KİK Kararı: 2013/UH.I-1839

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/031
Gündem No : 43
Karar Tarihi : 18.04.2013
Karar No : 2013/UH.I-1839
BAŞVURU SAHİBİ:
Avira Gıda İnşaat Araç Kilama Taahhüt A.Ş., OSMANAĞA MAH. SÖĞÜTLÜÇEŞME CAD. TULUMBACI ASIM SOK. KORULAR İŞ HANI NO:2/42 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Barbaros Mah. Atatürk Bulvarı Adıyaman Ünv.Eğt.Ve Arş.Hast. Ek-1 Binası 02100 ADIYAMAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/156 İhale Kayıt Numaralı "Malzemeli Yemek Pişirme Ve Sonrası" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adıyaman İli Kamu Hastaneler Birliği Genel Sekreterliği tarafından 12.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası” ihalesine ilişkin olarak Avira Gıda İnşaat Araç Kilama Taahhüt A.Ş.nin 12.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2013 tarih ve 10941 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1257 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede en düşük fiyat teklifini sunmalarına rağmen aşırı düşük teklif açıklamasında portakalın kg birim fiyatı için sundukları 0,20 TL tutarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, oysa bu tutarı Gaziantep Büyükşehir Belediyesi sebze ve meyve hallerinin yaş sebze ve meyve fiyatlarını kullanarak belgelendirdikleri, dolayısıyla tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Normal Yemek

Adet

842.400

2

Kahvaltı

Adet

268.650

3

Diyet Yemeği

Adet

128.790

4

Ara Öğün

Adet

103.950

şeklinde yer verildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25’inci maddesinde, “25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti, yol gideri, giyecek hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak malzeme giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yemek hastane mutfağından bedelsiz olarak karşılanacaktır.” düzenlemesinin bulunduğu, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.04.2013, işin bitiş tarihinin ise 31.12.2013 olarak belirtildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, idarenin kesinleşen ihale kararında ihaleye 17 sıra numarası ile teklif sunan Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.nin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamasını portakal için sunmuş olduğu birim fiyatın günümüz olağan şartlarına aykırı olduğu gerekçesiyle uygun bulmayarak teklifini reddettiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, anılan istekli tarafından portakal fiyatını tevsik etmek için Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Haller Müdürlüğünce düzenlenmiş Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Haller Müdürü İhsan Özkan tarafından kaşelenmiş ve imzalanmış sebze ve meyvelerin satış fiyatları listesi sunulduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

…

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.” açıklamaları bulunmaktadır.

Yukarıda değinilen mevzuat hükümleri çerçevesinde başvuru sahibinin portakal fiyatını tevsik etmek için sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde, 13 farklı tarihe ilişkin belge sunulduğu, isteklinin itirazen şikâyet dilekçesinde anılan belgelerden 28.05.2012 tarihli olanını kullandığını belirttiği, bu belgenin, ihale tarihinin 12.02.2013 tarihi olduğu göz önünde bulundurulduğunda, mevzuatta belirtildiği üzere ihale tarihinden önceki son 12 ay içerisinde Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Haller Müdürlüğünce düzenlenmiş ve Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Haller Müdürü İhsan Özkan tarafından kaşelenmiş ve imzalanmış olduğu, belgede yerli portakal fiyatının asgari 0,20 TL azami 0,30 TL olduğunun belirtildiği, belgenin mevzuata uygun olarak düzenlendiği, portakalın kg fiyatının birim fiyat listesine de 0,20 TL olarak aktarıldığı, dolayısıyla başvuru sahibi Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamasının portakal için sunmuş olduğu birim fiyatın günümüz olağan şartlarına uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Eşit muamele ilkesi yönünden yapılan incelemede ihalede yaklaşık maliyetin 5.739.971,04 TL olarak hesaplandığı, alımın kamu ihale mevzuatı anlamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı niteliği taşıdığı, istikrar kazanmış Kurul kararında da belirtildiği üzere, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği, idarece yapılan yaklaşık maliyet hesabında kâr belirtilmediği, bu nedenle yaklaşık maliyet tutarının, maliyetin hesaplama yöntemi göz önüne alındığında, kâr dahil edilmiş tutar olarak kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, yüklenici kâr oranının azami % 20 olarak belirlenebileceği dikkate alındığında yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle değerlendirme yapılması gerektiği, bu itibarla hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin 4.783.309,20 TL olduğu ve bu tutarın altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Bu durumda ihalede 4.783.309,20 TL olarak hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif sunan Halitsan Müteahhitlik Gıda Besicilik Temizlik Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (4.588.228,80 TL), Mun-Çet İnşaat Temizlik ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. - Ersem Gıda Taşımacılık Tekstil Kırtasiye Temizlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı (4.616.522,10) ve Üstün Yemekçilik Gıda Temizlik Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. (4.620.172,50) den de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca idare tarafından teklif fiyatı aşırı düşük olarak kabul edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazıları incelendiğinde, idarece teklifte önemli görülen ve açıklaması istenen önemli bileşenlerin tespitinin mevzuata uygun şekilde yapılmadığı, her istekliden farklı bileşenler için açıklama istenildiği, kimi istekliden sadece Kahvaltı, kimi istekliden Kahvaltı ve Diyet yemek, kiminden Kahvaltı ve Normal yemek ve kiminden de Kahvaltı, Diyet yemek ve Normal yemek için açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması aşamasında idarece izlenmesi gereken süreç belirlenirken kuşkusuz 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerin de bu sürece yansıması amaçlanmış ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde bulunan “… 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.” ifadesi ile aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında anılan Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan saydamlık ve eşit muamele ilkelerinin işlerlik kazanması istenmiştir. Zira ihale komisyonunca teklifte önemli görülen ve açıklama istenen teklif bileşenlerinin istekliler bakımından farklı şekilde belirlenmesi isteklilerin eşit muamele ilkesine aykırı olarak farklı bileşenler üzerinden açıklama yapması sonucunu doğuracak ve bu durumda da aynı kriterler üzerinden bir aşırı düşük teklif açıklaması yapılması mümkün olmayacaktır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalede 4.783.309,20 TL olarak hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif sunan bütün istekliler için teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin ortak olarak belirlenmesi ve bu bileşenler üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmek suretiyle ihale işlemlerine devam edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Başkan V.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ ihalede en düşük fiyat teklifini sunmalarına rağmen aşırı düşük teklif açıklamasında portakalın kg birim fiyatı için sundukları 0,20 TL tutarının hayatın olağan akışına aykırı olduğu gerekçesiyle tekliflerinin reddedildiği, oysa bu tutarı Gaziantep Büyükşehir Belediyesi sebze ve meyve hallerinin yaş sebze ve meyve fiyatlarını kullanarak belgelendirdikleri, dolayısıyla tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddia edilmekte ” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında, Kurul çoğunluğunca, ihalede 4.783.309,20 TLolarak hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif sunan bütün istekliler için teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin ortak olarak belirlenmesi ve bu bileşenler üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmek suretiyle ihale işlemlerine devam edilmesi hususunda “ d üzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Adıyaman Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “ Malzemeli Yemek Pişirme ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa fiyatları esas alınarak toplam 5.739.971,04 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 37 adet ihale dokümanı satın alındığı, 12.02.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 21 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, iki isteklinin teklifinin “ birim fiyat cetvelinde aritmetik hata yapıldığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan ondokuz teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği,bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Mafa Elektrik Tekstil Kırt. Petrol Isıtma ithalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti.

3.117.109,50

Veysel Müt. Yemekçilik Temizlik Nakliyat Turizm Otomotiv Tekstil Gıda İnşaat Elektrik Bilgisayar Hayvan Su Ürünleri Medikal Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

3.528.481,50

06 Doğal Gıda Temizlik Hayvancılık İnşaat Petrol Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Akgökçe Gıda Nak. Taş Inş. San. ve Tic. Ltd. Şti iş Ortaklığı

3.538.431,00

Buğra Han Müteahhitlik İnş. Yemek. Tem. Tur Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.935.466,00

Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taah. A.Ş.

3.998.419,20

Asmaaltı Turizm Gıda Tem. Taş San. Tic. Ltd Şti - Mehtap Müt. Hay. Gıda Tem. inş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. - Özmis Yemek Temizlik Gıda İnş. ve Tur. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.105.039,50

Divanlı inş. Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. - Öztoyes Toplu Yemek Servisi Gıda Temizlik Dayanıklı Tüketim Taşımacılık inşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.166.964,00

Dünya Tat Yemek İnşaat Turizm Taşımacılık Gıda İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti,

4.178.263,50

Tuğra Yemekçilik Gıda Temizlik İnş. veSan. Tic. Ltd. Şti.

4.188.661,20

Özcan Metal Taşımacılık Sosyal Hiz. İnş. Tah. San. Tic. Ltd. Şti - Seç-san Yemek Hizmetleri Otomasyon İletişim Otomotiv Gıda Hayvancılık Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.189.792,50

Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

4.251.177,00

Yaşar Sofra Gıda Temizlik İnşaat Petrol Elektrik ve Elektronik Hayvan Tarım Ürünleri Sanayii ve Ticaret Ltd. Şti. - Alihan Gıda Temizlik Danışmanlık Turizm inşaat Taahhüt Tarım Hayvancılık Tekstil San ve Tic. Ltd Şti. İş Ortaklığı

4.328.559,00

Burcu Organizasyon İnşaat Temizlik Özel Güvenlik Sistemleri Gıda Plastik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

4.501.899,00

Halitsan Müteahhitlik Gıda Besicilik Temizlik Turizm Taşımacılık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

4.588.228,80

Mun-Çet İnşaat Temizlik ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. - Ersem Gıda Taşımacılık Tekstil Kırtasiye Temizlik inşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.616.522,10

Üstün Yemekçilik Gıda Temizlik Ticaret ve Sanavi Ltd. Sti.

4.620.172,50

Serhat Tabldot Temizlik Tekstil İnşaat Hayvancılık Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.-Öz Emin Temizlik Yemek Bilgi İşlem İnşaat Gıda Kırt. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Mertürk Temiz Yemek İnş. Akry. Taş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

4.744.102,50

Bengi-m Temizlik İnşaat Gıda Bilgi İşlem Sosyal Hizmetler Ltd. Şti.

4.783.438,80

Ramsu Temizlik Gıda Tekstil Özel Sağlık Naklivat vePetrol Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

5.107.617,00

Şeklinde verildiği,

İdarece, karsız yaklaşık maliyetin altında kalan 17 firmadan aşırı düşük teklif açıklaması istenilerek ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Asmaaltı Turizm Gıda Tem. Taş San. Tic. Ltd Şti - Mehtap Müt. Hay. Gıda Tem. inş. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. - Özmis Yemek Temizlik Gıda İnş. ve Tur. San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi