yayınlandığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu aykırılığın bildirilmesi üzerine 15.04.2013 tarihinde Kuruma ikinci olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, yine başvuru dilekçesinde daha önce 10.04.2013 tarihinde yapılan başvuruda yer alan “..1 ve 3. Kısımla ilgili Girişim Telek. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.’nin ihale dosyasında sunmuş olduğu, bilanço, mizan, iş bitirme, banka referans mektubu ve fiyat hesaplamalarının yeniden incelenerek verilmiş olan ihale kararının yeniden değerlendirilmesini ve gereğini bilgilerinize arz ederiz.” şeklindeki ifadeye aynen yeniden yer verilmiş olmakla birlikte, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi hükümleri belirtilmek suretiyle Girişim Telek. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin araç tekliflerindeki birim fiyatların ve toplam tutarlarının aritmetik olarak hatalı olduğu ve değerlendirme dışı kalması gerektiği düşüncesiyle maliyet açıklaması birim fiyatlarının tekrar değerlendirilmesi talebinde bulunulmuştur.

Başvuru sahibinin 15.04.2013 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine söz konusu başvuruya ilişkin olarak “esasın” incelenmesine geçilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin 2’nci fıkrasının (ç) bendinde yer alan “(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.” hükmü ile başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Ayrıca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin 8’inci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede, şikâyetçi tarafından ihalenin 1 ve 3’üncü kısmıyla ilgili Girişim Telek. İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihale dosyasında sunmuş olduğu, bilanço, mizan, iş bitirme, banka referans mektubu ve fiyat hesaplamalarının herhangi bir somut iddiaya dayanmayacak şekilde, yeniden incelenerek verilmiş olan ihale kararının yeniden değerlendirilmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, somut bir hukuka aykırılık iddiası ve iddiaya ilişkin deliller içermeyen başvurunun, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin dilekçesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki araç tekliflerine ilişkin birim fiyatlarda ve toplam tutarlarda aritmetik hata bulunduğu iddiasına yer verildiği görülmüş olup bu iddiaya ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin açıklamaları incelendiğinde belirtilen hususlara ilişkin herhangi bir aritmetik hata bulunmadığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ İhalenin 1 ve 3 üncü kısmında Girişim Telek. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'nin ihale dosyasında sunmuş olduğu bilanço, mizan, iş bitirme, banka referans mektubu ve fiyat hesaplamalarının yeniden incelenerek verilmiş olan ihale kararının yeniden değerlendirilmesi, ayrıca Kamu İhale Kanunu'nun 38 ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79 uncu maddesi gereği söz konusu isteklinin araç tekliflerindeki birim fiyatların ve toplam tutarlarının aritmetik olarak hatalı olduğu, maliyet açıklaması birim fiyatlarının tekrar değerlendirilmesi gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ”karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Şikayete konu ihaleye ilişkin idari şartnamenin “ Teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı 25’inci maddesinde,

“ 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

_a) İstekliler sözleşme kapsamında ayrım hizmetlerinde çalıştıracağı toplam 2199 işçiye aylık brüt asgari ücretin % 30 fazlası hesaplanmak suretiyle aylık ücret vereceğini göz önünde bulundurarak tekliflerini vereceklerdir.

b)Teknik Şartname eki "Ek:1) Bölgeler itibariyle işçi sayıları ve fazla çalışma bilgileri" listesinde ayrıntıları belirtilen 20 bölgede ayrım hizmetlerinde çalıştırılacak toplam 2199 işçiye Resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günlerinde 90.159 gün fazla çalışma yaptırılması öngörülmekte olup fiilen çalışan işçi ve çalışılan gün sayısına göre 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca fazla çalışma ücreti ödenecektir. _

c) Teknik Şartname eki "Ek:1) Bölgeler itibariyle işçi sayıları ve fazla çalışma bilgileri" listesinde ayrıntıları belirtilen 20 bölgede ayrım hizmetlerinde çalıştırılacak toplam 2199 işçiye 765.252 saat fazla çalışma yaptırılması öngörülmekte olup, fiilen çalışan işçi ve fazla çalışılan saate göre 4857 sayılı İş Kanununun 47 nci maddesi uyarınca fazla çalışma ücreti ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici, ayrım hizmetlerinde çalıştıracağı işçilere Teknik şartnamenin 10.16.maddesinde belirtilen giyim eşyalarını ayni olarak verecek olup teklif fiyata dahil kabul edilecektir.
Yemek ve yol ücreti ödenmeyecektir.

…

25.3.4. Diğer giderler:

Yüklenici ring hizmetlerinde çalıştıracağı taşıtlara ilişkin;
Şoför, akaryakıt, Teknik Şartnamede öngörülen taşıt kartı ve araç giydirilmesine ilişkin giderler, taşıtlara yükleme boşaltmada kullanılacak malzemeler, bakım onarım, köprü ve otoyol geçiş ücretleri, park ücretleri ile trafik sigorta ve vergi gibi Teknik Şartnamede öngörülen diğer tüm giderler yüklenici tarafından karşılanacağından teklif fiyata dahil kabul edilecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Ayrım hizmetlerinde çalıştırılacak işçiler için kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2,5 (Yüzde ikibuçuk) olarak hesaplanacaktır. ” düzenlemesi,

Teknik Şartnamenin “ Yüklenicinin Sorumlulukları ” başlıklı 10.16 ncı maddesinde,

“ Yüklenici şekil ve renk itibariyle idareden onay almak kaydıyla; gönderilerin ayrım ve sevk işlemlerinde çalışan işçilere yılda 2 kez olmak üzere iş önlüğü, ringlerde çalışanlara ise tulum verecektir. Söz konusu giyim eşyalarından yıpranmış, yırtık, sökük gibi kullanılmayacak durumda olanlar miadına bakılmaksızın yenilenecektir..” düzenlemesi,

Aynı Şartnamenin “ Ring Hizmetleri ile İlgili Genel Hususlar ” başlıklı 11.3 üncü maddesinde,

“ Yüklenici, şartname konusu işin görülmesi amacıyla temin ettiği araç ve sürücüler için Karayolu Taşıma Kanunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile il, ilçe trafik komisyonlarınca istenecek belge ve giderleri karşılayacaktır. Taşıtlar, ruhsatında kullanım amacı "Ticari" olarak kayıtlı olacak, İdareye ait yetki belgesine kaydedilecek ve “taşıt kartı”na ait giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bu belgelerin eksik olması nedeniyle idare veya yükleniciye uygulanacak cezalar yüklenici tarafından ödenecektir.” düzenlemesi,

Yine anılan Şartnamenin 11.6 ncı maddesinde ise, “ Sözleşme süresince taşıtların şoför temini, trafik sigortası, bakım-onarım, akaryakıt, vergi, köprü ve otoyol geçiş ücretleri, park ücretleri ve diğer tüm masrafları yükleniciye aittir ” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetvelinin ise ihalenin 1 ve 3 üncü kısımları için,

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

1- İSTANBUL AVRUPA YAKASI

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

AYRIM İŞÇİSİ

İŞÇİ

653,00

29,000

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

FAZLA ÇALIŞMA

SAAT

227.244,000

2

FAZLA ÇALIŞMA (ULUSAL BAYRAM, RESMİ VE DİNİ BAYRAM VE YILBAŞI GÜNÜ)

GÜN

26.773,000

3

17 M3'LÜK 23 ADET TAŞIT (29 AY)

KM

2.520.854,000

4

22 M3'LÜK 10 ADET TAŞIT (29 AY)

KM

1.442.402,000

5

30 M3'LÜK 8 ADET TAŞIT (29 AY)

KM

1.655.784,000

6

38 M3'LÜK 1 ADET TAŞIT (29 AY)

KM

56.550,000

II. ARA TOPLAM(K.D.V. Hariç)7

KISIM TOPLAM TUTARI (K.D.V Hariç)

3-ANKARA

A 1

B 2

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

AYRIM İŞÇİSİ

İŞÇİ

290,00

29,000

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

FAZLA ÇALIŞMA

SAAT

100.920,000

2

FAZLA ÇALIŞMA (ULUSAL BAYRAM, RESMİ VE DİNİ BAYRAM VE YILBAŞI GÜNÜ

GÜN

11.890,000

3

10 M3 3 ADET TAŞIT (29 AY)

KM

304.732,000

4

14 M3 20 ADET TAŞIT (29 AY)

KM

2.064.684,000

5

17 M3 8 ADET TAŞIT (29 AY)

KM

1.069.665,000

II. ARA TOPLAM(K.D.V. Hariç)7

KISIM TOPLAM TUTARI (K.D.V Hariç)

Şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

21.06.2012 tarihinde yapılan ihale için alınan 11.03.2013 tarihinde alınan son ihale komisyonu kararında ihalenin 1 ve 3 üncü kısımları için dört isteklinin teklif verdiği, 1 inci kısmında üç isteklinin, 3 üncü kısmında ise dört isteklinin teklifinin ihale komisyonunca aşırı düşük bulunarak idarenin 31.12.2012 tarihli yazılarla anılan isteklilerden, “ İdari Şartname’nin ‘Teklif Fiyata Dahil Olan Giderler” başlıklı 25.3.1, 25.3.2, 25.3.4 ve 25.5 inci maddelerinde belirtilen maliyet bileşenlerine ilişkin açıklamanız ile bunları tevsik eden belgelerin ” Kamu İhale Kanunu’nun 38, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59 uncu maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79 uncu maddesi hükümleri doğrultusunda sunulması istenmiştir.

İhalenin 1 ve 3 üncü kısmı için yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda her iki kısım için de isteklilerin süresinde açıklama yaptığı ve yapılan açıklamaların idarece uygun görülmesi sonucunda ihalenin, 1 ve 3 üncü kısmında en avantajlı teklifi sunan Girişim Telek. İnş. Taah. Tur. Elek. Proje üzerinde bırakılmasına ve en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak da başvuru sahibi olan Asgün Tur. Teks. İnş.ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde hizmet alımı ihaleleri ile ilgili düzenlemeler yapılmış olup, anılan Tebliğin 79.4’üncü maddesinde yer alan, “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” şeklindeki açıklamaya göre aşırı düşük teklif sorgulaması öncesinde idarelerce öncelikle teklifte önemli bileşenlerin belirlenmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu ihale için idarece yapılan 31.12.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıda toplam işçilik ücretleri ve taşıt maliyetleri ile ilgili açıklama istenmiş olup, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından da 09.01.2013 tarihli yazı ve ekindeki belgelerle idarenin istemiş olduğu iş kalemleri ile ilgili açıklama yapılmıştır. Anılan istekli tarafından yapılan açıklamaların bu haliyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesine uygun olması gerekmektedir.

“ Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan,

“79.4.2.3 Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir…” şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79’uncu maddesindeki açıklamalar çerçevesinde, başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde düzenlenen teklif fiyata dâhil giderler esas alınarak İşçilik Hesaplama Modülü üzerinden hesaplama yapıldığında asgari işçilik maliyetinin (resmi tatil ve dini bayram günleri ile fazla çalışma ücretleri, sözleşme ve genel giderler dahil, giyim hariç) ihalenin şikayete konu 1 inci kısmı için 24.690.739,72 TL ve 3 üncü kısmı için ise 10.965.259,60 TL olduğu tespit edilmiştir.

Söz konusu hükümler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihalenin 1 ve 3 üncü kısımları için yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapların incelenmesinde:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından İdari ve Teknik Şartname’deki maliyet kalemleri dikkate alınarak yapılan işçilik hesaplamalarının (fazla çalışma ve resmi tatil ve dini bayram günleri dahil), giyim bedelini gösterir proforma faturaların sunulduğu, giyim giderine ilişkin sunulan proforma faturalar üzerinde meslek mensubu tarafından Tebliğin 79.4.2.4/a maddesindeki “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibarelerinin yer aldığı söz konusu faturaların meslek mensubu olan SMMM’nin iletişim bilgileri belirtilmek suretiyle imzalanarak kaşelenip mühürlendiği, ayrıca meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin ve imza beyannamesinin sunulduğu, İdari Şartname’nin şoför, akaryakıt, Teknik Şartname’de öngörülen taşıt kartı ve araç giydirilmesine ilişkin giderler, taşıtlara yükleme boşaltmada kullanılacak malzemeler, bakım onarım, köprü ve otoyol geçiş ücretleri, park ücretleri ile trafik sigorta ve vergi gibi giderleri içeren 25.3.4 üncü maddesine ve birim fiyat teklif cetvelinde düzenlenen araç sayıları ve hacimlerine ilişkin olarak, Akıncı Turz. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.den alınan fiyat tekliflerinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifleri üzerinde Tebliğin79.4.2.5.a maddesindeki “ Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak SMMM tarafından imzalandığı ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelendiği, SMMM’ye ait imza beyannamesi ile faaliyet belgesinin belgelerin ekinde yer aldığı, yine söz konusu belgeler içerisinde belirtilen araçların ve araçların yapacakları km’lerin birim fiyat teklif cetveline uygun olduğu görülmüş olmakla birlikte, anılan fiyat teklifinde araçların kullanacağı yakıt miktarlarına ilişkin bir açıklamada bulunulmadığı ve ayrıca tevsik edici bir belge sunulmadığı anlaşıldığından, araçların yakıt maliyetine ilişkin açıklamasının mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir. Ayrıca yine aynı fiyat teklifinde yukarıda belirtilenşoför, taşıt kartı ve araç giydirilmesine ilişkin giderler, taşıtlara yükleme boşaltmada kullanılacak malzemeler, bakım onarım, köprü ve otoyol geçiş ücretleri, park ücretleri ile trafik sigorta ve vergi gibi giderlere ilişkin maliyetleri açıklayıcı veya tevsik edici bir bilgi ve belgeye de rastlanılamamış ve tüm hususlarla ilgili maliyetleri karşılamak ve yerine getirmek kaydıyla tüm giderler dahil olmak üzere km’deki birim fiyatın belirtildiği görülmüştür.

Bu itibarla ihalenin 1 ve 3 üncü kısımları için yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen açıklamaların idarece uygun kabul edilip, ihalenin söz konusu kısımlarda Girişim Telek. İnş. Taah. Tur. Elek. Proje üzerinde bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin araç tekliflerindeki birim fiyatların ve toplam tutarlarının aritmetik olarak hatalı olduğu iddiasının ise birim fiyat teklif cetvelindeki yatay ve dikey toplam ve çarpımlarda herhangi bir hataya rastlanılamadığından yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden,Girişim Telek. İnş. Taah. Tur. Elek. Proje’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncemizle, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi